بیروت؛ مقصد دیپلماسی فعال سیاسی واقتصادی

به گزارش مختار حداد خبرنگار اعزامی روزنامه ایران، حضور رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان در لبنان، آن‌هم در شرایطی که منطقه آبستن حوادث گوناگون است، بار دیگر بر عمق پیوندهای راهبردی تهران و بیروت صحه گذاشت و نشان داد که جمهوری اسلامی ایران همیشه در کنار دوستان خود ایستاده است. اما آنچه این سفر را از دیدارهای پیشین متمایز می‌کرد، تمرکز ویژه بر “دیپلماسی اقتصادی” در کنار رایزنی‌های سیاسی بود؛ رویکردی که نشان از هوشمندی دستگاه دیپلماسی در بهره‌گیری از تمامی ظرفیت‌ها برای تأمین منافع ملی و تقویت روابط با بیروت دارد.
 
ایستادگی در کنار سروهای لبنان
 
نخستین و شاید مهم‌ترین بُعد این سفر، جنبه سیاسی و نمادین آن بود.
ورود وزیر امور خارجه ایران به فرودگاه رفیق حریری بیروت، در حالی که بسیاری از کشورها با احتیاط به تحولات لبنان می‌نگرند، پیامی قاطع از ثبات قدم ایران بر توسعه روابط با لبنان مخابره کرد.
دیدارهای فشرده دکتر عراقچی با مقامات عالی‌رتبه لبنانی، از رئیس جمهور جوزف عون تا نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان گرفته تا نبیه بری، رئیس پارلمان و البته دیدار مهم با همتای لبنانی، نشان از اراده جدی تهران برای توسعه روابط تا تاکید بر ثبات و امنیت لبنان دارد.
وزیر امور خارجه کشورمان در این دیدارها، ضمن ابلاغ سلام‌های گرم مقامات عالی‌رتبه نظام، بر اراده قاطع تهران برای توسعه همه‌جانبه روابط با دولت لبنان تاکید کرد.
در تمامی این دیدارها، کلیدواژه “توسعه روابط همه‌جانبه” به وضوح شنیده می‌شد.
ایران بار دیگر تأکید کرد که امنیت لبنان را امنیت خود می‌داند،و رژیم صهیونی امروز یک خطر بزرگ برای همه منطقه است.
این موضع‌گیری صریح، به‌ویژه در شرایطی که رژیم صهیونیستی همچنان بر طبل جنگ می‌کوبد، پشتوانه‌ای مستحکم برای دولت و ملت لبنان محسوب می‌شود.
یکی از دیگر بخش‌های مهم سفر وزیر امور خارجه، توجه ویژه به ساختار اجتماعی و طوایف متکثر لبنان بود.
دکتر عراقچی در اقدامی پرمعنا، علاوه بر دیدارهای سیاسی، به دیدار رهبران ارشد مذهبی از طوایف مختلف رفت.
دیدار با نایب رئیس مجلس اعلای شیعیان لبنان و همچنین دیدار با مفتی اعظم اهل سنت لبنان، حاوی پیامی راهبردی بود: «ایران حامی همه مردم لبنان است».
همچنین ادای احترام وزیر خارجه و هیات همراه به مقام شامخ سید شهدای امت سید حسن نصرالله با حضور در مرقد مطهر آن فرمانده بزرگ مقاومت بار دیگر تاکیدی بود بر ادامه راه مقاومت بر علیه اشغالگری رژیم صهیونی بود.
 
حرکت بر ریل دیپلماسی اقتصادی
 
اما نکته حائز اهمیت و متمایزکننده این سفر، پررنگ بودن وجهه اقتصادی آن بود. دیدار دکتر عراقچی با «عامر البساط»، وزیر اقتصاد و تجارت لبنان، و همچنین برگزاری نشست مشترک فعالان اقتصادی دو کشور با حضور معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، نشان داد که تهران نگاهی عمل‌گرایانه و توسعه‌محور به روابط با بیروت دارد.
این سفر نشان داد که ظرفیت‌های عظیم اقتصادی، اکنون در دستور کار جدی وزارت امور خارجه قرار گرفته است.
لبنان با وجود چالش‌های اقتصادی، همچنان دروازه‌ای مهم به مدیترانه و بازاری با پتانسیل بالا برای کالاها و خدمات فنی-مهندسی ایرانی است.
در مقابل، ایران با توانمندی‌های خود در حوزه‌های انرژی، داروسازی، و ساخت نیروگاه، می‌تواند شریکی مطمئن برای عبور لبنان از بحران انرژی و تأمین نیازهای اولیه باشد.
این رویکرد جدید، نه تنها به نفع اقتصاد دو کشور است، بلکه با ایجاد همکاری های متقابل اقتصادی، پایه‌های روابط سیاسی را نیز مستحکم‌تر می‌کند. دیپلماسی اقتصادی، در واقع مکمل و قوام‌بخش دیپلماسی سیاسی است.
 
نشست فعالان اقتصادی،گامی مهم
 
برگزاری نشست اقتصادی تجار و فعالان بخش خصوصی ایران و لبنان در حاشیه این سفر، گامی عملی برای شکستن یخ روابط تجاری بود.
حضور مستقیم وزیر و معاون اقتصادی وی در جمع تجار، پیامی اطمینان‌بخش به بخش خصوصی بود.
کارشناسان معتقدند که بازار لبنان از محصولات ایرانی استقبال می کند.
از سوی دیگر، بخش خصوصی لبنان که به چابکی و هوشمندی تجاری معروف است، می‌تواند پلی برای صادرات کالاهای ایرانی به بازارهای آفریقا و آمریکای لاتین (که تجار لبنانی در آنجا نفوذ بالایی دارند) باشد. بنابراین، نگاه به لبنان نباید صرفاً به عنوان یک بازار مصرف محدود باشد، بلکه باید به عنوان یک هاب تجاری منطقه‌ای دیده شود.
سفر اخیر دکتر عراقچی، این پنجره فرصت را گشوده و اکنون نوبت بخش‌های مرتبط است که از این فضا بهره‌برداری کنند.
 
اهمیت زمانی سفر؛ خنثی‌سازی جنگ روانی دشمن
 
نمی‌توان از اهمیت زمانی این سفر غافل شد. در روزهایی که ماشین جنگی و رسانه‌ای غرب و رژیم صهیونیستی سعی در القای ناامنی و بی‌ثباتی در لبنان داشتند، حضور عالی‌ترین مقام دیپلماتیک ایران در بیروت، اتفاقی مهم بر شمرده می شود.
 
افق‌های روشن پیش رو
 
دستاوردهای این سفر، اگر با پیگیری‌های مستمر کمیسیون‌های مشترک اقتصادی و اراده سیاسی دو طرف همراه شود، می‌تواند فصل جدیدی را در روابط تهران-بیروت رقم بزند؛ فصلی که در آن، علاوه بر دوستی دیرینیه دو کشور و دوملت، شرکای تجاری مطمئنی برای یکدیگر در مسیر توسعه و رفاه ملت‌های خود باشند.
امروز بیش از هر زمان دیگری مشخص شد که راهبرد “نگاه به همسایگان و منطقه” در دولت چهاردهم، شعار نیست، بلکه نقشه‌ی راهی است که در حال اجراست و بیروت، یکی از نقاط مهم این نقشه راهبردی است.
این سفر، نویدبخش روزهای روشن‌تری برای همبستگی منطقه‌ای و شکوفایی اقتصادی در سایه همکاری کشورهای منطقه است.