معمای تیم پابرهنه
هند و درامی به نام کفش
یکی از عجیبترین و بحثبرانگیزترین داستانهای تاریخ جام جهانی، به انصراف تیم ملی هند از حضور در جام جهانی ۱۹۵۰ برزیل بازمیگردد. روایت مشهوری که دههها نقل مجالس بوده، این است که هندیها بهدلیل ممنوعیت بازی پابرهنه از سوی فیفا انصراف دادند. اما واقعیت چیست؟
براساس باور عمومی، بازیکنان هندی عادت داشتند بدون کفش و پابرهنه بازی کنند. فیفا مطابق قوانین خود اعلام کرد همه بازیکنان موظف به پوشیدن کفش ورزشی هستند. فدراسیون فوتبال هند که این شرط را مغایر با فرهنگ و سنت تیم خود میدانست، انصراف خود را اعلام کرد. برخی منابع حتی ادعا کردند: «بازیکنان هندی ترجیح دادند پای برهنه بمانند تا پا به کفش کنند.»
اما پژوهشگران جدی تاریخ فوتبال در سالهای اخیر این روایت را بشدت زیر سؤال بردهاند. آنها میگویند تیم هند در سالهای ۱۹۴۸ و اوایل ۱۹۵۰ با کفش بازی میکرد و داستان پابرهنه بودن در آن سالها اغراقی رسانهای بیش نبوده است.
به اعتقاد مورخانی چون «نوازالدین خان» نویسنده کتاب «تاریخ فوتبال هند»، انصراف هند از جام جهانی ۱۹۵۰ هرگز ربطی به پای برهنه نداشت.
دلایل واقعی عبارت بودند از:
۱. هزینه بالای سفر به برزیل: فدراسیون فوتبال هند که تازهتأسیس و بیپول بود، توان تأمین هزینه سفر هوایی یا دریایی ۱۵هزار کیلومتری به آمریکای جنوبی را نداشت.
۲. عدم آگاهی از اهمیت جام جهانی: در آن سالها، جام جهانی هنوز برای فوتبال هند اعتبار کنونی را نداشت و مسئولان هندی المپیک را مهمتر میدانستند.
۳. اولویت بازیهای کشورهای همسود: هند در همان سال میزبان بازیهای کشورهای همسود بود و ترجیح داد روی این رویداد خانگی تمرکز کند.
با انصراف هند، فیفا که در آستانه یک جام ۱۶ تیمی بود، ناگهان با کمبود تیم مواجه شد. این سازمان دعوتنامه فوری برای فرانسه، پرتغال و ایرلند فرستاد اما همه آنها دعوت را رد کردند تا در نهایت جام جهانی ۱۹۵۰ با فقط ۱۳ تیم برگزار شود و سهمیه هند به هیچ تیم دیگری داده نشد.
رسانههای اروپایی در آن سالها با تمسخر به این ماجرا نگاه کردند. روزنامه انگلیسی «دیلی میرور» نوشت: «هندیها ترجیح دادند پای برهنه در خانه بمانند تا با کفش در برزیل بدوند.» روزنامه فرانسوی «لوموند» هم با کنایه نوشت: «شاید آنها نگران بودند کفشهایشان را گم کنند!»
با اینکه امروزه اکثر محققان، ماجرای «تیم پابرهنه هند» را رد کردهاند، این داستان چنان در حافظه جمعی جهان فوتبال ریشه دوانده که حتی فیفا در مستندهای رسمی خود به آن اشاره میکند. خود فدراسیون فوتبال هند هم در سال ۲۰۱۱ در بیانیهای رسماً اعلام کرد: «دلیل انصراف، هزینه سفر بود نه پابرهنه بودن.»
با این حال، این افسانه همچنان یکی از معروفترین حکایتهای جام جهانی ۱۹۵۰ است. شاید دلیل ماندگاری آن نیز همین باشد که فوتبال همواره به شگفتیها و این قبیل افسانهها نیاز داشته است.
انتهای پیام/
براساس باور عمومی، بازیکنان هندی عادت داشتند بدون کفش و پابرهنه بازی کنند. فیفا مطابق قوانین خود اعلام کرد همه بازیکنان موظف به پوشیدن کفش ورزشی هستند. فدراسیون فوتبال هند که این شرط را مغایر با فرهنگ و سنت تیم خود میدانست، انصراف خود را اعلام کرد. برخی منابع حتی ادعا کردند: «بازیکنان هندی ترجیح دادند پای برهنه بمانند تا پا به کفش کنند.»
اما پژوهشگران جدی تاریخ فوتبال در سالهای اخیر این روایت را بشدت زیر سؤال بردهاند. آنها میگویند تیم هند در سالهای ۱۹۴۸ و اوایل ۱۹۵۰ با کفش بازی میکرد و داستان پابرهنه بودن در آن سالها اغراقی رسانهای بیش نبوده است.
به اعتقاد مورخانی چون «نوازالدین خان» نویسنده کتاب «تاریخ فوتبال هند»، انصراف هند از جام جهانی ۱۹۵۰ هرگز ربطی به پای برهنه نداشت.
دلایل واقعی عبارت بودند از:
۱. هزینه بالای سفر به برزیل: فدراسیون فوتبال هند که تازهتأسیس و بیپول بود، توان تأمین هزینه سفر هوایی یا دریایی ۱۵هزار کیلومتری به آمریکای جنوبی را نداشت.
۲. عدم آگاهی از اهمیت جام جهانی: در آن سالها، جام جهانی هنوز برای فوتبال هند اعتبار کنونی را نداشت و مسئولان هندی المپیک را مهمتر میدانستند.
۳. اولویت بازیهای کشورهای همسود: هند در همان سال میزبان بازیهای کشورهای همسود بود و ترجیح داد روی این رویداد خانگی تمرکز کند.
با انصراف هند، فیفا که در آستانه یک جام ۱۶ تیمی بود، ناگهان با کمبود تیم مواجه شد. این سازمان دعوتنامه فوری برای فرانسه، پرتغال و ایرلند فرستاد اما همه آنها دعوت را رد کردند تا در نهایت جام جهانی ۱۹۵۰ با فقط ۱۳ تیم برگزار شود و سهمیه هند به هیچ تیم دیگری داده نشد.
رسانههای اروپایی در آن سالها با تمسخر به این ماجرا نگاه کردند. روزنامه انگلیسی «دیلی میرور» نوشت: «هندیها ترجیح دادند پای برهنه در خانه بمانند تا با کفش در برزیل بدوند.» روزنامه فرانسوی «لوموند» هم با کنایه نوشت: «شاید آنها نگران بودند کفشهایشان را گم کنند!»
با اینکه امروزه اکثر محققان، ماجرای «تیم پابرهنه هند» را رد کردهاند، این داستان چنان در حافظه جمعی جهان فوتبال ریشه دوانده که حتی فیفا در مستندهای رسمی خود به آن اشاره میکند. خود فدراسیون فوتبال هند هم در سال ۲۰۱۱ در بیانیهای رسماً اعلام کرد: «دلیل انصراف، هزینه سفر بود نه پابرهنه بودن.»
با این حال، این افسانه همچنان یکی از معروفترین حکایتهای جام جهانی ۱۹۵۰ است. شاید دلیل ماندگاری آن نیز همین باشد که فوتبال همواره به شگفتیها و این قبیل افسانهها نیاز داشته است.
انتهای پیام/