سبک زندگی نسل تازه و چشم‌اندازی نو

نسل را فاصله زمانی و اجتماعی والدین با فرزندان می‌نامند؛ فاصله زمانی که بین 20 تا 30 سال در نوسان است، گاهی می‌توان این فاصله زمانی را حدود 10 سال دانست. براین اساس هر قرن شاهد سه تا چهار نسل خواهد بود.

متولدان بین سال‌های 1997 تا 2012 را در دنیا افراد نسل زد (Z) می‌دانند و در ایران متولدان سال‌های 1375 تا 1389 به این نسل منسوب هستند. این نسل به‌عنوان اولین نسل کاملا دیجیتال شناخته می‌شود که با دنیای متصل و پرسرعت اینترنت بزرگ شده و زندگی بدون فناوری برایش غیرقابل تصور است.

در ایران این نسل ویژگی‌ها و تمایزات فراوانی با نسل پیش از خود دارد که خود این تمایزات تاثیر فراوانی بر فضای سیاسی و اجتماعی کشور می‌گذارد و بنابراین در مطالعات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی می‌توان پایه پژوهش‌ قرار گیرد.

افراد این نسل با نسل‌های قبل تفاوت‌های اساسی دارند و به دنبال هویت و جایگاه منحصربه‌فرد خود در جامعه هستند. همین ویژگی در این نسل شخصیت‌های پیچیده و متمایز پرورش می‌دهد. نسل Z به صراحت عقاید و نظرات خود را بیان می‌کند و از بیان انتقاد و مطالبه‌گری هراسی ندارد. این ویژگی در جای‌جای حضور این نسل در خانواده و جامعه اصطکاکاتی را در مواجهه با دیگر نسل‌ها و سیستم‌های حاکم بر روزمره جهان به نمایش می‌گذارد. نسل Z ذهنی خلاق و نوآور دارد و به دنبال یافتن راه‌حل‌های جدید برای مسائل مختلف است. ایده‌پردازی این نسل باعث شده تا شاهد ساختارهای خلاقانه در حوزه‌های مختلف آموزشی و کسب و کار و حتی تعاملات اجتماعی باشیم.

نیازمندی‌های یک نسل تازه

دغدغه‌های آن در جهان امروز به دغدغه‌های نسل‌‎های گذشته کمتر شباهت دارد و در دنیای غرب بیش از نسل زد در کشور ما به حقوق بشر، حقوق حیوانات و محیط زیست گرایش داشته و آن را در اولویت خود قرار می‌دهد.

آنچه بیشتر از هر ویژگی‌ای در ایران به نسل Zمنسوب می‌شود گرایش بیش از حد به فناوری‌های نوین مانند گوشی‌های هوشمند، اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و بازی‌های آنلاین است و از آنها به طور فعال در زندگی روزمره خود استفاده می‌کند. استفاده از فناوری‌های نوین در تعامل با نسل Z می‌تواند به افزایش کارایی و اثربخشی ارتباطات کمک کند.

در ایران، نسل Z تعامل رودررو را در اولویت خود ندارد و بیش از هرچیز فضای مجازی محور و محل ارتباط او با جهان بیرون است و در عین حال نسلی است که وقتی در تعامل با بیرون و جامعه قرار می‌گیرد، می‌کوشد ارتباط موثری برقرار سازد و بیش از نسل‌های دیگر موفق در دستیابی به خواسته‌ها و اهداف باشد.

این نسل به دلیل دسترسی سریع به اطلاعات، صبر و حوصله کمی داشته و انتظار دارد که همه‌چیز به‌سرعت انجام شود. همچنین تمایل به تمرکز بر حال حاضر دارد و کمتر به آینده فکر می‌کند و همین تفکر کوتاه‌مدت‌ موجب شده تا حدی شخصیت غالب این نسل به فردگرایی مایل باشد.

شخصیت مستقل و آزاد و اقتصاد پویا

نسل Z به دنبال استقلال و آزادی عمل بیشتری است و انتظار دارد که شخصیت و استقلال او مورد احترام قرار گیرد. نسل‎‌های پیشین فقط در سایه تشکیل خانواده می‌توانستند مستقل شوند که گاهی حتی با تشکیل خانواده نیز به استقلال و آزادی عمل نمی‌رسیدند و سایه خانواده‌ و والدین تا میانسالی بر زندگی خانوادگی آنها باقی می‌ماند ولی نسل زد بدون تشکیل خانواده و حتی استقلال مالی تلاش می‌کند تا آزادی عمل بیشتری داشته و دیگران را وادارد تا به آزادی عمل و استقلال وی احترام بگذارند. همین امر در صورت تشخیص راه درست و تربیت مناسب می‌تواند سرچشمه رشد و بلوغ نسلی باشد که تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی فراوانی را رقم می‌زند.

این نسل به دنبال یادگیری و تجربه حوزه‌های تازه است و از تنوع و گوناگونی استقبال می‌کند. نسل Z در راستای ساخت شخصیت مستقل خود، روحیه کارآفرینی دارد و به دنبال راه‌اندازی کسب و کار خود است.

مصرف‌کنندگان آگاه و آموزش خلاق

همچنین نسل Z نقش مهمی در اقتصاد جهانی ایفا می‌کند. این نسل مصرف‌کننده‌ای آگاه و متقاضی است و به دنبال محصولات و خدمات باکیفیت و نوآورانه است. همچنین این نسل به طور فزاینده‌ای درگیر مسائل سیاسی شده است و از طریق شبکه‌های اجتماعی و سایر پلتفرم‌های آنلاین نظرات خود را بیان می‌دارد. نسل Z از سیاستمداران و رهبران خود انتظار دارد که به نیازها و خواسته‌های آنها توجه کنند. همچنین با استفاده از فناوری‌های نوین، فرهنگ و هنر را به شیوه‌های جدیدی تجربه می‌کند. این نسل به دنبال محتوای خلاقانه و اصیل است و از تنوع و گوناگونی استقبال می‌کند.

این نسل به شیوه‌های یادگیری سنتی علاقه چندانی ندارد و ترجیح داده از طریق روش‌های تعاملی و جذاب بیاموزد. نسل زد به دنبال آموزش‌های کاربردی و مرتبط با دنیای واقعی است.

تعامل بهینه با نسل Z نیازمند شناخت دقیق این ویژگی‌ها و نیازهاست. مسئولان و سیاستگذاران باید با ایجاد زمینه‌های مناسب، مشارکت فعال این نسل را در عرصه‌های مختلف سیاسی و اجتماعی فراهم کنند.

تولیدات فرهنگی و تبلیغاتی خلاقانه یکی از راه‌هایی است که می‌تواند نسل جوان، پردغدغه و ایده‌دار مجذوب و همراه سازد.