تغییر جبهه خرید و فروش در بورس تهران

حبیب آرین_ گروه بورس: بازار بویژه در نماد‌ها با بنیاد قوی‌تر، نگاه مثبتی به سیاست‌های جدید ارزی و بهبود انتظارات سودآوری دارد. این موضوع باعث شد شاخص کل عملکرد بهتری نسبت به شاخص هم‌وزن داشته باشد و در عمل شاهد جدایی مسیر سهام بنیادی از سهام کوچک‌تر باشیم.
 
صعود با کمک دلاری‌ها
روز گذشته شاخص کل بورس تهران ۴۳ هزار و ۷۹۵ واحد افزایش یافت و به رقم ۴ میلیون و ۳۶۹ هزار و ۳۸۲ واحد رسید. شاخص هم‌وزن اما در روز گذشته ۸۷۲۹ واحد کاهش داشت و به رقم یک میلیون و ۹۷ هزار و ۶۶۹ واحد رسید.
روز یکشنبه تعداد نمادهای مثبت ۳۳۸ نماد و منفی‌ها، ۴۹۵ نماد بود. در دقیقه پایانی معاملات هم ۱۲۰ نماد صف خرید داشتند و ۱۷۶ نماد با صف فروش مواجه بودند. همچنین ارزش سفارشات خرید در دقیقه آخر بازار، حدود ۶ همت بود که در مقابل ۱.۷ همت ارزش سفارشات فروش، رقم بسیار خوبی است. توجه معامله گران به نمادهای با بنیاد مناسب و فاصله گرفتن از نمادهای کوچک، منجر به یک واگرایی در بین شاخص کل و شاخص هم وزن شده است. دیروز در حالی که شاخص کل بورس حدود یک درصد رشد کرد، شاخص هم وزن حدود ۰.۸ درصد کاهش یافت. این روند نشان می‌دهد سهام کوچک‌تر و شاخص هم‌وزن تحت فشار ریسک‌گریزی سرمایه‌گذاران حقیقی قرار گرفتند؛ چراکه معمولاً نقدینگی ترجیح می‌دهد به سمت دارایی‌های امن‌تر یا نماد‌های بزرگ و دلاری حرکت کند و بر این اساس نمادهای کوچک بازار که با ابهامات بیشتر و بازارگردانی ضعیف‌تر در وضعیت نزولی قرار گرفته‌اند و در مقابل، نمادهای بزرگ با میزان اثرگذاری بیشتر بر شاخص‌ها، بنیادها و بازارگردانی قوی‌تر و نقد شوندگی بیشتر با تقاضای زیادی مواجه‌اند.

نشانه‌هایی از بازگشت
نکته مهم معاملات در روز یکشنبه این بود که در روزهای اخیر خروج پول حقیقی نه‌تنها از بازار سهام، بلکه حتی از صندوق‌های درآمد ثابت صورت می‌گرفت. این اتفاق نشان می‌داد که پول هنوز تصمیم قطعی برای ماندگاری در بازار سرمایه نگرفته و در وضعیت انتظار و احتیاط قرار دارد.
سرمایه‌گذاران در حال رصد تحولات اقتصادی هستند و ترجیح می‌دهند بخشی از نقدینگی خود را سیال نگه دارند. البته این به معنای ناامیدی از بازار نیست، بلکه بیشتر نشانه تردید و محافظه‌کاری است. بازار از نظر بنیادی آماده حرکت است، اما از نظر روانی هنوز شکننده است. با این حال این روند در روز یکشنبه کمی تعدیل شد. صندوق‌های درآمد ثابت برخلاف روزهای گذشته، با ورود پول مواجه شدند. البته برای تأیید شدن چرخش نقدینگی به سمت ابزارهای کم ریسک، باید به مدت چند روز به صندوق‌های درآمد ثابت، پول وارد شود و فعلاً زود است که با قطعیت از این موضوع سخن گفت.
 
افت نسبی ارزش معاملات
ارزش معاملات خرد دیروز نسبت به روز شنبه کاهش زیادی داشت. روز گذشته، ارزش معاملات خرد به ۲۳.۳ همت کاهش یافت که نسبت به رکورد تاریخی معاملات شنبه افت کرده بود. سرانه خرید هر کد حقیقی در معاملات دیروز ۸۵ میلیون بود و سرانه فروش هم ۹۴ میلیون تومان بود که با این حساب، قدرت خرید حقیقی عدد منفی ۱.۱۱ را نشان می‌دهد.
 
پیش‌نگرهای بورس در وضعیت صعودی
در معاملات صندوق‌های اهرمی وضعیت مثبت بود واین صندوق‌ها با حجم معاملات بیش از ٢ میلیارد معامله شدند. نکته قابل توجه این است که نسبت خریدار به فروشنده منفی ١، ١۵ بود که بیانگر شدت عرضه در این گروه بود. صندوق‌های اهرمی به دلیل نگاه کوتاه‌مدت به آنها پیش‌نگر بازار سهام برای معاملات روز بعد محسوب می‌شوند. بنابراین، رشد آنها نشان می‌دهد شروع معاملات دیروز نیز در مقیاس شاخص کل می‌تواند مثبت باشد.
 
رفت و برگشت سهام
بررسی شرایط بازار نشان می‌دهد از نظر بنیادی، نسبت‌های P/E بازار در سطوح جذاب تاریخی قرار دارد و بسیاری از شرکت‌ها بویژه در صنایع صادرات‌محور، با فرض ثبات نسبی شرایط، پتانسیل سودآوری بالایی دارند. اما واقعیت این است که ریسک‌های اقتصادی همچنان وجود دارد و فعلاً اجازه نمی‌دهد این ارزندگی به‌طور کامل در قیمت‌ها منعکس شود. بازار آماده حرکت است. در هفته گذشته سه صنعت محصولات شیمیایی، فلزات اساسی و بانک‌ها جزو ۳ صنعت پرگردش در معاملات بازار سهام بودند.
آمارها حاکی از آن است که در این بازه، ۳ صنعت ۳۷.۵ درصد ارزش کل معاملات بازار را به خود اختصاص دادند.به نظر می‌رسد همچنان پیشتازی بازار در اختیار سهام بزرگ، دلاری و شاخص‌ساز خواهد بود و سهام کوچک‌تر احتمالاً با پیچیدگی بیشتری حرکت می‌کنند. البته هر خبر منفی می‌تواند اصلاح‌های سریع و هیجانی ایجاد کند، اما به نظر می‌رسد بخش قابل‌توجهی از این ریسک‌ها قبلاً در قیمت‌ها لحاظ شده است.