«ایران» بررسی میکند
فراز و نشیبهای بازار نوآفرین
بازار نوآفرین ایران، بازاری نوپاست که در فرابورس ایران راهاندازی شد. این بازار که به منظور پیوند عمیقتر بازار سرمایه با حوزه استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان ایجاد شده میتواند فرصت تازهای برای تأمین مالی این قبیل بنگاهها فراهم کند.
حبیب آرین، گروه بورس: بر اساس آخرین بررسیها تاکنون ۱۳ شرکت در این بازار فعال هستند و توانستهاند از این طریق فرصت تازهای برای توسعه خود فراهم کنند.
مسیر بازار نوآفرین
بازار نوآفرین در پاییز سال ۱۴۰۲ با مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار تشکیل شد. این بازار دارای دو تابلوی رشد و دانشبنیان است. تابلوی رشد مخصوص شرکتهایی است که چشمانداز روشن درآمدی داشته و توانایی بالقوه رشد و تعالی و توسعه را دارند وعمدتاً برای پیادهسازی طرحهای توسعهای خود نیازمند تأمین مالی هستند و تابلوی دانشبنیان مخصوص شرکتهایی است که در حوزه اقتصاد دیجیتال، شرکتهای فناور، شرکتهای خلاق که در زمینه خلق ارزش و تولید علم فعالیت داشتهاند و ذیل مجوز دانشبنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری مشغول به کار هستند.
به طور کلی یکی از مشکلات شرکتهای کوچک تأمین مالی است. اگر مشکل تأمین مالی آنها برطرف شود، شرکتهای دانشبنیان و استارتاپی که تازه کسبوکار خود را ایجاد کردهاند میتوانند فعالیت خود را ارتقا داده و گسترش یابند.
بر این اساس مزایای مهم راهاندازی بازار نوآفرین در فرابورس امکان تأمین مالی شرکتهایی است که در بازار سهام امکان حضور را ندارند. بنابراین بازار نوآفرین مسیر خوبی برای آینده شرکتهای استارتاپی و فینتک ایجاد و با تسهیل تأمین مالی، بستر رشد آنها را فراهم میکند.
شرکتهای پذیرفته شده
در تابلو دانشبنیان تاکنون شرکتهای صنایع ارتباطی آواکت، پویا، مهرمام میهن درج شدهاند و در تابلوی رشد ۱۰ شرکت، مجتمع پترو صنعت گامرون، صنایع غذایی سکه، مجتمع تولیدی نیلی صنعت کرمان، ماداکتو استیل کرد، کیا الکترود شرق، کیمیا کالای رازی و نساجی بابکان حضور دارند. نکته قابل توجه تنوع صنایع مختلف در بازار نوآفرین هستند. بر اساس آخرین دادههای فرابورس ایران مجموع ارزش بازار شرکتهای حاضر در بازار نوآفرین ۱۴ هزار میلیارد تومان برآورد میشود. اما به نظر میرسد فرآیند پذیرش در این بازار بسیار کند است و با وجود تسهیل شرایط پذیرش، ریسکهای موجود در کل صنعت استارتاپها که تحت تأثیر فضای کلی اقتصاد است، توسعه این بازار را با کندی مواجه کرده است.
شرایط پذیرش در تابلوهای بازار نوآفرین
به طور کلی اهم شرایط پذیرش در تابلوی رشد شامل مواردی مانند جمع حقوق صاحبان سهام، حداقل ۱۰۰ میلیارد ریال و حداکثر ۵۰۰۰ میلیارد ریال، دارای طرح توجیهی تأیید شده توسط هیأت مدیره، مبنی بر وجود چشمانداز روشن از سودآوری است.
شرایط پذیرش در تابلوی دانشبنیان نیز شامل مواردی مانند حداقل سرمایه ثبت شده شرکت ۱۰۰ میلیارد ریال، انعقاد قرارداد با مشاور پذیرش از بین مشاوران پذیرشی که در آخرین درجهبندی کیفی فرابورس از مشاوران پذیرش جزء ده مشاور پذیرش اول باشد.
