جایزهای که باید خواب مدیران فوتبال را آشفته کند
تلنگر از جنس طلا
فوتبال ایران پس از ۲۲ سال انتظار، سرانجام با درخشش علیرضا بیرانوند بار دیگر عنوان بهترین بازیکن مرد سال آسیا را به دست آورد؛ افتخاری که بیرانوند را به پنجمین ایرانی برنده این جایزه تبدیل کرد و برای نخستینبار در تاریخ فوتبال قاره کهن به یک دروازهبان رسید. اتفاقی تاریخی که میتوانست بازتاب گستردهای در جامعه فوتبال داشته باشد، اما واکنشها به این انتخاب چندان پرشور نبود. حتی گروهی از منتقدان، فارغ از تواناییهای فنی بیرانوند، درباره شایستگیهای فردی او برای قرار گرفتن در چنین جایگاهی تردیدهایی مطرح کردند. همین واکنشهای متفاوت، پرسشی را پیش میکشد: آیا مرد سال شدن بیرانوند تنها یک موفقیت فردی است یا میتواند دستاوردی ماندگار برای فوتبال ایران به همراه داشته باشد؟
مسیر حرفهای بیرانوند، از دشواریهای ابتدای راه تا حضور در نفت تهران، پرسپولیس، فوتبال اروپا و تراکتور، حکایت از استعداد و پشتکاری دارد که او را به یکی از چهرههای شاخص فوتبال ایران تبدیل کرده است. سه دوره حضور در جام جهانی و ویژگیهای فنی متمایز، از جمله پرتابهای بلند و تواناییهای فیزیکی، جایگاه ویژهای برای این دروازهبان رقم زدهاند. اما موفقیت او پرسش مهمتری را مطرح میکند؛ آیا بیرانوند محصول یک نظام کارآمد استعدادیابی و پرورش بازیکن است یا باید او را استعدادی استثنایی دانست که با وجود ضعفهای ساختاری فوتبال ایران، توانسته مسیر پیشرفت خود را طی کند؟
نگاهی به وضعیت آکادمیهای فوتبال کشور، پاسخ چندان امیدوارکنندهای به این پرسش نمیدهد. در حالی که فوتبال حرفهای دنیا برای کشف و پرورش استعدادها از شبکههای گسترده استعدادیابی، مربیان متخصص، تحلیل دادههای عملکردی و برنامههای بلندمدت بهره میگیرد، بسیاری از آکادمیهای ایران همچنان با کمبود نیروی انسانی متخصص، مشکلات مدیریتی و ضعف برنامهریزی روبهرو هستند. در چنین شرایطی، نمیتوان موفقیت یک بازیکن را نشانه کارآمدی ساختاری دانست که هنوز در پرورش مستمر استعدادها با مشکلات جدی دستوپنجه نرم میکند. شاید بیرانوند بیش از آنکه محصول یک سیستم موفق باشد، نمونهای از استعدادهایی باشد که توانستهاند با اتکا به تواناییهای فردی از محدودیتهای موجود عبور کنند.
جایزه مرد سال آسیا میتواند فرصتی برای بازنگری در اولویتهای مدیریتی فوتبال ایران باشد. سالهاست بخش قابل توجهی از منابع مالی باشگاهها صرف جذب بازیکنان آماده میشود، اما سرمایهگذاری در فوتبال پایه و ساختن نسل آینده، جایگاه متناسبی در برنامههای آنها ندارد. تقویت آکادمیها، شناسایی استعدادها در مناطق محروم، ارتقای سطح مربیان پایه و ایجاد مسیر مشخص برای انتقال بازیکنان جوان به فوتبال حرفهای، اقداماتی هستند که میتوانند چنین افتخاراتی را از یک اتفاق استثنایی به نتیجه یک فرایند برنامهریزیشده تبدیل کنند.
انتخاب مرضیه جعفری بهعنوان بهترین مربی زن آسیا در کنار موفقیت بیرانوند نیز نشان میدهد فوتبال ایران، با وجود محدودیتهای اقتصادی، مدیریتی و زیرساختی، همچنان ظرفیت حضور در بالاترین سطح قاره را دارد. اما فاصله میان تواناییهای فردی و امکانات موجود برای پرورش آنها همچنان قابل توجه است. سالها بیثباتی مدیریتی، کمبود امکانات و نبود برنامههای بلندمدت، اجازه ندادهاند استعدادهای فوتبال ایران در قالب یک جریان مستمر به سطح اول آسیا و جهان برسند.
بیرانوند اکنون به جایگاهی رسیده که پیش از او هیچ دروازهبانی در آسیا تجربه نکرده بود؛ اما اهمیت واقعی این موفقیت به واکنش فوتبال ایران در قبال آن بستگی دارد. آیا مدیران از این فرصت برای اصلاح سیاستهای فوتبال پایه و ایجاد سازوکارهای پایدار استفاده خواهند کرد یا این عنوان نیز مانند بسیاری از افتخارات فردی، پس از مدتی به خاطرهای در کارنامه فوتبال کشور تبدیل میشود؟ شاید پرسش اصلی همین باشد؛ اینکه فوتبال ایران برای تکرار چنین موفقیتهایی به ظهور یک استعداد استثنایی دیگر نیاز دارد یا میتواند با اصلاح ساختارهای خود، زمینه پرورش ستارههای آینده را فراهم کند؟ در پرونده امروز، با گفتوگو با کارشناسان مختلف، ابعاد این موضوع و فرصتهایی را که افتخار بیرانوند پیش روی فوتبال ایران قرار داده است، بررسی خواهیم کرد.
