ion

گزارش «ایران» درباره اهدای درجه یک هنری و حواشی آن

ممتاز بودن یا استاد بودن؛ مسأله این است

فرهنگی /
شناسه خبر: 371596

موضوع اهدای «درجه یک هنری» یعنی همان نشانی که وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعطا می‌کند، سال‌هاست که به موضوع بحث و جدل میان اصحاب هنر دامن زده است.

ایران آنلاین / آخرین مثال از این دست، که به بحث داغی در برخی رسانه‌ها دامن زده و سر از فضای مجازی نیز درآورده است، بحث «اهدای نشان درجه یک هنری» به سید مجتبی حسینی، معاون امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

جنجالی که با نامه غلامرضا مشعشعی، استاد خوشنویسی و عضو شورای ارزشیابی هنری، به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و انتشار آن در برخی رسانه‌ها پا گرفت. مشعشعی در نامه خود مدعی شده که خط سید مجتبی حسینی در حد ممتاز بوده است، نه استادی و اینکه وزارت متبوع روال قانونی و معمول این ماجرا - که به تقاضای هنرمند انجام می‌شود- را طی نکرده است. داستان اهدای درجه هنری (و نه نشان هنری که ریاست جمهوری اهدا می‌کند) به سال‌های قبل از انقلاب بر می‌گردد. دورانی که برخی هنرمندان صاحبنامی که تحصیلات آکادمیک نداشتند و برای اینکه به حقوق حقه خود برسند، اقدام به گرفتن درجه هنری از وزارت فرهنگ می‌کردند تا با معادل‌سازی این گواهی با مدارک آکادمیک بتوانند از مزایا و حقوقی که حق‌شان بود، بهره‌مند شوند. هنرمندان از شورایی با عنوان شورای ارزشیابی چنین درجه‌ای را تقاضا می‌کردند و پس از گذراندن مراحلی موفق به دریافت این نشان می‌شدند. بعد از انقلاب هم این کار تا سال 66 به تعویق افتاد اما با درخواست هنرمندان رشته‌های مختلف باز هم شورای ارزشیابی هنرمندان در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل شد تا هنرمندان فاقد مدرک باز هم بتوانند از این طریق درجه هنری دریافت کنند.
این موضوع سال‌ها ادامه داشت، تا اینکه هنرمندان هنرهای سنتی هم از شورای انقلاب فرهنگی درخواست شکل‌گیری شورای ارزشیابی هنرمندان سنتی می‌کنند. شورا با پیشنهاد آنها موافقت می‌کند و دو شورای مجزا یکی در وزارت ارشاد و دیگری در سازمان میراث فرهنگی برای اهدای درجه هنری تشکیل می‌شود. در سال ۸۴ شورای عالی انقلاب فرهنگی طبق مصوبه ۵۶۹ متممی تصویب می‌کند که این دو شورا در یکدیگر ادغام شوند و از آنجا که متقاضیان صرفاً هنرمندان شاغل در دستگاه‌های دولتی نبودند، در نهایت تصویب شد که همه هنرمندان می‌توانند برای اعطای درجه هنری درخواست بدهند؛ حتی هنرمندان آزاد. این شورا به ریاست شخص وزیر و با حضورنماینده‌ای از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، یک نماینده ازسازمان برنامه وبودجه کشور، یک نماینده از فرهنگستان هنر و دو نفر از استادان برجسته از هریک از رشته‌های هنری با توجه به موضوع جلسه برگزار می‌شود.
درجه هنری صرفاً به درخواست هنرمند اهدا نمی‌شود
محمدحسین نیرومند، دبیر اسبق شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران، پیش‌تر درباره این موضوع گفته بود: اساس کار درخواست خود هنرمند است و همه هنرمندان متقاضی دریافت درجه هنری باید یک مسیر مشخصی را طی کنند. به‌عبارتی، اصل بر آن است که همه هنرمندان خودشان اقدام به درخواست درجه از شورا کنند، اما برخی از هنرمندان برجسته و تراز اول کشور چندان تمایلی به چنین نوع درخواستی ندارند، لذا طبق مصوبه شورا قرار شد با معرفی معاون مربوطه این نوع هنرمندان خارج از نوبت ارزیابی شوند.
جنجال بر سر اهدای درجه یک هنری
بحثی که این روزها درگرفته، بر سر این است که چرا مدارک حسینی به کمیته تخصصی موردنظر ارجاع داده نشده است؟ علی شیرازی، عضو شورای ارزشیابی انجمن خوشنویسان و عضو کمیته تخصصی ارزشیابی وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی، دراین خصوص به «ایران»می گوید: «بسیاری از هنرمندان شناخته شده بدون اینکه کارشان به کمیته تخصصی ارجاع شود یا خود تقاضا دهند با نظر شورا و شخص وزیر مدرک درجه یک هنری می‌گیرند، و این کار نیز کاملاً قانونی است و کوچکترین اشکالی بر آن وارد نیست.»

