اجرای آزمایشی قانون انتخابات تناسبی در شورای شهر تهران، ری و تجریش؛
تناسبی شدن انتخابات؛ گامی به سوی تحزبگرایی یا چالشی تازه؟
با اجرای قانون انتخابات تناسبی در انتخابات شورای شهر تهران، ری و تجریش، ساختار انتخاباتی کشور وارد مرحلهای تازه از تحزبگرایی و بازتعریف مشارکت سیاسی شده است. در این نظام، هر جریان سیاسی به نسبت آرایی که کسب میکند، سهمی از کرسیها خواهد داشت؛ اما اجرای دقیق و صحیح آن، شرط اصلی موفقیت این تحول انتخاباتی است.
گروه سیاسی_ ایران آنلاین: بر اساس قانون انتخابات تناسبی، هر جریان یا لیست انتخاباتی به نسبت سهمی از آرایی که به دست میآورد، باید سهمی از کرسیها را نیز کسب کند. بدین صورت که هرجریان یا حزبی بر اساس درصد آرایی که کسب نموده، کرسیهایی به آن لیست تعلق خواهد گرفت و به نسبت درصد آرای کسب شده بین لیستهای مختلف، کرسیهای شورا تقسیم میشود.
آرای لیستی مبنای عمل است. بدین صورت که آرای نفر اول و نفر آخر لیست با هم جمع میشود و مجموع آرای کل لیست محاسبه میشود و ملاک این خواهد بود که چه کسانی بالاترین آرای فردی در یک لیست کسب کردهاند، بنابراین اولویتبندی لیستها در نحوه چینش نفرات (در اینجا نفر اول تا بیست و یکم، در انتخابات شورای شهر تهران، ری و تجریش)، اهمیت خود را نشان میدهد.
با سازوکار تعبیه شده در انتخابات تناسبی صرف حضور در یک لیست، تضمینکننده پیروزی در انتخابات نخواهد بود. به همین منوال کاندیداهای مستقل هم میتوانند سهمی از کرسیها را به دست آورند.
این حد نصاب در فرمول تناسبی دیده شده است. سهمیه علیالبدلها نیز بر اساس همان نسبت آرای فهرستها مشخص میشود. تفاوت مهم دیگر انتخابات تناسبی در سازوکار انتخاب شهردار است که روند متفاوتی را در این دوره طی خواهد نمود و ائتلافهای پسا انتخاباتی تعیینکننده شهردار کلانشهرها خواهد بود.
در جمعبندی نهایی باید گفت، از بدو پیروزی انقلاب اسلامی مشارکت مردم در امور عمومی یکی از ارکان بازدارندگی و از مؤلفههای اصلی در تحقق امنیت ملی پایدار در کشور بوده است. شرایط شکل گرفته در انتخابات اخیر کشور با افول مشارکت شهروندان، تداوم وضعیت فعلی نظام اجتماعی در بروز و گسترش تنگناها، احتمال فعال شدن شکافهای اجتماعی، وقوع جنگ ۱۲ روزه و ضعف و عدم کارکرد بهینه برخی نهادها منجر به نوعی بیسازمانی اجتماعی شده و تداوم کاهش مشارکت سیاسی و بحران نمایندگی سیاسی آسیبها و تبعات خاصی به کشور تحمیل خواهد نمود. بر این اساس حل برخی از مشکلات پیشرو در گروی فراهم نمودن فضای مشارکت گسترده برای کلیه جریانهای سیاسی در کشور است.
نظام انتخابات تناسبی نیز ممکن است با برخی مشکلات احتمالی مواجه باشد و عدم اجرای صحیح آن ممکن است وضعیت پیچیدهای را ایجاد کند که پرداختن به آن مجال دیگری میطلبد. اما در مجموع اجرای اولین بار این طرح در انتخابات سال آتی شورای شهر تهران در عین اینکه گامی به سوی مشارکت نهادینه و تقویت تحزبگرایی است، این حسن را خواهد داشت که نتایج حاصله از اجرای آن دادهپردازی، ارزیابی، بازبینی و نقاط قوت و ضعفهای احتمالی آن احصا و رفع شود و در انتخابات سال ۱۴۰۶ مجلس شورای اسلامی برای حوزههای انتخابیه دارای سه منتخب و بیشتر اجرایی شود.
متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید.
انتهای پیام/