وقتی مجریان بهجای تحلیل، تمسخر میکنند!
زنگ خطر برای رسانه ملی
سالهاست که برخی مجریان و میهمانان برنامههای ورزشی در رسانه ملی با بیان جملاتی نامناسب و گاهی سخیف، موجب رنجش خاطر اعضا و هواداران تیمهای مختلف میشوند. شاید این افراد، گفتار خود را نوعی «کریخوانی» میان هواداران تیمهای رقیب بدانند، اما واقعیت آن است که هیچ بینندهای چنین ادبیاتی را در رسانهای رسمی چون صدا و سیما نمیپسندد.
در روزهای اخیر نیز شاهد بروز نمونههایی از این رفتارها بودهایم. اتفاقاتی که عمدتاً در ارتباط با دو تیم پرهوادار پایتخت، پرسپولیس و استقلال رخ داده و متأسفانه با تمسخر یکی از مجریان برنامههای صبحگاهی صدا و سیما همراه بوده است. چنین رویکردی چند سالی است که میان برخی مجریان این سازمان رواج یافته و باعث اعتراض باشگاهها و هواداران شده است، تا آنجا که در مواردی، مدیران باشگاهها نیز ناگزیر از صدور بیانیه رسمی در واکنش به این اظهارات شدهاند.
با این حال، پرسش اساسی این است که چرا باوجود برخوردهای مقطعی، همچنان شاهد تکرار چنین رفتارهایی هستیم؟ بخش قابلتوجهی از مخاطبان معتقدند که این دست سخنان تحریکآمیز، ترفندی برای جذب بیننده بیشتر است. اما باید پرسید: جذب مخاطب به چه قیمتی؟ آیا میتوان بیاحترامی به اشخاص و نادیده گرفتن شأن حرفهای را به بهای افزایش آمار بینندگان توجیه کرد؟
نمونه اخیر این رفتارها را میتوان در اظهارات یکی از گزارشگران صدا و سیما مشاهده کرد که در مقایسهای عجیب میان ایران و اروپا گفت: «فوتبال مجانی نگاه میکنند، غر هم میزنند!»
این جمله بهخوبی نشان میدهد که چگونه برخی از اهالی رسانه درک درستی از جایگاه خود و وظیفه حرفهایشان ندارند.
در همین راستا، فیروز کریمی، مربی سابق فوتبال و یکی از مجریان فعلی برنامههای ورزشی تلویزیون، در یکی از برنامههای زنده با اظهاراتی توهینآمیز علیه زنان، جنجال تازهای آفرید. او در واکنش به صحبتهای خانم شریفیمقدم، مجری برنامه که گفته بود «وحید هاشمیان باید از پرسپولیس برود»، خطاب به او گفت: «خانم شریفیمقدم! همان بروید در خانه آشپزی کنید که شوهرتان گرسنه است!»
این حرفها که به سرعت در فضای مجازی بازتاب یافت، موجی از واکنشهای تند کاربران و فعالان حقوق زنان را برانگیخت. بسیاری این اظهارات را نمونهای آشکار از تبعیض جنسیتی و نگاه زنستیزانه در رسانه ملی دانستند.
در یکی دیگر از برنامههای صبحگاهی نیز یکی از مجریان با لحنی تمسخرآمیز درباره وحید هاشمیان، سرمربی پرسپولیس چنین گفت: «وحید هاشمیان شبها دستهایش را میشوید، مسواک میزند، شیر قبل از خوابش را میخورد، تمام کارهای یک بچه منضبط را انجام میدهد.»
این سخنان نیز با واکنش منفی گستردهای از سوی هواداران فوتبال روبهرو شد. با وجود تکرار چنین مواردی، هنوز اقدام مؤثری برای جلوگیری از بروز دوباره آنها صورت نگرفته است.
بیتردید، طنز و شوخی در رسانه میتواند نقش مهمی در جذب مخاطب داشته باشد، اما آیا هیچ معیار مشخصی برای تعیین مرز میان شوخی و توهین در صدا و سیما وجود دارد؟
در پاسخ به این پرسش، بهزاد کاویانی، از مجریان باسابقه صدا و سیما، میگوید: «اتفاقات اینچنینی فردی است، زیرا خطمشی سازمان صدا و سیما توهین به اشخاص یا رنجاندن مخاطبان نیست.»
اما جهانگیر کوثری، تهیهکننده، مجری و گزارشگر پیشکسوت فوتبال، نظر دیگری دارد. او درباره ادبیات نامناسب برخی مجریان و میهمانان ورزشی صدا و سیما میگوید: «در رسانه ملی همواره قاعدهای کلی وجود داشته است؛ اینکه افراد باید با قلم و گفتار نیک در مقابل دوربین قرار بگیرند. اما امروز میبینیم که وقتی نیروهای اصلی و آگاه از سازمان کنار میروند، افرادی با سطح دانش و فرهنگ پایین وارد این فضا میشوند و برای جلب توجه، از ادبیات نازل و شوخیهای سطحی استفاده میکنند. این رفتارها نتیجه ناآگاهی از شأن و جایگاه رسانه است؛ بسیاری از این افراد حتی تحصیلات مرتبطی ندارند. قاب تلویزیون افراد را فریب میدهد؛ گویی برای ماندن در این قاب حاضرند همهچیز خود را بدهند.»
کوثری در ادامه، درباره اهانت یکی از مجریان به وحید هاشمیان افزود: «هاشمیان شخصیتی محترم و فروتن است که در آلمان رشد کرده و دورههای حرفهای مربیگری را در بالاترین سطح گذرانده است. حال، چگونه یک مجری که چیزی از فوتبال نمیداند، درباره او چنین اظهارنظری میکند؟ در میان اهالی فوتبال، کسانی چون فیروز کریمی یا خداداد عزیزی بلافاصله واکنش نشان میدهند، اما هاشمیان به دلیل ادب و متانتش پاسخی نمیدهد. مخاطبان دیدند که او چگونه با حفظ احترام پاسخ داد. حقیقت این است که تلویزیون محبوبیت خود را از دست داده است.»
او در پاسخ به این پرسش که چرا در گذشته شاهد چنین اتفاقاتی نبودهایم، گفت: «در گذشته، ناظران برنامهها در صدا و سیما از نظر دانش و سواد از مجریان جلوتر بودند و بر ادبیات و رفتار آنان نظارت دقیق داشتند اما امروز این ناظران یا حضور ندارند یا تأثیری ندارند و مجریان هرچه بخواهند بر زبان میآورند. استفاده از چنین افرادی در رسانه ملی، در واقع توهین به مردم است. نباید به کسانی که شأن حرفهای و آگاهی لازم را ندارند، تریبون داد.»
انتهای پیام/