«ایران» ضرورت بیمه اجتماعی برای رانندگان تاکسیهای اینترنتی را بررسی میکند؛
کسب وکارهای تازه اسیر قوانین قدیمی
بیمه رانندگان پلتفرمهای اینترنتی مدتهاست به چالش جدی در بحث نظام بیمه اجتماعی اجباری تبدیل شده؛ بیمه ای که حق همه شاغلین است. چون قوانین کار با کسب و کارهای آنلاین همخوانی ندارد و همین خلأ قانونی موجب شده سکوها از بیمه کردن رانندگان خودداری کنند.
محدثه جعفری - گروه اجتماعی: با این حال در ماده ۲۸ برنامه هفتم توسعه، موضوع بیمه رانندگان تاکسیهای اینترنتی مطرح و آییننامهای چهار مادهای برای اجرای آن تدوین شده است. این آییننامه، رانندگان پلتفرمهای حملونقل آنلاین که فاقد بیمه تأمین اجتماعی هستند را مشمول پرداخت حق بیمه با نرخ ثابت میکند. کارشناسان معتقدند، پلتفرمها بهعنوان نهادهای مسئول، باید وظیفه پرداخت حق بیمه را بر عهده بگیرند، اما این موضوع نیازمند گفتوگوی اجتماعی گسترده با حضور نمایندگان دولت، پلتفرمها و رانندگان است تا الگویی عادلانه طراحی شود.
امید محبی رئیس انجمن صنفی تاکسیهای اینترنتی استان قم با بیان اینکه قوانین کار در حوزه کسب و کارهای مجازی به روزرسانی نشده است، میگوید: «شاغلان در سکوهای مجازی حتی برای ایجاد تشکل صنفی هم با چالشهای مختلفی روبهرو هستند چرا که اشتغال درفضای مجازی با قوانین تأمین اجتماعی و قانون کاری که برای دهه ۶۰ است، همخوانی ندارد. البته ما درخواست ایجاد انجمن را به شهرهای مختلف دادیم که استان قم همراهی خوبی نشان داد و توانستیم انجمن را به صورت رسمی ثبت کنیم. ایران برابر با کشورهای دیگر در حوزه دیجیتال در حال پیشرفت است اما قوانین در این حوزه هنوز با کسب وکارهای نوین به روز نشده است به همین دلیل در اشتغال دیجیتال خلأهایی وجود دارد که صاحبان کسب و کارها مدتها از این خلأهای قانونی به نفع خودشان سوءاستفاده میکنند.»
دو میلیون راننده ثابت در تاکسی اینترنتی داریم
او با بیان اینکه حدود شش میلیون نفر در تاکسی اینترنتی فعالیت می کنند، بیان میکند: «حدود دو میلیون نفر راننده ثابت این سکوها هستند که شغل اصلی شان رانندگی است. در ابتدا آرمانشهری در اشتغال مجازی نشان جوانان میدهند، اما بعد از مدتی افراد متوجه میشوند، در این سکوها نه قوانین مشخصی وجود دارد نه احتساب معینی از حقوق ماهانه شان دارند. درکلانشهری مثل تهران که میگویند رانندگان سکوهای مجازی ماهانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون درآمد دارند، نصف این مبلغ، هزینه استهلاکی است که به خودرو در این ترافیکها وارد میشود».
به گفته محبی، سکوها میگویند، بیمه نمیکنند چون قراردادی وجود ندارد: «اما حرف ما این است که هر سفری که راننده انجام میدهد از سه ضلع مسافر، راننده و نرم افزار تشکیل شده و مشخص است راننده در طول روز چندساعت فعال بوده و خدمت کرده است. متأسفانه سکوها، نیروهای ثابتشان را استثمار کردهاند، آنها هیچ امتیازی به فردی که هر روز، روزی ۱۰ ساعت فعال است، نمیدهند اما برای افرادی که شغل دومشان رانندگی است، مشوقهایی را در نظر میگیرند تا مسافر بیشتری جابهجا کنند.»
