درباره شایعه شیوع سالک که نگرانیهای زیادی به همراه داشته است؛
صورت زخمی برگشته؟
در چند روز گذشته شایعاتی درباره افزایش شیوع بیماری قدیمی سالک منتشر شده که با نگرانیهای زیادی همراه شده است. شایعهای که عضو مرکز آموزش و پژوهش بیماریهای پوست و جذام دانشگاه علوم پزشکی تهران آن را رد میکند.
مرجان قندی_ گروه اجتماعی: علی خامسیپور در گفتوگو با «ایران» با رد این شایعه و با تأکید بر اینکه با سختگیریهای وزارت بهداشت تعداد مبتلایان به این بیماری طی سالهای اخیر بسیار کمتر شده است، میگوید: «تعداد مبتلایان به سالک در ایران از حدود ۳۰ هزار مبتلا در سال به ۱۰ هزار نفر در سال رسیده است و نسبت به تعداد مبتلایان در سالهای اخیر کاهش چشمگیری داشته است.»
او با بیان اینکه این بیماری در سالهای اخیر تحت کنترل بوده است، میگوید: «جای نگرانی نیست اما اینکه مردم با این بیماری و علائم آن آشنا شوند، میتواند به روند کاهشی تعداد مبتلایان کمک کند، چون افراد با رعایت نکات ساده اما مهم میتوانند خودشان را در برابر این بیماری ایمن کنند.»
او درباره این بیماری توضیح میدهد: «سالک یک بیماری پوستی است که بهدلیل گزش پشه خاکی آلوده به نوعی انگل منتقل میشود. سالک سه نوع دارد که سالک جلدی شایعترین آن است که با زخم شدن روی پوست خود را نشان میدهد.
این نوع از سالک با ایجاد یک برآمدگی قرمز رنگ مشخص میشود و بعد به یک توده کوچک سفت و کبود رنگ تبدیل میشود که اگر درمان مناسب برای آن زخم انجام نشود از خود جای بدشکلی به جای میگذارد که تا سالها روی پوست باقی میماند و به مرور میتواند اثرات روانی هم برای فرد به همراه داشته باشد.»
بیش از ۱۱۰ کشور درگیر سالک
خامسیپور با انتقاد از سادهسازی این بیماری توسط برخی افراد میگوید: «از قرنها قبل این بیماری را میشناختند طوری که زکریای رازی این بیماری را پشه گزیدگی معرفی کرده است. اما اینکه برخی سالک را یک زخم ساده میدانند که خودبهخود بهبود مییابد، غلط است. سالک یا (لیشمنیوز) بیماری پیچیدهای است که به دلیل شیوع در مناطق فقیر جهان، جدی گرفته نشده است.
به طوری که در گذشته سازمان جهانی بهداشت گزارش کرده بود سالک در ۸۰ کشور مشاهده شده اما هماکنون بیش از ۱۱۰ کشور از این بیماری رنج میبرند.» عضو مرکز آموزش و پژوهش بیماریهای پوست و جذام دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به افزایش بیماری سالک در جهان میگوید: «طبق آخرین آمار اعلام شده تعداد مبتلایان به سالک در جهان بین ۶۰۰ هزار تا یک میلیون نفر در سال گزارش شده است.
بنابراین همچنان توسعه روشهای مؤثر درمانی جدید یکی از نیازهای جامعه جهانی، بالاخص کشورهای کانون این بیماری تلقی میشود. از این رو طی دهه اخیر تحقیق، پژوهش و روشهای درمانی جدید برای معرفی این بیماری در اولویت سازمان جهانی بهداشت قرار گرفته است.» او با بیان اینکه فرد بیمار میتواند بهعنوان منبع بیماری باعث انتقال آن به دیگران شود، درمان بیماری سالک را حائز اهمیت میداند و میگوید: «در برخی موارد دیده شده افراد برای درمان مشکلات پوستی همچون سالک به افراد غیرمتخصص مراجعه میکنند و این افراد بدون تخصص در زمینه فعالیتی که انجام میدهند و شاید فقط با تکیه بر تجربه دست به اقداماتی میزنند که هیچ پایه علمی ندارد و حتی گاهی میتواند مشکلات بیمار را بیشتر کند. این در حالی است که معمولاً زخم ناشی از سالک با داروهای موجود درمان میشود و در موارد بسیار نادر ممکن است این زخم سالها باقی بماند و بهبود نیابد و به درمانهایی که وجود دارد، پاسخ ندهد.»
