تغییر در رأس کمیته صدور مجوز حرفه‌ای و انتصابی که برای فوتبالی‌ها عجیب بود
کامبک جنجالی ساکت به سئول!
به گزارش ایران ورزشی، انتصاب محمدرضا ساکت به ریاست کمیته صدور مجوز حرفه‌ای فدراسیون فوتبال، در شرایطی انجام شده که این کمیته قرار است یکی از مهم‌ترین ابزارهای اصلاح ساختار مالی باشگاه‌های فوتبال ایران را در اختیار داشته باشد. ساکت جانشین مصطفی زارعی شده؛ مدیری که به‌تازگی از این مسئولیت کنار رفت و اکنون مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال برای این جایگاه سراغ یکی از چهره‌های باسابقه مدیریتی فوتبال ایران رفته است.
مسأله اصلی اما صرفاً سابقه حضور ساکت در فوتبال نیست، بلکه تناسب کارنامه و تخصص او با مسئولیتی است که برعهده گرفته؛ مسئولیتی که قرار است شفافیت مالی را از یک شعار تکراری به معیاری الزام‌آور برای باشگاه‌ها تبدیل کند. کمیته صدور مجوز حرفه‌ای صرفاً یک واحد اداری برای دریافت مدارک و بررسی پرونده باشگاه‌ها نیست. بررسی صورت‌های مالی، ارزیابی توانایی باشگاه‌ها برای پرداخت تعهدات، تطبیق اسناد با الزامات کنفدراسیون فوتبال آسیا و شناخت مقررات بین‌المللی، بخشی از وظایف پیچیده این مجموعه است.
چنین جایگاهی به مدیری نیاز دارد که علاوه بر شناخت ساختار فوتبال، توانایی تعامل حرفه‌ای با حسابرسان، متخصصان مالی و حقوقی و نهادهای بین‌المللی را داشته باشد. تسلط به زبان انگلیسی نیز برای پیگیری دقیق مقررات، مکاتبات و الزامات بین‌المللی اهمیت دارد. در خبر معرفی ساکت، توضیح روشنی درباره سوابق تخصصی او در حوزه حسابرسی، مدیریت مالی یا توانایی‌های زبانی متناسب با این مسئولیت ارائه نشده است. همین مسأله پرسش مهمی را پیش روی فدراسیون قرار می‌دهد، معیارهای انتخاب رئیس جدید کمیته چه بوده و این معیارها تا چه اندازه با ماهیت تخصصی این مسئولیت انطباق داشته است؟
کارنامه‌ای که نیازمند توضیح است
ساکت برای فوتبال ایران چهره‌ای ناشناخته نیست. او سابقه مدیریت باشگاه سپاهان، حضور در دبیرکلی فدراسیون فوتبال و فعالیت در ساختار مدیریتی تیم‌های ملی را دارد. این سوابق بدون تردید می‌تواند در شناخت مناسبات اداری و اجرایی فوتبال یک امتیاز محسوب شود، اما تجربه مدیریتی به‌تنهایی پاسخگوی تمام نیازهای کمیته‌ای نیست که باید درباره وضعیت مالی باشگاه‌ها تصمیم‌گیری کند.
بازگشت ساکت به یک مسئولیت تازه در فدراسیون، ضرورت شفاف‌سازی درباره برخی پرونده‌های گذشته را نیز مطرح می‌کند. خبرگزاری تسنیم پیش‌تر گزارش داده بود که سازمان بازرسی کل کشور در سال ۱۴۰۱، در پرونده‌ای مربوط به دریافت مبالغی از فدراسیون فوتبال، ساکت را به بازگرداندن ۴۵۰میلیون ریال، ۵۵هزار و ۶۰۰دلار و ۳۷هزار و ۶۷۰یورو محکوم کرده بود. طرح این موضوع به معنای نادیده گرفتن جزئیات حقوقی پرونده یا وضعیت اجرای حکم نیست، بلکه ضرورت پاسخگویی شفاف درباره سوابق مدیریتی افرادی را یادآوری می‌کند که قرار است در جایگاهی با مسئولیت نظارتی و مالی فعالیت کنند.
