کاراکاس و معمای ثبات

ایران آنلاین: دیوسدادو کابلو، وزیر کشور ونزوئلا، 2 ویدیو در اینستاگرام منتشر کرد که نیروهای امنیتی را در کاراکاس نشان می‌دهد. در یکی از ویدیوها، صدای گروهی از مردان مسلح شنیده می‌شود که فریاد می‌زنند: «همیشه وفادار، خائن هرگز!» در حالی که پایتخت ونزوئلا پس از دستگیری و ربایش نیکولاس مادورو رئیس‌جمهوری این کشور توسط آمریکا همچنان در حالت آماده‌باش است، صدای تیراندازی و آتش ضدهوایی بر فراز کاراکاس مشاهده شد. سخنگوی وزارت دفاع ونزوئلا گفت که پلیس به سمت پهپادهایی که «بدون اجازه پرواز می‌کردند» شلیک کرد و هیچ درگیری رخ نداد. شبکه «سی. ان. ان» گزارش داد، ماریا کورینا ماچادو، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا قول داده است که «در اسرع وقت» به این کشور بازگردد، اما استفن میلر دستیار ارشد کاخ سفید، درخواست‌ها برای انتصاب او به عنوان جایگزین مادورو توسط ایالات متحده را رد کرد. میلر همچنین گفت که دولت از تهدید نظامی خود برای کنترل اقتصاد ونزوئلا استفاده می‌کند.
دو منبع آگاه که نخواستند نامشان فاش شود، با تأیید گزارش اختصاصی وال‌استریت ژورنال روز دوشنبه گفتند یک ارزیابی طبقه‌بندی‌شده سازمان سیا که به دونالد ترامپ ارائه شده، به این نتیجه رسیده است که وفاداران ارشد مادورو از جمله دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهوری، در بهترین موقعیت برای حفظ ثبات هستند.
دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهوری و وزیر نفت ونزوئلا، چند روز پس از آنکه نیروهای ایالات متحده نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری این کشور را در عملیاتی شبانه بازداشت کردند، در مراسمی رسمی در برابر مجلس ملی ونزوئلا در کاراکاس به‌عنوان رئیس‌جمهوری موقت سوگند یاد کرد. رودریگز در این مراسم با اشاره به هوگو چاوز، رهبر فقید ونزوئلا، اظهار کرد: «به نام فرمانده هوگو چاوز سوگند یاد می‌کنم.»
بر اساس برآوردهای داخلی دولت، اگر محاصره اقتصادی ونزوئلا توسط آمریکا ادامه یابد، این کشور ممکن است بخش عمده‌ای از درآمدهای صادرات نفت خود را در سال‌جاری از دست بدهد؛ سناریویی که می‌تواند منجر به یک بحران انسانی شود.
نیویورک تایمز در این رابطه گزارش داد: «به گفته  برخی از کارشناسان که در جریان پیش‌بینی‌های داخلی ونزوئلا  قرار داشتند؛ قرار بود محاصره نسبی اعمال شده توسط ایالات متحده بر صادرات انرژی ونزوئلا بیش از ۷۰ درصد از تولید نفت این کشور را در سال‌جاری متوقف کند و منبع اصلی درآمد عمومی آن را از بین ببرد.»
طبق این گزارش تصمیم دولت ترامپ در ماه گذشته برای شروع هدف قراردادن نفتکش‌های حامل نفت خام ونزوئلا به بازارهای آسیایی، صادرات شرکت نفت دولتی را فلج کرده بود. برای ادامه پمپاژ چاه‌ها، شرکت نفت دولتی، معروف به PDVSA، نفت خام را به مخازن ذخیره‌سازی هدایت می‌کرد و نفتکش‌های بی‌استفاده در بنادر را به تأسیسات ذخیره‌سازی شناور تبدیل می‌کرد. این استراتژی صرفاً برای شرکت نفت در زمان خرید تا قبل از اتمام ذخایر نفتی که قادر به فروش آن نبود، انجام می‌شد. تانکرز ترکرز شرکت معتبر داده‌های حمل‌و‌نقل، اواخر ماه گذشته تخمین زد که ونزوئلا تا پایان ژانویه ذخایر اضافی کافی دارد.
به نوشته نیویورک تایمز، منابع آگاه گفتند که اگر محاصره ادامه یابد، دولت ونزوئلا انتظار دارد تولید نفت ملی از حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز در اواخر سال گذشته به کمتر از 300 هزار بشکه در اواخر امسال سقوط کند؛ کاهشی که توانایی دولت برای واردات کالا و حفظ خدمات اساسی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. این افراد به پیش‌بینی‌ها دسترسی داشتند و به شرط ناشناس ماندن در مورد آنها بحث کردند زیرا مجاز به صحبت عمومی نبودند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز یکشنبه در برنامه «رودررو با ملت» در شبکه خبری سی‌بی‌اس گفت، تا زمانی که دولت ونزوئلا صنعت نفت دولتی خود را به روی سرمایه‌گذاری خارجی باز نکند -با اولویت دادن به شرکت‌های آمریکایی - از ورود و خروج نفتکش‌هایی که در فهرست تحریم‌های ایالات متحده قرار دارند، جلوگیری خواهد شد. روبیو ادعا کرد: «این وضعیت همچنان پابرجاست و این اهرم فشار عظیمی است که تا زمانی که شاهد تغییراتی باشیم، نه تنها برای پیشبرد منافع ملی ایالات متحده که اولویت اول است، بلکه برای آینده‌ای بهتر برای مردم ونزوئلا همچنان پابرجا خواهد ماند.»
اما به نظر می‌رسد دولت موقت ونزوئلا در حال حاضر در حال آزمایش جدی بودن این تهدید است. به نظر می‌رسد حداقل ۱۶ نفتکش که تحت تحریم‌های ایالات متحده قرار گرفته‌اند، از روز شنبه تلاش کرده‌اند تا از محاصره عبور کرده و بنادر ونزوئلا را ترک کنند، که بخشی از آن با پنهان کردن مکان‌های واقعی خود یا خاموش کردن سیگنال‌های انتقال آنها بوده است. افراد نزدیک به صنعت نفت ونزوئلا گفتند، اگر آنها موفق به شکستن محاصره و صادرات نفت خام شوند، صنعت نفت ونزوئلا می‌تواند برای خود زمانی بخرد تا با واقعیت جدید سازگار شود. آنها افزودند، اما اگر محاصره ادامه یابد، کشور با فاجعه‌ای روبه‌رو خواهد شد.