مستندات اتخاذ سازوکارهای لازم جهت نگهداشت کارکنان کلیدی و جلوگیری از ایجاد اختلال در تداوم فعالیت شرکت با فرض خروج این افراد از شرکت و مجوز دانشبنیان مورد تأیید معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری یا سایر مراجع ذیصلاح هستند.
پیچیدگیهای بازار نوآفرین
آخرین عرضه اولیه در این بازار به ۲۶ آذر سالجاری باز میگردد. گلناز شانهبند، مدیرعامل مشاور سرمایهگذاری دانش فیروزه، بازار نوآفرین را بستری مناسب برای تسهیل ورود استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان میداند. به گفته وی شرایط پذیرش در مقایسه با دیگر بازارها تسهیل شده، شروطی مانند نداشتن زیان انباشته، سودآور بودن، وجه نقد عملیاتی شرکت که در دستور العملها برداشته شده است. موجب تسهیل ورود استارتاپها به بازار سرمایه است.
شانهبند با اشاره به مسأله ارزشگذاری سهام استارتاپها، این موضوع را یکی از چالشهای قدیمی در زیستبوم فناوری میخواند که از انتظارات متفاوت صاحبان کسب و کار و سرمایهگذاران نشأت میگیرد. به اعتقاد او ریسکهایی مانند غیر فعال بودن اکوسیستم نوآوری و احتمال قفل شدن سرمایهها و شفافیت نداشتن در بسیاری از این کسب و کارها از دید سرمایهگذاران به عنوان ریسک شناسایی میشود.
گلناز شانهبند با اشاره به کمبود شفافیت در فضای سرمایه گذاری، تأکید میکند که طی کردن مراحل ورود استارتاپها و طی شدن مراحل پذیرش آنها میتواند نقش مهمی در شفافیت بیشتر این فضا داشته باشد و میتواند مسأله قیمتگذاری را حل و میل به سرمایهگذاریها را بیشتر کند.
رویکرد بازار سرمایه
پیشتر حجتالله صیدی رئیس سازمان بورس با اشاره به لزوم توسعه بازار نوآفرین در چهارچوب بازار سرمایه گفته بود بازار نوآفرین باید ارتقا پیدا کند و صرفاً محدود به پذیرش شرکتها نباشد.
او با اشاره به چالشهای ارزشگذاری داراییها در این بازار میگوید: «وفاداری بنیانگذاران و ماندگاری نیروهای کلیدی از موضوعات بسیار مهم است. در سطح جهان شاهد مهاجرت نخبگان هستیم و در کشور ما نیز بنیانگذاران برخی شرکتها به کشورهای دیگر مهاجرت میکنند. بنابر این باید مراقب باشیم شرکتهایی که وارد بازار میشوند، ماندگار و باکیفیت باشند.»
رئیس سازمان بورس تأکید میکند که در بازار نوآفرین باید شاخصهای اختصاصی تعریف شود؛ مشابه آنچه در سیلیکونولی وجود دارد، تا بر اساس آن، عملکرد شرکتها بهصورت شفاف ارزیابی شود. این شاخصها هم سرمایهگذاران را ترغیب میکند و هم شرکتهای دانشبنیان را به مسیر درست هدایت خواهد کرد. او اضافه میکند وقتی قیمتگذاری شفاف و امکان توسعه فراهم باشد، جوانان خلاق زودتر به فکر تجاریسازی میافتند و ایدههای خود را برای ورود به بورس آماده میکنند.
رئیس سازمان بورس معتقد است بازار نوآفرین هنوز دوره جوانی خود را طی میکند و باید آن را به یک بازار بزرگ و باظرفیت تبدیل کنیم. برای این کار نیاز به توسعه نهادهای مالی، صندوقهای سرمایهگذاری تخصصی و افزایش تعداد صندوقهای جذب سرمایه داریم. یکی از موضوعات مهم، کنترلپذیر کردن ریسک این حوزه است. سازمان بورس با همراهی سایر نهادها در حال کار روی این موضوع است.
او تأکید میکند آینده بورس به نوآوریها گره خورده است. اگر بازار سرمایه نتواند خود را به سمت جذب سرمایه در حوزههای نوآورانه هدایت کند، دچار فرسایش خواهد شد.
انتهای پیام/