ion

حمایت از کالای ایرانی با «عقلانیت تولید»

اندیشه /
شناسه خبر: 344393

وقتی سخن از تولید ملی و حمایت از آن به میان می آید بحث «عقلانیت» خودنمایی می کند زیرا معنازایی و استمرار تولید در گرو «تبیین عقلانیت تولید در عرصه های اقتصادی» است

ایران آنلاین /گروه اندیشه:

حجت الاسلام دکتر محمد حسین مختاری؛ رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی و استاد سطوح عالی حوزه و دانشگاه در یادداشتی به تبیین معنا شناسی اقتصاد تولیدی در پیام نوروزی مقام معظم رهبری و تحقق عقلانیت تولیدی در گرو حمایت از کالای ایرانی، موانع و راهکارهای تحقق آن پرداخته است. مشروح این یادداشت را در ادامه می خوانید:

 

وقتی سخن از تولید ملی و حمایت از آن به میان می آید بحث «عقلانیت» به شدت خودنمایی می کند زیرا معنازایی و استمرار تولید در گرو «تبیین عقلانیت تولید در عرصه های اقتصادی» است. لذا ضرورت تبیین سیر عقلانی نامگذاری سال جدید از سوی رهبر معظم انقلاب، مبنی بر سال حمایت از کالای ایرانی، در حالی که  اقتصاد نفتی، شریان های حیاتی کشور را به دست گرفته و اقتصاد تولیدی چندان در شرایط مطلوبی نیست، بسیار حائز اهمیت  است.

ضرورت این نامگذاری وقتی آشکار می شود که بدانیم قدرت های غربی در قالب جهانی شدن و اقتصاد تجاری، کمر به ایجاد سونامی مصرف در کشورهای در حال توسعه بسته اندکه نظام اسلامی نیز از پیامدهای آن بی نصیب نمانده است.

تولید ملی و حمایت از کالای ایرانی در گرو تحول در علوم انسانی

بی شک تحقق اقتصاد تولید محور و حمایت از تولیدات داخلی و پویایی صنعت و حوزه مهندسی بر مبنای رفع نیازها و دغدغه های جامعه اسلامی؛ در گرو بهره گیری از تولید فکر و دانش و تحول اساسی در علوم انسانی است. از این رو نقش حوزه و دانشگاه در ترسیم نقشه راه اقتصاد تولیدی کشور و ارائه الگوی ایرانی_اسلامی پیشرفت از اهمیت فراوانی برخوردار است.

با این تفاسیر برای رقابت با بازارهای جهانی باید بر مبنای معرفتی «و اما الحوادث الواقعه»، حمایت فراگیر مادی و معنوی از نهادهای مرتبط با علوم انسانی، به عنوان بستر واقعی تولید ملی مورد توجه قرار گیرد.

از سوی دیگر بر نهادهای علمی کشور نیز لازم است تا در راستای موضوع شناسی دقیق جامعه و ترسیم مشکلات و نیازهای واقعی مردم، عقلانیت تولیدی کشور و فرهنگ سازی در اصلاح الگوی مصرف بیش از پیش مورد اهتمام واقع شود. لذا در فرازی از بیانات نوروزی مقام معظم رهبری می خوانیم: «حمایت، یکی انطباق با نیازها و سلیقه‌ها و مزیّتهای روز است؛ این هم حمایت است؛ این‌جور نباشد که نگاه نکنید که مردم چه میخواهند. تولید کالای ایرانی به این معنا است که باید چیزی تولید بشود که مطابق با سلیقه‌ مردم و میل مردم [باشد]، همراه با ظرافتهای لازم» .

اقتصاد مردم گرا؛ اصل کلیدی در تولید و مصرف کالای ایرانی

گفتنی است اقتصاد لیبرالی با محوریت آزادی (بخوانید اقتصاد آزاد و تعدیل اقتصادی) و اصالت منفعت وسود، در بستر تقلیل مفهوم عدالت به آزادی، اقتصاد سرمایه داری را رقم زده است و اینگونه با نفی نقش آفرینی مردم از چرخۀ تولید؛ مصرف گرایی را در جوامع بشری شدت بخشیده است.

در تبیین این مهم باید گفت از آنجا که عقلانیت ابزاری غرب، تولید را در اقتصاد نخبگانی و غیر مردمی و بر مبنای تعدیل عرضه و تقاضا (تعدیل اقتصادی) دنبال می کند؛ لذا اقتصاد انسانی به اقتصاد مکانیکی و ماشینی تنزل می یابد و ارزش های انسانی به قهقرا رفته و فقر فرهنگی تشدید می شود؛ لذا نهیلیسم به عنوان شاکله ذاتی مدرنیسم و پسامدرنیسم با تضعیف ارزش های اجتماعی (سنت) به مصرف گرایی (مدرنیسم) دامن می زند و اینگونه تحقق پیشرفت بدون عدالت، اخلاق و معنویت در اقتصاد جهانی در مصرف گرایی به منصه ظهور می رسد و این چنین تولیدات قدرت های بزرگ اقتصادی به بهای نابودی تولیدات بومی و ملی کشورهای دیگر تمام می شود.