برش

درس ماکیاولی برای ترامپ

با این همه، اقدام دونالد ترامپ، فقط عدم قطعیت‌ها در ونزوئلا را افزایش داده و آینده کاراکاس را در برابر پرسش‌های فراوانی قرار داده است. دیوید ایگناتیوس ستون‌نویس مشهور واشنگتن پست در این روزنامه نوشت: «ونزوئلا یک واقعیت اغلب نادیده گرفته شده در مورد ترامپ را نشان می‌دهد. او مبارزات انتخاباتی خود را با شجاعت تدی روزولت آغاز می‌کند اما پیگیری‌های او گاهی اوقات ضعیف و نامنظم است. حقیقت عجیب این است که با وجود نمایش قدرت نظامی آمریکا، تغییر رژیم در کاراکاس رخ نداده است. همان گردانندگان سیاسی چپ‌گرا هنوز کشور را اداره می‌کنند.»
بر این اساس، غیرواقع‌بینانه‌ترین جنبه سیاست ترامپ شاید انتظار او مبنی بر اینکه ذخایر عظیم نفت ونزوئلا می‌تواند به سرعت توسط شرکت‌های آمریکایی تصاحب شود، باشد. چندین مدیر نفتی باتجربه به من گفتند که این موضوع، مدت زمان و هزینه تقویت صنعت آسیب‌دیده ونزوئلا و اینکه چقدر شرکت‌های کمی حاضر به پذیرش این چالش خواهند بود را نادیده می‌گیرد. ترامپ روند خشونت‌آمیزی را برای تغییر در ونزوئلا آغاز کرده است که پیامدهایی خواهد داشت که او نمی‌تواند آنها را کنترل کند. در نیویورک، اقدامات او توسط برخی از متحدان آمریکا، از جمله فرانسه، در شورای امنیت سازمان ملل محکوم شد.
این روزنامه‌نگار آمریکایی تصریح کرد: «نیکولو ماکیاولی، واقع‌گرای بزرگ اظهار کرد که «مردم ممکن است هر زمان که بخواهند به جنگ بروند، اما نمی‌توانند همیشه هر زمان که دوست دارند عقب‌نشینی کنند.» این قاعده‌ای است که در عراق و افغانستان با خون نوشته شده است و ترامپ نفی آن را به عنوان سنگ بنای سیاست خارجی خود اعلام کرده بود اما به نظر می‌رسد سرنوشت او این است که خودش این درس را بیاموزد.