فینال جنجالی با دو توپ!

در روزهایی که فوتبال المپیک با دغدغه‌های فیفا روبه‌رو بود و کیفیت بازی‌ها کاهش یافته بود، ژول ریمه، رئیس وقت فیفا، ایده‌ برگزاری یک رقابت جهانی مستقل را مطرح کرد. هدف او ایجاد جامی بود که تیم‌های برتر از سراسر جهان بتوانند در آن با یکدیگر رقابت کنند، جامی که هر چهار سال یک‌بار برگزار شود و با بازی‌های المپیک همزمان نباشد.

این ایده در کنگره فیفا در بارسلونا در سال ۱۹۲۹ به واقعیت پیوست و اروگوئه، قهرمان دو دوره المپیک، به عنوان میزبان اولین دوره جام جهانی انتخاب شد. این انتخاب با وجود پیشنهادهای وسوسه‌انگیز اروگوئه از نظر امکانات رفاهی و حمل و نقل، با استقبال سردی از سوی تیم‌های اروپایی مواجه شد. تنها چهار تیم اروپایی (فرانسه، بلژیک، رومانی و یوگسلاوی) به این رقابت‌ها راه یافتند، در حالی که کشورهای امریکای جنوبی حضوری پررنگ داشتند. اروگوئه این رویداد را جشن صدمین سال استقلال خود می‌دانست و از این استقبال کم اروپایی‌ها دلگیر شد.

سنتناریو؛ شاهکار معماری که با تأخیر افتتاح شد

برای میزبانی این رویداد تاریخی، اروگوئه ورزشگاهی عظیم با ظرفیت ۸۰ هزار نفر به نام «سنتناریو» ساخت اما باران‌های سیل‌آسا مانع از برگزاری بازی افتتاحیه در این ورزشگاه شد و بازی تاریخی بین فرانسه و مکزیک در استادیوم کوچکتر «پوسیتوس» برگزار گردید. لورنت فرانسوی اولین گل تاریخ جام جهانی را به ثمر رساند و فرانسه با نتیجه ۴ بر ۱ پیروز شد.

پنج روز بعد، ورزشگاه سنتناریو با بازی اروگوئه و پرو افتتاح شد و میزبان توانست با پیروزی در این دیدار، گام اول را محکم بردارد. رقابت‌ها با قهرمانی اروگوئه به پایان رسید و این تیم سومین عنوان قهرمانی پیاپی خود را (با احتساب دو قهرمانی المپیک) جشن گرفت. با این حال، اروگوئه از غیبت تیم‌های اروپایی ناراضی بود و در دو دوره بعدی جام جهانی (۱۹۳۴ و ۱۹۳۸) شرکت نکرد. بازگشت آنها به جام جهانی در سال ۱۹۵۰ و کسب پیروزی تاریخی در «ماراکانا» مقابل برزیل، فصل درخشانی به افتخارات این تیم افزود.

اما شاید عجیب‌ترین اتفاق اولین دوره جام جهانی، ماجرای فینال آن بود. اروگوئه و آرژانتین، دو رقیب دیرینه، در دیدار نهایی روبه‌روی هم قرار گرفتند و داور بلژیکی بازی، با خواسته‌ هر دو تیم مبنی بر استفاده از توپ مخصوص خودشان مواجه شد. داور برای حل این مشکل، تصمیم گرفت در هر نیمه از یک توپ متفاوت استفاده کند. نیمه اول با توپ اروگوئه برگزار شد و آرژانتین ۲ بر ۱ پیروز شد. اما در نیمه دوم، با تغییر توپ به توپ آرژانتین، ورق برگشت و اروگوئه ۴ بر ۲ پیروز شد و جام قهرمانی را بالای سر برد. این فینال، با تمام حواشی‌اش، به یکی از به یاد ماندنی‌ترین بازی‌های تاریخ فوتبال تبدیل شد.