جشنواره کارت‌های قرمز و وداع تلخ یک اسطوره

جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان، یکی از جنجالی‌ترین، احساسی‌ترین و فراموش‌نشدنی‌ترین دوره‌های تاریخ فوتبال بود؛ تورنمنتی که همزمان زیبایی، خشونت، تراژدی و شکوه را در خود جای داد. هجدهمین دوره جام جهانی از ۹ ژوئن تا ۹ ژوئیه ۲۰۰۶ در آلمان برگزار شد و میلیون‌ها هوادار فوتبال را در سراسر جهان پای تلویزیون‌ها نشاند. آلمان که پس از ۳۲ سال بار دیگر میزبانی این رقابت‌ها را برعهده گرفته بود، با سازماندهی کم‌نقص، شور هواداران و ورزشگاه‌های مدرن، تصویری باشکوه از فوتبال ارائه داد؛ اما در دل این جشن جهانی، اتفاقاتی رخ داد که هنوز هم از آنها به عنوان نمادهای فراموش‌نشدنی تاریخ جام جهانی یاد می‌شود.
در مرحله مقدماتی این مسابقات، ۱۹۸ تیم از قاره‌های مختلف حضور داشتند و پس از رقابت‌هایی طولانی، ۳۲ تیم جواز حضور در مرحله نهایی را کسب کردند. مسابقات در ۱۲ شهر آلمان از جمله برلین، مونیخ، هامبورگ و دورتموند برگزار شد و فضای فوتبال در سراسر کشور به یک جشن ملی تبدیل شده بود. خیابان‌ها مملو از هوادارانی بود که با پرچم‌های رنگارنگ، شب و روز فوتبال را زندگی می‌کردند.
برای فوتبال‌دوستان ایرانی، جام جهانی ۲۰۰۶ با امیدهای فراوان آغاز شد اما پایانی تلخ داشت. تیم ملی ایران با هدایت برانکو ایوانکوویچ در گروه D با پرتغال، مکزیک و آنگولا همگروه شد؛ گروهی دشوار که بسیاری آن را «گروه مرگ» می‌نامیدند. ایران در نخستین دیدار برابر مکزیک تا پایان نیمه نخست نمایش امیدوارکننده‌ای داشت و حتی بازی با تساوی دنبال می‌شد، اما در نیمه دوم اشتباهات دفاعی باعث شد مسابقه با شکست ۳ بر ۱ به پایان برسد.
در دومین مسابقه، ایران مقابل پرتغالِ لوئیز فلیپه اسکولاری قرار گرفت؛ تیمی که ستارگانی چون کریستیانو رونالدو، لوئیز فیگو و دکو را در اختیار داشت. شاگردان برانکو نمایش منظم‌تری ارائه دادند، اما دو گل پرتغال باعث شد دومین شکست نیز رقم بخورد و حذف ایران قطعی شود. دیدار پایانی برابر آنگولا با تساوی ۱–۱ خاتمه یافت تا ایران تنها با یک امتیاز، جام جهانی را ترک کند. بسیاری از کارشناسان اعتقاد داشتند نسل طلایی فوتبال ایران در آن سال‌ها، توانایی صعود به مرحله بعد را داشت، اما ضعف تاکتیکی و اشتباهات فردی فرصت درخشش را از بین برد.
در سوی دیگر، آلمان میزبان با هدایت یورگن کلینزمن یکی از جذاب‌ترین تیم‌های مسابقات بود. بازی افتتاحیه مقابل کاستاریکا با پیروزی ۴–۲ ژرمن‌ها همراه شد و فیلیپ لام با شوتی تماشایی نخستین گل جام را به ثمر رساند. فوتبال هجومی و سرعت بالای آلمان، هواداران این تیم را امیدوار کرده بود تا پس از سال‌ها دوباره جام را فتح کنند.
آلمان در مرحله یک‌هشتم نهایی سوئد را ۲ بر صفر شکست داد و سپس در یکی از حساس‌ترین مسابقات تاریخ جام جهانی، مقابل آرژانتین قرار گرفت. آن دیدار نفسگیر پس از تساوی ۱–۱ به ضربات پنالتی کشیده شد و درخشش ینس لمان، دروازه‌بان آلمان، میزبان را راهی نیمه‌نهایی کرد. اما رؤیای قهرمانی در نیمه‌نهایی برابر ایتالیا نابود شد. مسابقه تا دقایق پایانی وقت اضافه بدون گل دنبال می‌شد، اما ناگهان فابیو گروسو و الساندرو دل‌پیرو در دقایق پایانی دو گل تاریخی به ثمر رساندند تا ایتالیا راهی فینال شود و ورزشگاه دورتموند در سکوت فرو برود.