فیرپلی مالی؛ از وعده تا ضمانت اجرا
مهدی تاج در ماه‌های اخیر بارها از اجرای فیرپلی مالی و ضرورت انتشار صورت‌های مالی باشگاه‌ها سخن گفته است. او با اشاره به ناکامی سقف بودجه در مهار زیان انباشته بر ضرورت ایجاد سازوکاری برای نظارت بر عملکرد مالی باشگاه‌ها تأکید کرده و از برخورد با تخلف‌ها از طریق ضمانت‌های اجرایی و جریمه مالی تا کسر امتیاز سخن گفته است. اجرای چنین برنامه‌ای اما صرفاً با تدوین مقررات و تعیین جریمه محقق نمی‌شود. فیرپلی مالی زمانی می‌تواند به یک سازوکار واقعی نظارتی تبدیل شود که اطلاعات مالی باشگاه‌ها در دسترس باشد، ارقام درآمد و هزینه قابلیت راستی‌آزمایی داشته باشند و مقررات برای همه باشگاه‌ها با معیارهای یکسان اجرا شود. بدون دسترسی به اسناد معتبر، ارزیابی زیان انباشته، بدهی‌ها، تعهدات جاری و توان واقعی باشگاه‌ها نیز با محدودیت مواجه خواهد شد.
برای نمونه باشگاه استقلال، یکی از مواردی است که این مسأله را برجسته می‌کند. گزارش‌های منتشرشده درباره این باشگاه از تأخیر در ارائه برخی صورت‌های مالی و اطلاعات دوره‌ای در سامانه کدال حکایت دارد؛ موضوعی که حتی واکنش فرابورس را نیز به‌دنبال داشته است. البته میان منتشر نشدن تمام صورت‌های مالی و تأخیر در انتشار گزارش‌های مشخص باید تفاوت قائل شد. همین تفاوت نشان می‌دهد که فدراسیون و سازمان لیگ باید درباره وضعیت مالی هر باشگاه، نوع تخلف، مهلت قانونی و پیامد آن اطلاعات دقیق و قابل استنادی ارائه کنند.
ابهام‌هایی که کمیته باید برطرف کند
یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی ساکت، روشن کردن سازوکار تصمیم‌گیری کمیته است. چه میزان از اطلاعات مالی باشگاه‌ها باید عمومی شود؟ چه نهادی صحت صورت‌های مالی ارائه‌شده را تأیید می‌کند؟ نقش حسابرسان مستقل در این فرایند چیست؟ کمیته چگونه میان یک نقص شکلی در پرونده و یک تخلف مؤثر مالی تفاوت می‌گذارد؟ آیا معیارهای ارزیابی برای همه باشگاه‌ها یکسان است و نتیجه بررسی پرونده‌ها تا چه اندازه برای افکار عمومی قابل دسترسی خواهد بود؟
پاسخ به این پرسش‌ها اهمیت زیادی دارد، زیرا اعتبار مجوز حرفه‌ای فقط به صدور یا عدم صدور مجوز محدود نمی‌شود. اعتبار این فرایند به شفافیت معیارها، استقلال بررسی‌ها و قابلیت دفاع از تصمیم‌های اتخاذ شده نیز وابسته است. اگر باشگاهی به‌دلیل نقص مالی با محدودیت مواجه می‌شود، باید مشخص باشد که این تصمیم براساس کدام مقررات و مستندات اتخاذ شده است. در مقابل، اگر باشگاهی از الزامات عبور می‌کند، باید امکان توضیح و راستی‌آزمایی این انطباق وجود داشته باشد.
مأموریت سخت ساکت
اکنون انتصاب ساکت با مأموریتی فراتر از مدیریت یک کمیته اداری همراه است. او باید نشان دهد که کمیته صدور مجوز حرفه‌ای قرار نیست صرفاً مدارک باشگاه‌ها را در پایان مهلت دریافت و درباره صدور مجوز تصمیم‌گیری کند، بلکه می‌تواند روند مالی باشگاه‌ها را با معیارهایی روشن، تخصصی و یکسان ارزیابی کند. انتشار دستورالعمل‌های قابل فهم، اعلام دقیق وضعیت انطباق باشگاه‌ها، مشخص کردن پیامدهای تخلف، تقویت حضور متخصصان مالی و حقوقی، استفاده از حسابرسان مستقل و پاسخگویی درباره نحوه رسیدگی به پرونده‌ها می‌تواند بخشی از این مسیر باشد.
در نهایت، موفقیت ساکت در این مسئولیت نه با عنوان مدیریتی او، بلکه با کیفیت عملکرد کمیته‌ای سنجیده خواهد شد که قرار است میان فوتبال حرفه‌ای و الزامات مالی آن پیوند برقرار کند. اگر قرار است فیرپلی مالی از سطح وعده عبور کند، کمیته صدور مجوز حرفه‌ای باید بتواند ثابت کند که مقررات برای همه باشگاه‌ها یکسان است، اطلاعات مالی قابل راستی‌آزمایی است و تصمیم‌های آن بر پایه معیارهای روشن و قابل دفاع اتخاذ می‌شود. این همان آزمونی است که اکنون پیش روی ساکت و فدراسیون فوتبال قرار گرفته است.
انتهای پیام/