او با اشاره به اینکه در روزهای اخیر عده‌ای در این خصوص بحث کرده و فضا را غبارآلود می‌کنند، می‌گوید: «متأسفانه بعضی از استادان می‌گویند ما استاد ارشد هستیم در صورتی که رسیدن به این رتبه روند خاص خودش را دارد. 30 سال پیش استاد سید حسن میرخانی و سید حسین میرخانی (برادران میرخانی) به استاد کیخسرو خروش این رتبه را دادند و بعد از این استادان دیگر استاد ارشد نداریم.» شاید نظرها نسبت به درجه استادی متفاوت باشد. اینکه مقیاس و معیار استادی در حوزه هنر کیست و چیست باز هم کار بسیار سختی است؟ و نظرها هم متفاوت. غلامرضا مشعشعی که این روزها نسبت به اهدای این درجه معترض است، از درجه استادی در انجمن خوشنویسان می‌گوید: قریب 50 سال است که در انجمن خوشنویسانم. برای اینکه کسی درجه استادی داشته باشد، نیاز است بجز خط نستعلیق خط دومی نیز بیاموزد. یا شکسته نستعلیق یا خط شکسته که می‌تواند به دلخواه خط ثلث یا نسخ که خط عربی است و با آن کلام‌الله را می‌نویسند.» مشعشعی می‌گوید:«بعد از فوت استادان ارشد حالا انجمن خوشنویسان در حوزه خط نستعلیق، شکسته نستعلیق و خط ثلث و نسخ استادان ارشد و بنامی دارد. که من هم جزو همین استادان هستم و اگر کسی بخواهد درجه استادی ارشد از انجمن بگیرد باید زیر نظر هیأت 5 نفره استادان ارشد که من هم جزو آنها هستم باشد.» او پس از برشمردن نام‌های استادان ارشد این انجمن در ادامه می‌گوید: « پس از بررسی آثار دانش آموختگان در شورای ارزشیابی انجمن افراد به شورای ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای گرفتن مدرک درجه هنری پیشنهاد می‌شوند.» اودر خصوص خط حسینی می‌گوید: «من و استاد کابلی در مورد خط ایشان نظر دادیم که ایشان خط‌ شان در حد ممتازی است نه استادی.»
بودن یا نبودن شورای ارزشیابی
قطعاً پاسخ مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که پیگیری بسیاری برای صحبت با آنها کردیم در شفاف کردن موضوع بی‌اثرنیست. اما با این حال به نظر می‌رسد بعد از انقلاب اسلامی که تعداد دانشکده‌های هنر بسیار شده و با توجه به مدارک و مدارج علمی معتبری که در خصوص درجه هنری به دانش آموختگان این دانشگاه‌ها داده می‌شود شاید دیگر نیازی به شورای ارزشیابی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم نباشد. شورایی که هر از گاهی باعث سوءتفاهم میان اهالی هنر می‌شود.
سکانس آخر
در لحظات پایانی این گزارش از نامه روابط عمومی انجمن خوشنویسان ایران مطلع شدیم که خطاب به سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نوشته: استاد غلامرضا مشعشعی استاد ارشد و عضو شورای ارزشیابی تعیین شایستگی استادی انجمن هستند. در این نامه ضمن معرفی سید مجتبی حسینی از سوی استاد غلامحسین امیرخانی به معاونت هنری وقت جهت اخذ رتبه هنری اشاره شده است و همچنین در پایان به سوابق حسینی که برگزیده جشنواره بین‌المللی جهان اسلام در سال ۸۱ و برگزیده جشنواره ملی خوشنویسی امام علی(ع) در سال ۷۹ و نیز برگزیده جشنواره خوشنویسی فجر سال ۷۴ اشاره شده است./روزنامه ایران

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در سایت منتشر خواهد شد.

پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد در سایت منتشر نخواهد شد.

پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.