در این میان تأمل در بیانات مهم نوروزی مقام معظم رهبری در حرم مطهر رضوی و تأکید ایشان بر ضرورت بهره گیری از نقش مردم در تحقق اقتصاد تولید محور و حمایت از کالای ایرانی، می توان به عمق نگاه دقیق رهبر معظم انقلاب در مقابله با اقتصاد اشرافی رهنمون شد؛ آنجا که فرمودند: «در حمایت از کالای ایرانی هم مردم نقش دارند به‌عنوان تولید‌کننده‌ کالای ایرانی، هم مردم نقش دارند به‌عنوان مصرف‌کننده‌ی کالای ایرانی؛ هم باید تولید کنند، هم باید مصرف کنند؛ هم باید در تولید تلاش کنند هم باید در مصرف مراقبت بکنند که کالای ایرانی مصرف کنند»

افزایش تولید؛ رمز تحقق پیشرفت اقتصادی

 اصرار بر اقتصاد نفتی و واردات بی رویه در عمل به ترویج فرهنگ مصرف گرایی و نابودی واحدهای تولیدی منجر می شود. این آسیب در حالی است که در عقلانیت اسلامی، واردات محوری جز در مواقع ضروری را بر نمی تابد بلکه افزایش تولید و لزوم خودکفایی و قطع وابستگی به بیگانگان و کنترل و مدیریت مصرف از جمله مولفه هایی است که به شدت در سیره عملی اهل بیت (ع) به شدت مورد تأکید قرار گرفته است.

گفتنی است خوف در مقابل رجاء، منشأ زهد و مولفه ای عقلانی به شمار می رود که سعی و تلاش فراگیر و ترغیب آحاد مردم برای تولید بیشتر و مصرف کمتر و در نهایت تحقق پیشرفت اسلامی را رقم خواهد زد.

لذا نامگذاری سال 97 از سوی رهبر معظم انقلاب به سال «حمایت از کالای ایرانی»؛ اصل راهبردی افزایش تولید را هدف قرار داده است؛ همانگونه که فرمودند: «حمایت اوّلاً به‌‌صورت افزایش تولید است که به‌عهده‌ مسئولین دولتی است تا برنامه‌ریزی کنند و همچنین به‌عهده‌ خود مردم است تا تولید داخلی افزایش پیدا کند.»

بی‌تردید مطالبه این مهم از سوی ولی فقیه جامعه اسلامی؛ راهکار بنیادین در حمایت از کار و سرمایه ایرانی، رفع بیکاری و مقابله با فاصله طبقاتی و تحقق پیشرفت اقتصادی است.

افزایش کیفیت؛ ضامن حمایت از کالای ایرانی

بی شک افزایش قدرت رقابت و افزایش بهره وری عوامل تولید از طریق اصلاح و بازسازی ساختار تولید ملی؛ کاهش هزینه ها و بهبود کیفیت تولید بر مبنای بهره گیری از اقتصاد دانش بنیان؛ مولفه راهبردی است که مقوم عقلانیت تولید و مصرف کالای ایرانی است؛ همانگونه که رهبر معظم انقلاب در سال حمایت از کالای ایرانی «بهبود کیفیت تولیدات داخلی»  را مورد توجه قرار دادند.

لذا اهتمام به عنصر طراحی و تولید برخی محصولات و اهتمام به زیبایی شناسی و دیگر ظرافت های تولیدی نقش اساسی در ارتقای کیفیت تولیدات داخلی ایفا خواهد کرد.

لیکن باید دانست تحقق این مهم در گرو توانمندسازی و ارتقاء بهره وری نیروی کار با افزایش انگیزه، مهارت و خلاقیت و ایجاد تناسب بین مراکز آموزشی و پژوهشی با نیازهای بازار کار است.

همچنین حمایت از محققان و سرمایه گذاری در بازار سرمایه و اعمال سیاست‌های تشویقی برای حضور مردم و سرمایه گذاران داخلی و منطقه ای و جلوگیری از ایجاد انحصار در چرخه تولید و تجارت تا مصرف می تواند به ارتقای کیفیت کیفیت محوری در تولید ملی بیانجامد.

بی‌تردید نقش راهبردی ولی فقیه جامعه اسلامی در تبیین سیاست‌های کلان اقتصادی در مسیر پیشرفت و عدالت غیر قابل انکار است؛ لیکن تحقق کامل آن در گرو اهتمام مسئولان به ویژه دولتمردان و آحاد مردم به منویات صریح، شفاف و راهگشای مقام معظم رهبری است. در این میان نقش رسانۀ ها به ویژه رسانه ملی و اصحاب قلم و فکر نیز برای فرهنگ سازی مصرف کالای ایرانی انکار ناپذیر است.

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.