تصمیم شجاعانه دولت برای پایان ارز چندنرخی

ایران آنلاین: اصل این تصمیم را باید مثبت و ضروری دانست اما شیوه جبران آن و نحوه پرداخت یارانه‌ها همچنان با ایرادهایی مواجه است که حتماً دولت به آن هم خواهد پرداخت.
مهم‌ترین دستاورد حذف ارز ترجیحی، کاهش زمینه فساد است. اختلاف نرخ ارز باعث شد میلیاردها دلار به افرادی تخصیص یابد که مستحق نبودند و حتی در مواردی این منابع هرگز به کشور بازنگشت. چندنرخی بودن ارز همواره بستری برای فساد، گران‌نمایی واردات و ارزان‌فروشی صادرات بوده است. 
لذا هدف نهایی باید رسیدن به ارز تک‌نرخی باشد. هرچند این مسیر ممکن است به افزایش واقعی قیمت‌ها منجر شود اما انتخاب دیگری وجود ندارد و این بهترین تصمیم برای از بین بردن زمینه‌های فساد است.
حال وظیفه دولت حمایت هدفمند از اقشار آسیب‌پذیر است، کاری که درحال حاضر انجام می‌شود. اگر قیمت کالاهای اساسی واقعی شود، دولت می‌تواند مابه‌التفاوت این افزایش را به‌صورت نقدی به خانوارهای کم‌درآمد پرداخت کند.
به این ترتیب، هم فشار معیشتی بر دهک‌های پایین کاهش می‌یابد و هم ریشه‌های فساد ناشی از ارز چندنرخی از بین می‌رود. این مسیر، هرچند دشوار، اما اجتناب‌ناپذیر و ضروری است.در سوی دیگر، تصمیم دولت برای پرداخت کالابرگ‌ها یا یارانه به دهک‌های پایین در ذات خود اقدام قابل دفاعی است ولی پرسش اساسی اینجا پیش می‌آید که چرا این حمایت باید به دهک دهم نیز تعلق بگیرد.
دولت از منابع شخصی خود هزینه نمی‌کند، بلکه این پول، متعلق به مردم است و طبیعتاً باید فقط به اقشار آسیب‌پذیر و متناسب با میزان نیازشان اختصاص یابد. انتقاد اصلی به نظام یارانه‌ای در کشور این است که همه را چه در یارانه بنزین، چه در پرداخت نقدی و چه در کالابرگ یکسان می‌بیند. این یکسان‌نگری، نه عادلانه است و نه کارآمد.اشکال دیگر ضعف در دهک‌بندی است.
هرچند گفته می‌شود که شناسایی دهک‌ها صددرصد دقیق نیست، اما دلیل نمی‌شود که اصل هدفمندی کنار گذاشته شود. دولت و به‌ویژه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی باید دقت این نظام را بالا ببرند. طبیعی است که همیشه خطاهایی وجود دارد. ممکن است افرادی که مستحق نیستند یارانه بگیرند یا برعکس، برخی مستحقان جا بمانند اما این خطاها نباید بهانه‌ای برای پرداخت یارانه به همه باشد.
بنابراین پرداخت کالابرگ به کل جامعه، ضرورتی ندارد و حتی می‌توان گفت اتلاف منابع است. چه‌بسا اگر همین منابع صرف سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، تولید یا اصلاح نظام‌های اقتصادی می‌شد، منافع پایدارتری برای کشور به همراه داشت. 
پیشنهاد معقول این است که اگر دولت محترم قصد حذف تدریجی یارانه‌ها را دارد، این کار را مرحله‌به‌مرحله انجام دهد. مثلاً ابتدا دهک دهم را حذف کند، سپس به‌تدریج دهک‌های بالاتر را کنار بگذارد و در نهایت یارانه را فقط به دهک‌های پایین اختصاص دهد.
علاوه بر این، میزان یارانه نیز باید متناسب با سطح نیاز باشد. اگر فرضاً به دهک اول صد واحد پرداخت می‌شود، منطقی است که دهک دوم مبلغی کمتر و دهک سوم باز هم کمتر دریافت کند. 
اهمیت یارانه نه فقط در پرداخت آن، بلکه در هوشمندی، روش اجرا و نحوه اعمال آن است. هرچه این سیستم هوشمندتر شود، هم عدالت بیشتر رعایت می‌شود و هم منابع هدر نمی‌رود.