ثبت وقایع نیازمند بازخوانی عمق تاریخی و پیامهای فرهنگی جنگ
تولیدات کلان دفاع مقدس و نگاه استراتژیک در تلویزیون
هنر
120658
دفاع مقدس نه تنها رویدادی تاریخی، بلکه یک تجربه ملی با ابعاد گسترده فرهنگی، اجتماعی و هنری است. تلویزیون ایران با توجه به جایگاه خود در فرهنگسازی و آموزش عمومی، مسئولیت سنگینی در بازنمایی این حماسه دارد.
ایران آنلاین: تولیدات کلان در حوزه دفاع مقدس، نیازمند نگاه استراتژیک و برنامهریزی بلندمدت است تا آثار نه تنها به ثبت وقایع، بلکه به بازخوانی عمق تاریخی و پیامهای فرهنگی جنگ بپردازند.
قربانعلی طاهرفر، کارگردان و تهیهکننده باسابقه، نمونهای از فعالانی است که با دیدگاه استراتژیک به تولید آثار دفاع مقدس پرداخته است. فعالیت حرفهای او از سال ۱۳۶۱ آغاز شد و تاکنون پروژههای متعدد سینمایی و تلویزیونی را در کارنامه خود دارد. طاهرفر با تأکید بر اهمیت پرداختن به ابعاد عمیق جنگ، معتقد است که دفاع مقدس باید در رسانه به عنوان یک پدیده گسترده و چندلایه معرفی شود، نه صرفاً مجموعهای از عملیات و اتفاقات نظامی. آثار او مانند فیلم سینمایی «ترمینال غرب» و سریال «قول مردونه» نمونههایی از تلاش برای بازنمایی واقعیتهای زندگی مردم و ابعاد انسانی جنگ هستند.
سریال «قول مردونه»، به تهیهکنندگی ایرج محمدی و کارگردانی طاهرفر، با ۳۰ قسمت تولید شده و داستان آن از سال ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۰ را روایت میکند. این مجموعه با تمرکز بر زندگی روزمره مردم و تأثیر جنگ بر خانوادهها، تلاش دارد جنگ را نه یک پدیده دورافتاده، بلکه بخشی از زندگی روزمره مردم نشان دهد. طاهرفر در مصاحبههای خود بر اهمیت ارائه روایتهای هنری و خلاقانه تأکید دارد و معتقد است که این گونه آثار میتوانند فرهنگ ایثار و مقاومت را به نسلهای جدید منتقل کنند.
یکی از نکات کلیدی که طاهرفر و دیگر فعالان حوزه دفاع مقدس بر آن تأکید دارند، توجه به زیرساختهای تولیدی و تحقیقاتی است. برای بازنمایی عظمت عملیاتهای بزرگ و فضاهای جنگی، نیاز به شهرکهای سینمایی مناسب و تجهیزات حرفهای وجود دارد. طاهرفر میگوید: «بازنمایی عظمت عملیات بزرگ نیازمند زیرساختهای مناسب با هزینههای سنگین است تا امکان تولید اثر فاخر فراهم شود.» او همچنین معتقد است که حضور چهرههای صاحبنام و با تجربه در اتاقهای فکر رسانهای، میتواند کیفیت آثار را ارتقا دهد و مانع کاهش اثرگذاری تولیدات شود.
نگاه استراتژیک به تولیدات دفاع مقدس تنها محدود به ابعاد سختافزاری نیست. طاهرفر و همکارانش بر این باورند که رسانه ملی باید با استفاده از منابع پژوهشی، تاریخ شفاهی و اسناد معتبر، روایتهایی با عمق استراتژیک ارائه دهد. این روایتها نه تنها تاریخ جنگ را ثبت میکنند، بلکه به نسل جدید امکان میدهند تا انگیزهها، ارزشها و ابعاد فرهنگی دفاع مقدس را درک کنند. به گفته طاهرفر، آثار فاخر دفاع مقدس باید نسلهای مختلف را با واقعیتهای جنگ و فرهنگ مقاومت آشنا کنند و این تجربه را به یک مرجع تاریخی و هویتی برای آینده تبدیل کنند.
ایرج محمدی و دیگر تهیهکنندگان نیز بر ضرورت توجه به محتوای پژوهششده، فیلمنامههای ترکیبی و ایجاد پیوند میان نسل قدیم و جدید تأکید دارند. آنها معتقدند که دفاع مقدس تنها مختص خط مقدم نبوده است؛ زندگی روزمره مردم، ابتکارات مردمی، فرماندهان و ابعاد روانشناختی جنگ نیز باید مورد بازخوانی قرار گیرد. این نگاه استراتژیک، امکان تولید آثار بلندمدت و اثرگذار را فراهم میآورد و تلویزیون را به عنوان رسانهای مسئول و راهبر در فرهنگ دفاع مقدس تثبیت میکند.
از سوی دیگر، تولیدات کلان در دفاع مقدس میتواند ابعاد بینالمللی و فرهنگی جنگ را نیز پوشش دهد. طاهرفر تأکید دارد که تلویزیون باید به جنگ ایران و عراق و پیامدهای آن در سطح ملی و جهانی بپردازد و ابعاد اجتماعی، فرهنگی و ادبی آن را برای مخاطب ارائه دهد. او نمونههایی از موفقیت غربیها در پرداختن به جنگهای خود را یادآور میشود و معتقد است که ایران نیز با تولید آثار استراتژیک میتواند جایگاه خود را در عرصه جهانی تثبیت کند.
به طور خلاصه، نگاه استراتژیک به تولیدات دفاع مقدس، ترکیبی از تحقیق دقیق، برنامهریزی بلندمدت، زیرساخت مناسب و تمرکز بر محتوا و روایتهای انسانی است. این نوع نگاه نه تنها یاد و خاطره دفاع مقدس را زنده نگه میدارد، بلکه نسلهای جدید را با ارزشها و پیامهای آن دوران آشنا کرده و امکان انتقال فرهنگ ایثار، مقاومت و همبستگی ملی را فراهم میآورد. هفته دفاع مقدس فرصتی است تا تلویزیون با بهرهگیری از این نگاه استراتژیک، آثار فاخر خود را معرفی و بازپخش کند و نسلهای امروز و آینده را با هویت و تاریخ ملی آشنا سازد.
انتهای پیام/