۸ هزار و ۲۶۷ مبتلا در کشور
خامسیپور با اعلام اینکه میزان بروز سالک، ۱۰ در صدهزار نفر است، میگوید: «در حال حاضر این بیماری در کشور ما در ۱۹ استان آلوده مشاهده شده است. خیلی از این استانها جزو استانهایی با گردشگران بسیار هستند که مبتلایان از مسافران بودند نه از مردم بومی. بیشترین مبتلایان به سالک مربوط به استانهای فارس، اصفهان، ایلام، سمنان، خراسانرضوی، خوزستان و... است.»
او با اعلام اینکه سال گذشته، ۸ هزار و ۲۶۷ مبتلا در کشور شناسایی شد، توضیح میدهد: «ممکن است مسافرانی که به این استانها سفر میکنند حدود ۲ ماه بعد متوجه گزش پشه خاکی که به صورت یک جوش کوچک ظاهر شده بوده و ایجاد زخم کرده روبهرو شوند. بنابراین بازهم تأکید میکنم افراد در صورت ایجاد هرگونه ضایعه پوستی بهخصوص در سفرها فوری به مراکز بهداشتی و سلامت برای تشخیص و درمان اولیه مراجعه کنند تا در صورت نیاز به متخصص ارجاع داده شوند.»
ایران از پیشگامان مطالعاتی برای تولید واکسن سالک
عضو مرکز آموزش و پژوهش بیماریهای پوست و جذام دانشگاه علومپزشکی تهران با اعلام اینکه سفرها و جابهجاییها تأثیر مهمی روی تعداد مبتلایان به این بیماری دارد، میگوید: «تغییر سبک زندگی میتواند در تعداد مبتلایان تأثیرگذار باشد.
سالک بیماریای است که در مناطق فاقد زیرساخت و الزامات بهداشت محیط، شیوع بیشتری دارد. معمولاً هم بیشترین موارد ابتلا، مربوط به فصل گرم سال است که تعداد سفرها بیشتر است.
از این رو ارتباط منطقی بین تعداد جمعیت پشه خاکی، در معرض گزش قرارگرفتن افراد و مشکلات زیستمحیطی در مناطق وجود دارد. بنابراین اگر مسافران به منطقه اندمیک سفر میکنند باید از پمادهای حشرهکش استفاده کنند و با پوشیدن لباسهای پوشیده از پشهزدگی جلوگیری و با دیدن اولین علائم حتماً به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کنند.»
او با اعلام اینکه هنوز برای این بیماری هیچ واکسنی در جهان تولید نشده است، توضیح میدهد: «سالها تصور میشد اگر تست پوستی لیشمنین مثبت باشد، فرد مصون است، اما با مطالعات میدانی که در اصفهان و بم انجام شد، مشخص شد همین افراد هم به سالک مبتلا میشوند.
اینکه کارگاههای پژوهشی بینالمللی در این زمینه در ایران فعال است و به طور مستمر تحقیق و پژوهش انجام میدهد و دنیا ایران را از پیشگامان مطالعاتی برای تولید واکسن این بیماری میشناسد جای خرسندی است، اما هنوز واکسنی در جهان برای این بیماری تولید نشده است و حدود ۸۰ سال میشود که درمان این بیماری با پمادهای مخصوص انجام میشود.»
انتهای پیام/