جام جهانی ۲۰۰۶ تنها به خاطر مسابقات جذابش مشهور نشد؛ این تورنمنت به خشن‌ترین دوره تاریخ جام جهانی نیز شهرت پیدا کرد. داوران در طول ۶۴ مسابقه، ۳۴۵ کارت زرد و ۲۸ کارت قرمز نشان دادند؛ آماری که رکوردی تاریخی محسوب می‌شد. اوج خشونت در دیدار پرتغال و هلند در مرحله یک‌هشتم نهایی رقم خورد؛ مسابقه‌ای که بعدها به «نبرد نورنبرگ» معروف شد. در آن بازی، داور روسی مسابقه ۱۶ کارت زرد و ۴ کارت قرمز نشان داد؛ صحنه‌ای بی‌سابقه که هنوز هم از آن به عنوان یکی از جنجالی‌ترین مسابقات تاریخ فوتبال یاد می‌شود.
اما تمام اتفاقات جام جهانی ۲۰۰۶ زیر سایه فینالی قرار گرفت که به یکی از دراماتیک‌ترین پایان‌های تاریخ ورزش تبدیل شد. فینال در ورزشگاه المپیک برلین میان فرانسه و ایتالیا برگزار شد. فرانسه با رهبری زین‌الدین زیدان، ستاره افسانه‌ای فوتبال جهان، به دنبال دومین قهرمانی خود بود و ایتالیا می‌خواست چهارمین جامش را به دست آورد.
فقط هفت دقیقه از آغاز مسابقه گذشته بود که زیدان با خونسردی کامل، پنالتی فرانسه را به سبک پاننکا وارد دروازه جانلوئیجی بوفون کرد؛ ضربه‌ای که به یکی از نمادین‌ترین گل‌های تاریخ جام جهانی تبدیل شد. اما ایتالیا خیلی زود پاسخ داد و مارکو ماتراتزی با ضربه سری قدرتمند بازی را مساوی کرد.
مسابقه با تساوی ۱–۱ به وقت اضافه کشیده شد و همه منتظر ضربات پنالتی بودند، اما در دقیقه ۱۱۰ حادثه‌ای رخ داد که تاریخ فوتبال را برای همیشه تغییر داد. زیدان و ماتراتزی در میانه میدان با یکدیگر درگیر شدند و ناگهان کاپیتان فرانسه با ضربه سری محکم به سینه مدافع ایتالیا کوبید. داور مسابقه پس از مشورت با کمک‌داور، کارت قرمز را مقابل زیدان بالا برد تا اسطوره فوتبال جهان در آخرین بازی دوران حرفه‌ای خود اخراج شود.
تصویری که زیدان در سکوت و با نگاهی غمگین از کنار جام جهانی عبور می‌کند، هنوز یکی از ماندگارترین قاب‌های تاریخ ورزش است. بعدها مشخص شد ماتراتزی جملاتی توهین‌آمیز درباره خانواده زیدان بر زبان آورده بود، اما این توضیح هرگز نتوانست تلخی آن لحظه را از ذهن فوتبال‌دوستان پاک کند.
در ضربات پنالتی، ایتالیا بی‌نقص ظاهر شد و هر پنج ضربه خود را به گل تبدیل کرد. در مقابل، ضربه دیوید ترزگه به تیرک دروازه برخورد کرد تا ایتالیا با پیروزی ۵–۳، جام قهرمانی را بالای سر ببرد. بازیکنان ایتالیا در میان اشک و شادی جشن گرفتند و فرانسه در شوک فرو رفت.
در پایان مسابقات، میروسلاو کلوزه مهاجم آلمان با ۵ گل کفش طلای جام را به دست آورد. زیدان با وجود اخراج در فینال، عنوان بهترین بازیکن مسابقات را کسب کرد و توپ طلای جام جهانی به او رسید. جانلوئیجی بوفون نیز بهترین دروازه‌بان رقابت‌ها شد. همچنین رونالدوی برزیلی با ثبت پانزدهمین گل خود در تاریخ جام‌های جهانی، رکورد گرد مولر آلمانی را شکست و به بهترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد.