ion

آنچه در دوره پهلوی رخ داد، دیکتاتوری بود نه استبداد. استبداد در شرایط بی سوادی و نبود متفکر شکل می­ گیرد و به تعبیری از آن با عنوان استبداد به رای یاد می شود اما پهلوی این نبود.

ایران آنلاین /گروه اندیشه:

آنچه در دوره پهلوی رخ داد، دیکتاتوری بود نه استبداد. استبداد در شرایط بی سوادی و نبود متفکر شکل می­ گیرد و به تعبیری از آن با عنوان استبداد به رای یاد می شود اما پهلوی این نبود. من استبداد را تا مشروطه می دانم و معتقدم، بعد از آن استبداد سرنگون می شود و به دنبال آن، قدرت شاه مشروط شده، قانون اساسی نوشته می شود و نوسازی که در اوج آن رضا شاه قرار دارد، کلید می خورد؛ نوسازی­ ای که مسائل اجتماعی، فرهنگی و آموزشی در راس آن قرار دارد.  

شاخصه مهم استبداد، عرفان­ گرایی بود که در فقه به صورت اخبارگرایی مطرح شد چراکه در اخباری گری نمی توان سوالی را مطرح کرد و این خود به نوعی زمینه ساز و مبنای اندیشه ­ای استبداد بود.

از این رو، معتقدم، ما تا مشروطه استبداد داریم و از بعد از رضا شاه با دیکتاتوری آن هم از نوع نوسازی مواجه می شویم. می خواهم بگویم نهضت امام (ره) علیه نوسازی بود و پرسش اینجا است که مخالفت ما با نوسازی از چه جهت بود؟ این پرسشی است که کمتر به آن پرداخته شده است.

تا 1348 محمدرضا بحث نوسازی را ادامه می دهد، از این زمان به بعد، به تدریج رویکرد شاه، اسلامی می­ شود و این فضا را چهره هایی همچون سید حسین نصر، هانری کربن و علامه طباطبایی نمایندگی می کنند و هر یک  می کوشند تا به نوعی  شاهنشاهی اسلامی را پایه گذاری کنند. حال، این پرسش مطرح می شود که اگر شاه از سال 1348 به سمت یک شاهنشاهی اسلامی حرکت کرد پس چرا ماانقلاب کردیم؟

واقعیت این است که در جریان انقلاب (ما که خود نسل انقلاب بودیم )به جریان نوسازی  نقد داشتیم و معتقد بودیم آنچه که شاه می ­گوید با واقعیت بیرونی تفاوت دارد و با پرسشی دیگری که در جریان انقلاب امثال شریعتی مطرح کردند، همدل بودیم که اگر قرار است شاه، اسلام را پایه گذاری کند، چرا اسلام سلسله نسلی و چرا اسلام علوی نباشد؟

بر این اساس، بحث ما بر سر نوسازی بود اما امروز به نظر می­ رسد که ما از استبداد و دیکتاتوری گذر کرده و به شعور عمومی رسیده ­ایم و در این فضا، نمی توان از نقش بی بدیل شبکه­ های اجتماعی در مسیر هشیار سازی مردم چشم پوشی کرد؛ به تعبیری، شبکه های اجتماعی خواه ناخواه با آگاهی بخشی به مردم، قدرت را دموکراتیزه می کنند و در این فضا، شعور عمومی دیگر نه استبداد و نه دیکتاتوری را برنمی تابد.

این تکنولوژی به شدت صلح طلب است. این ساختار را چه دیکتاتوری باشد و چه استبدادی قبول نمی کند. گویی دغدغه های ما که تا پیش از این سیاسی بود، این روزها به سمت مطالبات اجتماعی شیفت پیدا کرده­ است و این نیز می تواند از دیگر پیامدهای شبکه های اجتماعی باشد.

 

 

 

 

 

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.