ضرورت سندیکای مستقل واجبتر از نان شب
کاظم اولیایی/فوتبال ایران سالهاست با بحرانی ساختاری و فرسایشی دستوپنجه نرم میکند؛ بحرانی که نشانههای آن را میتوان در وابستگی باشگاهها به منابع دولتی، نبود درآمد پایدار، ضعف مدیریتی و انفعال در برابر تصمیمهای نهادهای بالادستی مشاهده کرد. ریشه بخش مهمی از این مشکلات، نبود تشکلی مستقل و مقتدر برای دفاع از حقوق باشگاههاست.
اتحادیه باشگاههای فوتبال ایران با چنین هدفی تأسیس شد و بنده نیز افتخار حضور در میان مؤسسان آن را داشتم، اما این نهاد بهتدریج به حاشیه رفت و نتوانست جایگاه مؤثری در تصمیمسازیهای فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ پیدا کند. طبیعی است هنگامی که باشگاهها در ساختار تصمیمگیری نمایندهای جدی ندارند، نتیجه چیزی جز وضعیت نابسامان کنونی نخواهد بود؛ باشگاههایی بدون منابع درآمدی پایدار که با تغییرات سیاسی و مدیریتی، همواره در معرض حذف، تضعیف یا انحلال تدریجی قرار دارند.
تجربه فوتبال حرفهای در کشورهای موفق نشان میدهد که باشگاهها تنها از مسیر همگرایی و تشکیل نهادهای صنفی قدرتمند میتوانند از منافع خود دفاع کنند. اتحادیه باشگاههای فوتبال اروپا با عضویت صدها باشگاه، صدای واحد آنان در برابر یوفا و فیفاست و در زمینههایی چون حقپخش، درآمدهای تجاری و سیاستگذاری فوتبال نقش تعیینکننده دارد. در آلمان نیز اتحادیه باشگاهها یکی از ارکان اصلی اداره فوتبال حرفهای به شمار میرود.
در ایران، اما باشگاهها حتی از ابتداییترین حقوق اقتصادی خود، از جمله حقپخش تلویزیونی، محروم هستند و در تعیین سرنوشت خویش نیز سهمی متناسب با مسئولیت و جایگاهشان ندارند. ادامه این وضعیت، باشگاهداری را بیش از پیش به بودجههای تزریقی و تصمیمهای مقطعی وابسته میکند و راه را بر حضور پایدار بخش خصوصی میبندد.
راهحل روشن و فوری، راهاندازی سندیکای باشگاههای فوتبال ایران است؛ نهادی مستقل از ارکان فدراسیون که بتواند در مذاکرات مربوط به حقپخش با صداوسیما حضور مؤثر داشته باشد، در تدوین مقررات نقلوانتقالات مشارکت کند، از باشگاههای خصوصی در برابر سلطه تیمهای دولتی حمایت کند و مدیریت تبلیغات محیطی را به صاحبان اصلی آن، یعنی باشگاهها، بازگرداند.
تا زمانی که چنین صدای واحدی شکل نگیرد، باشگاهها همچنان در برابر تصمیمهای بالادستی منفعل خواهند ماند و بحران اقتصادی فوتبال نیز ادامه خواهد یافت. نجات باشگاهداری ایران، از مسیر استقلال صنفی، همگرایی و تشکیل سندیکایی قدرتمند میگذرد.
انتهای پیام/