سوت حساب‌کشی

فوتبال ایران سال‌هاست با مطالبه‌ای جدی به نام شفافیت مالی روبه‌روست؛ مطالبه‌ای که تنها به قراردادهای چندده یا چندصد میلیاردی بازیکنان و مربیان محدود نمی‌شود، بلکه تمام منابع درآمدی مرتبط با فوتبال را در برمی‌گیرد. یکی از این منابع، کارمزدی است که هیأت‌های فوتبال از قرارداد بازیکنان یا برخی خدمات و فرایندهای اداری دریافت می‌کنند؛ درآمدی که اصل دریافت آن، اگر بر اساس قوانین و ضوابط مصوب باشد از نظر حقوقی و قانونی محل ایراد نیست. اما مسأله اصلی از جایی آغاز می‌شود که درباره میزان این درآمدها، محل هزینه‌کرد و آثار آن بر توسعه فوتبال، اطلاع‌رسانی شفاف و مستندی وجود ندارد.
وقتی از باشگاه‌ها انتظار می‌رود قراردادهای خود را شفاف کنند، صورت‌های مالی ارائه دهند و پاسخگوی نحوه هزینه‌کرد منابع باشند، همین انتظار به همان اندازه از هیأت‌های فوتبال نیز وجود دارد. افکار عمومی حق دارد بداند کارمزدهای دریافتی در طول یک فصل چه میزان بوده، در چه بخش‌هایی هزینه شده و چه سهمی از آن به توسعه زیرساخت‌ها، فوتبال پایه، آموزش مربیان، داوران و امکانات استان‌ها اختصاص یافته است.
نبود شفافیت، حتی اگر هیچ تخلفی هم رخ نداده باشد، زمینه ایجاد شایعه، بی‌اعتمادی و ابهام را فراهم می‌کند. امروز بسیاری از فعالان فوتبال این پرسش را مطرح می‌کنند که درآمدهای حاصل از ثبت قراردادها و سایر خدمات هیأت‌ها دقیقاً چگونه مدیریت می‌شود. پاسخ روشن و مستند به این پرسش، نه یک امتیاز بلکه یک وظیفه مدیریتی است.
تجربه فوتبال حرفه‌ای در بسیاری از کشورهای اروپایی نشان می‌دهد موفقیت تنها محصول سرمایه‌گذاری نیست؛ بلکه نتیجه انضباط مالی، حسابرسی منظم و انتشار گزارش‌های مالی برای ذینفعان است. باشگاه‌ها و فدراسیون‌ها در بازه‌های زمانی مشخص گزارش عملکرد مالی خود را منتشر می‌کنند و همین شفافیت، اعتماد هواداران، سرمایه‌گذاران و نهادهای نظارتی را افزایش می‌دهد.
فوتبال ایران نیز برای عبور از چرخه ابهام، نیازمند اصلاح این رویه است. نخستین گام می‌تواند انتشار سالانه گزارش مالی هیأت‌های فوتبال باشد؛ گزارشی که میزان درآمدها، ریز منابع درآمدی و جزئیات هزینه‌کرد را به‌صورت قابل فهم در اختیار رسانه‌ها و مردم قرار دهد. دوم، ایجاد سامانه‌ای آنلاین برای ثبت و مشاهده درآمدها و پرداخت‌های مرتبط با قراردادهاست تا همه فرایندها قابل رهگیری باشد. سوم، حسابرسی مستقل و انتشار نتیجه آن می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند. همچنین لازم است بخشی از این درآمدها به‌صورت مشخص و غیرقابل تغییر به توسعه فوتبال پایه، زمین‌های استاندارد، آموزش و استعدادیابی اختصاص یابد تا جامعه فوتبال اثر واقعی این منابع را مشاهده کند.
انتقاد از نبود شفافیت، مخالفت با قانون یا درآمدزایی هیأت‌های فوتبال نیست؛ بلکه دفاع از مدیریت پاسخگو و سالم است. هر اندازه گردش مالی فوتبال بزرگ‌تر می‌شود، ضرورت پاسخگویی نیز بیشتر خواهد شد. اگر قرار است فوتبال ایران به سمت حرفه‌ای شدن حرکت کند، شفافیت نباید تنها مطالبه‌ای از باشگاه‌ها باشد؛ همه ارکان فوتبال از فدراسیون تا هیأت‌های استانی باید خود را متعهد به ارائه گزارش‌های دقیق، منظم و قابل دسترس بدانند. اعتماد عمومی سرمایه‌ای است که بدون شفافیت به‌دست نمی‌آید و بدون آن، توسعه پایدار فوتبال نیز ممکن نخواهد بود.
انتهای پیام/