رونمایی از پوستر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر
علی نصیریان؛ چهرهای که معنا میسازد
در مراسم رونمایی پوستر جشنواره که همزمان با ولادت حضرت علی(ع) برگزار شد، منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره با صراحت گفت که بنمایه پوستر برآمده از یکی از فیلمهای درخشان سینمای ایران است و تصویر علی نصیریان را معادل تخت جمشید در تاریخ فرهنگ و هنر کشور دانست.
نرگس عاشوری، گروه فرهنگی:علی نصیریان در پوستر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر، پیش از آنکه یک انتخاب گرافیکی باشد، یک نشانه است. نشانهای از نوعی ایستادگی فرهنگی؛ از بازیگری که حضورش در سینمای ایران نه محصول موجهاست، نه وابسته به دورهها و سیاستها. تصویری که از فیلم «شیر سنگی» انتخاب شده، نصیریانِ پرهیاهو یا نمایشی نیست؛ مردی ایستاده، درگیر زمین، تاریخ و ریشههاست.
تجربه مشابه سال قبل و یک جمله کلیدی
این رویه، البته تازه نیست. سال گذشته هم برای پوستر جشنواره از فیلمی برجسته استفاده شد؛ فیلم «مادر» علی حاتمی. در آن رونمایی، دبیر وقت توضیح داد که قصد دارند با محوریتی از این فیلم درخشان نسبت به وطن، سرزمین، تاریخ و فرهنگ کشور ادای احترام کنند. در میان تمام گفتههای روز گذشته دبیر جشنواره هم یک جمله بیش از همه اهمیت داشت و باید بر آن تکیه کرد؛ اینکه علی نصیریان را میتوان معادل تختجمشید در فرهنگ و هنر ایران دانست؛ پدیدهای که ترکیب اخلاق و هنرمندی است و نام ایران از زبانش نمیافتد. منوچهر شاهسواری در این باره گفت: «علی نصیریان برای همه ما الگوی اخلاق و هنرمندی است؛ او حال و احوال ویژهای نسبت به این سرزمین دارد و نام «ایران» هرگز از زبانش نمیافتد.»
غیبت نامها؛ نقدی قابل فهم
در کنار استقبال از انتخاب «شیر سنگی» و علی نصیریان، برخی علاقهمندان سینما به غیبت نامهایی چون ناصر تقوایی و بهرام بیضایی اشاره کردهاند. این نقد، قابل فهم است و اتفاقاً نشانه زنده بودن گفتوگو درباره میراث سینمای ایران است. اما این نکته را هم باید روشن گفت: انتخاب یک چهره، به معنای نادیده گرفتن دیگران نیست. پوستر جشنواره ظرفیت آن را ندارد که بار تمام تاریخ سینما را به دوش بکشد. پوستر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر، در ذات خود انتخابی هوشمندانه است؛ انتخابی مبتنی بر ریشه و نه هیجان.
وعدهای که به تعویق افتاد
قرار بود اسامی آثار راهیافته به بخش سودای سیمرغ، ۱۳ دیماه و همزمان با میلاد حضرت امیرالمؤمنین(ع) اعلام شود؛ این اتفاق نیفتاد. دبیر جشنواره وعده داد که این فهرست اواخر هفته اعلام خواهد شد و درباره چرایی این تأخیر به این جمله بسنده کرد: «قرار بود امروز اسامی فیلمهای حاضر در جشنواره ۴۴ را اعلام کنیم اما چون میخواهیم یکی از بندهای آییننامه را تغییر دهیم، این کار به آخر هفته موکول شد.» همین تأخیر، هرچند ممکن است دلایل اجرایی داشته باشد، اما در فضای فعلی جشنواره به ابهامها دامن زده است. وقتی تنور اطلاعرسانی دقیق و به موقع، سرد میشود، بازار شایعات و گمانهزنیها داغ میشود. در سکوت خبری واحد ارتباطات و اطلاعرسانی جشنواره تمام آنچه در مدت یک ماه مانده به برگزاری مهمترین رویداد سینمایی کشورمان در رسانهها منتشر میشود، حاصل همین گمانهزنیهاست. یکی از گمانهزنیها احتمال حذف هیأت انتخاب است. منتقدان سینما با وجود اذعان به اینکه باید نکات مثبت و منفی این اتفاق با نگاه کارشناسانه مورد بررسی قرار بگیرد اما در عین حال معتقدند اگر این اتفاق رخ دهد، میتواند یکی از تصمیمهای مثبت جشنواره باشد؛ چرا که هیأت انتخاب، در ساختار فعلی جشنواره فجر، همواره محل پرسش بوده است: چه کسی چه فیلمی را انتخاب کرده است؟ چه معیاری حاکم بوده است؟ چه فشاری اعمال شده یا نشده است؟ هیأت انتخابی که در گذر ادوار، به ندرت پای انتخابهای خود ایستاده و اغلب، بار انتقاد را به شانه دیگران منتقل کرده است. به باور منتقدان سینما، اگر انتخاب فیلمها بهطور شفاف بر عهده دبیر جشنواره و شورای مشخص او باشد، مسئولیتپذیری هم شفافتر میشود. اما این تصمیم، اگر قرار است اجرا شود، نیازمند اعلام رسمی و توضیح روشن است؛ شاهسواری در مراسم دیروز اشارهای به صحت و سقم این خبر و تصمیم مهم هم نداشت.
بــــرش
«شیر سنگی»؛ فیلمی درباره زمین نه زمان
انتخاب «شیر سنگی» مسعود جعفری جوزانی، از این منظر هوشمندانه است که جشنواره را به ریشههای فرهنگی سینمای ایران ارجاع میدهد. در مراسم رونمایی پوستر جشنواره که همزمان با ولادت حضرت علی(ع) برگزار شد، منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره با صراحت گفت که بنمایه پوستر برآمده از یکی از فیلمهای درخشان سینمای ایران است و تصویر علی نصیریان را معادل تخت جمشید در تاریخ فرهنگ و هنر کشور دانست. این تأکید روی متن فرهنگی و تاریخی، نه فقط یک جمله ادبی بلکه اعلام دعوت به بازخوانی معنای هویت است و نه صرفاً یک یادآوری.
انتهای پیام/