پشت بیرانوند پنهان نشوند
رسول کربکندیTدروازهبان پیشین تیم ملی

طبیعی است که رفتارهای اخیر بیرانوند، مردم و بزرگان فوتبال را آزرده کرده است. این عنوان بسیار مهم است اما زمانی ارزشمندتر میشد که فوتبال ما در جام جهانی یا رده ملی و باشگاهی درخشش بیشتری کسب میکرد. خودبزرگبینیها و بیاحترامیهای او به بزرگترهایش اگر نبود، قطعاً ریاکشنهای مثبتتری نسبت به جایزهاش میگرفت. در شرایطی که هیچ عنوان دیگری را در فوتبال کسب نکردیم، افتخار این اتفاق برای کل کشور است و کمی آبروی فوتبال ما را میخرد و نگاههای بینالمللی به ما تغییر میکند. قبل از این هم چهار بازیکن این عنوان را کسب کرده بودند با این تفاوت که در آن مقطع شرایط ملی و باشگاهی ما خیلی بهتر بود و افتخاراتی در این زمینه کسب میشد.
چشمم آب نمیخورد که مسئولان از این عنوانها به نفع فوتبال استفاده کنند. آنها با این عناوین مانور میدهند اما در نهایت برای فوتبال قدم بزرگی بر نمیدارند. فارغ از بیرانوند، عنوانی که مرضیه جعفری کسب کرد، به مراتب ارزشمندتر بود؛ چرا که فوتبال بانوان ما با محدودیتها و امکانات بسیار محدود اصلاً دیده نمیشود و در چنین شرایطی این عنوان بسیار مهم و حیاتی است. امیدوارم این جایزه تلنگری برای بیرانوند باشد که با این همه تجربه و افتخار کسب شده، بازنگری روی رفتارها، مصاحبهها و احترام به بزرگتر داشته باشد.
قاعدتاً در انتخابها، دروازهبانها بهخاطر ترافیک و درخشش پستهای دیگر، کمتر دیده و انتخاب میشوند اما سایر بازیکنان آسیایی امسال در جام جهانی درخشش آنچنانی نداشتند و با توجه به عملکرد خوب بیرانوند در جام جهانی، او را انتخاب کردند. همین موضوع هم پوئنی خوب برای بیرو و کشورمان است.
امیدوارم مسئولان پشت این عنوانها پنهان نشوند و کاری که باید برای فوتبال انجام بدهند، انجام بدهند.
پاداش سالها تلاش
نیما نکیسا،دروازهبان پیشین تیم ملی

به جامعه فوتبال تبریک می گویم، به تیم تراکتور، به تیم پرسپولیس و همچنین تیم ملی که به هر حال هر کدام از آنها باعث رشد بیشترعلیرضا بیرانوند شدند اما در نهایت این زحمات و تلاش خودش بوده که این افتخار به او و کشور ما رسیده است. فوتبال ما سالهای طولانی بود که صاحب چنین افتخاری نشده بود و از نظر من عملکرد خوب و موفق بیرانوند باعث شد که به چنین افتخاری برسیم. رسیدن به عنوان برترین بازیکن آسیا باعث افتخار و مباهات هر ایرانی است و هر چقدر از بازیکنان ما در دنیا بدرخشند، باعث افتخار همه ماست. بالاخره تلاشها، سختیها و فشارهای روانی که بیرانوند تحمل کرده بود، جواب داد و خداوند هم هدیه خود را به او داد. انشاءالله که این موفقیت برای خودش و خانوادهاش مبارک باشد. بیرانوند 3 دوره است که در جام جهانی بازی کرده و در چند دوره از مسابقات جام ملتهای آسیا حضور داشته، این در حالی است که سایر دروازهبانها و بازیکنان دیگر با امکانات بیشتر نتوانستند به این موفقیت برسند. ما مدتهاست که در کشورمان خود اسیر جنگ، فشارهای روانی، اقتصادی و معیشتی هستیم و باشگاههای ما خیلی سخت امورات جاری باشگاه را می چرخانند و شرایط در کشور ما بسیار سخت است. وقتی بچههای ما یا مرضیه جعفری که باید به ایشان هم بابت رسیدن به عنوان برترین مربی زنان هم تبریک گفت، توانستند به چنین عنوانی دست پیدا کنند، این باعث افتخار است. با وجود تمامی مشکلاتی که داریم ما خوشحالیم که پسران و دخترانمان هم توانستند در المپیادهای فیزیک و ریاضی مدال کسب کنند و حالا هم که دو نفر از اساتید فوتبال کشورمان، چه بیرانوند و چه خانم جعفری توانستهاند به چنین مقام و عنوانی برسند، این واقعاً باعث افتخار همه ماست و امیدوارم که مستمر باشد.
انتهای پیام/