رئیس انجمن صنفی تاکسیهای اینترنتی درمورد میانگین دریافتی رانندگان اینترنتی میگوید: «بسته به مسیر مسافر است، هر راننده طی یک ساعت میتواند دو سفر انجام دهد. افرادی که ۱۰ ساعت کار میکنند روزی ۲۰ سفر انجام میدهند که هزینه هر سفر بین ۱۵ تا ۲۰ درصد مربوط به سکو است، در نتیجه روزانه هر راننده در استان تهران حدود دو میلیون تومان درآمد دارد.»
رانندگان تاکسیهای اینترنتی تابع قوانین کار هستند
فرشاد اسماعیلی حقوقدان و پژوهشگر حوزه بیمههای اجتماعی توضیح میدهد: «تعیین فرد برای انجام کار یکی از ویژگیهای قانون کار است به این شکل که رانندگان تاکسی در صفحه پلتفرم عکس و مشخصات دارند، به همین دلیل نمیتوانند کار را به فرد دیگری بسپارند و اگر این اقدام انجام شود، خلاف بوده و امتیازش لغو میشود. دومین ویژگی رابطه مزد بگیری است، به این شکل که اپلیکیشن است که میزان هزینه سفر را مشخص میکند و راننده در آن هیچ دخل و تصرفی ندارد. موضوع بعدی درباره ماهیت بیمهای شاغلین این نوع سکوهاست، کسب و کارهای مجازی شکل نوینی ازکار است و تابع شکل سنتی قانون کار نیستند، اما میتواند تابع قوانین کارگری و کارفرمایی باشد. چرا که ماهیت کار دست راننده نیست، و همه چیز در اپلیکیشن انجام میشود که شامل قوانین است که از سوی راننده باید رعایت شود و اگر نه لغو امتیاز شده و نامش از برنامه حذف میشود.»
اسماعیلی با بیان یکی از روشها برای پرداخت بیمه رانندگان اینترنتی میگوید: «سکوها میتوانند یک درصد از هزینه هر سفر را برای بیمه اجتماعی افرادی که مورد تأیید قرار گرفتهاند، در نظر بگیرند و به تأمین اجتماعی پرداخت کنند، بخشی را راننده و بخشی دیگر را دولت از محل یارانهها یا هر محل دیگری که میتواند متقبل شود. به این شکل رانندگان سکوهای اینترنتی هم میتوانند مشمول بیمه ۳۰ روز کارکرد شوند.»
این فعال حوزه بیمههای اجتماعی میگوید: «وقتی قیمتگذاری هر سفر بر عهده پلتفرم است، میتواند در تعرفه هر سفر بخش بیمه رانندگان یا همان یک درصد را اعمال کنند. یعنی محلی برای جبران هزینه وجود دارد تا حاشیه سود سکوها کم نشود و با این اقدام رانندگان هم به واسطه بیمه شدن، هم بهتر کار میکنند هم ساعات بیشتری را برای پلتفرم وقت میگذارند.»
مخالف آیین نامه بیمه رانندگان اینترنتی هستیم
اشتغال در پلتفرم ها بویژه در رابطه با رانندگان تاکسی اینترنتی به علت نداشتن قراردادکاری و نبود تعهد برای شاغلینش، هیچ رابطه کارگر و کارفرمایی را ایجاد نمیکند و کارفرمایان یا همان صاحبان کسب و کار هیچ مسئولیتی در قبال بیمه اجباری آنها ندارد. اینها بخشی از صحبتهای رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی در مورد بیمه اجباری اجتماعی شاغلان در سکوهای مجازی بویژه رانندگان تاکسیهای اینترنتی است. او به «ایران» میگوید: «رانندگان هیچ رابطه قراردادی با پلتفرم ندارند، تا سرساعت مشغول به کار شوند یا خاتمه کار داشته باشند. سازمان تأمین اجتماعی مدتهاست به این موضوع ورود کرده است، اما گفتیم این دسته از شاغلین میتوانند از بیمهای شبیه به بیمه خویشفرما استفاده کنند.»
انتهای پیام/