سیاسی‌ترین جام جهانی تاریخ

ایران آنلاین: از همان زمانی که اعلام شد فیفا قرار است اولین دوره جام جهانی ۴۸ تیمی را به میزبانی سه کشور ایالات متحده امریکا، مکزیک و کانادا برگزار کند، می‌شد حدس زد که مانند دو دوره اخیر در روسیه و قطر، شاهد منازعات سیاسی زیادی پیش از برگزاری جام جهانی هستیم و اقدامات کشور میزبان، روی برگزاری این جام سایه می‌اندازد. این نگاه‌های سیاسی به بیست و سومین دوره جام جهانی با بازگشت دونالد ترامپ و دولتش به کاخ سفید بیشتر هم شد و زمانی که ترامپ توانست کامالا هریس را در انتخابات سال ۲۰۲۴ شکست دهد، دوستداران ورزش به دو چیز فکر می‌کردند: برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ در دولت ترامپ و افتتاح المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس به دست یکی از جنجالی‌ترین سیاستمداران تاریخ که تصمیماتش روی هر چیزی سایه می‌اندازد؛ حتی ورزش.
 از همان زمان برخی رسانه‌ها و نهادها در امریکا پویش «تحریم جام جهانی ۲۰۲۶» را ایجاد کردند و محدودیت‌های مسافرتی که ترامپ برای کشورهای حاضر در جام گذاشت، باعث شد تا جام از حالت عادی خارج شود. حالا این محدودیت‌ها که می‌تواند حضور هواداران در امریکا را بشدت محدود کند، به ۱۵ کشور حاضر در جام جهانی سرایت کرده و تمام این اتفاقات در حالی رخ می‌دهد که جیانی اینفانتینو با اهدای جایزه من‌درآوردی صلح فیفا به ترامپ در خلال مراسم قرعه‌کشی جام جهانی، انتقادهای زیادی را از محافل حقوق بشری و ورزشی به جان خریده است. حالا اما بلندپروازی‌های رئیس‌جمهور امریکا برای الحاق منطقه خودمختار گرینلند در قلمرو پادشاهی دانمارک به امریکا، یک احتمال بعید اما تاریخی را در جام جهانی ایجاد کرده است: تحریم جام جهانی!
 
تحریم جام، اهرم فشار اروپایی‌ها
با توجه به اینکه قدرت‌های بزرگ فوتبال اروپا بخش بزرگی از جذابیت جام جهانی را تأمین می‌کنند، برخی نظریه‌پردازان سیاسی و رسانه‌‌ها تحریم جام جهانی توسط کشورهای مطرح اروپایی را به عنوان آخرین راه برای ایجاد فشار روی ترامپ در خصوص حمله به گرینلند در نظر گرفته‌اند. نایب‌رئیس فدراسیون فوتبال آلمان و رئیس باشگاه سن‌پائولی با توجه به تجربه تحریم المپیک ۱۹۸۰ مسکو توسط امریکا این موضوع را مطرح کرده که اکنون، زمان بحث درباره تحریم یا عدم تحریم جام جهانی است. 
برخی سیاستمداران دانمارکی نیز توصیه کرده‌اند که این تیم باید در صورت پشت سر گذاشتن پلی‌آف و صعود به جام جهانی، این مسابقات را تحریم کند. وزیر ورزش فرانسه اما گفته که فعلاً کشورش قصدی برای تحریم این رویداد بزرگ ندارد و وزیر ورزش آلمان نیز توپ را در زمین فدراسیون فوتبال آلمان برای تصمیم‌گیری در این خصوص انداخته است.
 گزارش رسانه دویچه‌وله آلمان اما یک حقیقت ویژه را در این خصوص افشا کرد: اینکه روز دوشنبه در یوفا، جلسه‌ای بین کشورهایی برگزار شده که ترامپ برای آنها تعرفه ۱۰ درصدی وضع کرده است. از بین این هشت کشور، نروژ، هلند، آلمان، فرانسه و بریتانیا(انگلیس و اسکاتلند) در جام جهانی حاضر هستند و کشورهای دانمارک، ایرلند شمالی و سوئد نیز در پلی‌آف قرار دارند. مسأله گرینلند، تعرفه‌ها و سیاست‌های ترامپ رابطه امریکا با اتحادیه اروپا را دچار تنش کرده و این موضوع بی‌شک روی جام جهانی نیز اثرگذار خواهد بود. نروژ و اسپانیا، دولت‌هایی هستند که با توجه به تفکرات حزبی خود می‌توانند روی این تصمیم پافشاری کنند اما هرگونه اقدام احتمالی برای تحریم جام جهانی منوط به تصمیمات و سیاست‌های ترامپ در قبال تعرفه برای کشورهای اروپایی و مسأله  گرینلند است.
 
کنار کشیدن از جام، تهدید یا واقعیت؟
 هنوز مسأله تحریم جام جهانی شکلی عملی به خود نگرفته و جامعه فوتبال و بازیکنان تیم‌های ملی مختلف حاضر در جام را درگیر نکرده است اما تهدید به تحریم جام جهانی را می‌توان یکی از سیاست‌های دولت‌های اروپایی برای مقابله با اقدامات ترامپ برای تصرف گرینلند در نظر گرفت. فیفا پیش از این سابقه برگزاری جام جهانی در کشورهایی با اوضاع سیاسی متلاطم از جمله آرژانتین در سال ۱۹۷۸ و قطر در سال ۲۰۲۲ را دارد که منجر به انتقادهای تند نهادهای حقوق بشری مختلف نسبت به فیفا شد. در جام جهانی قطر، بازیکنان آلمان در نخستین بازی مقابل ژاپن به حرکتی نمادین برای نشان دادن نارضایتی خود از سیاست‌های کشور میزبان اکتفا کردند و فدراسیون فوتبال نروژ نیز که دولتش خواهان تحریم جام به دلیل شرایط کشور میزبان بود، صرفاً خانواده‌های بازیکنان را از سفر به قطر و حضور در اردوی تیم منع کرد. 
حالا هم به نظر نمی‌رسد که این تهدیدها برای تحریم جام جهانی ۲۰۲۶ عملی شود اما همین که موضوع تحریم جام توسط کشورهای مطرح حوزه فوتبال چون آلمان و امریکا مطرح می‌شود، خود نشان می‌دهد که با یکی از سیاسی‌ترین دوره‌های جام جهانی روبه‌رو هستیم و بعید نیست که در فاصله ۴ ماهه تا برگزاری مسابقات، دیگر سیاست‌های دونالد ترامپ و تصمیماتی که او برای کشورش می‌گیرد، بیش از این روی ماهیت فوتبالی جام جهانی سایه بیندازد.