«روایت ایران؛ از دهههای التهاب تا امنیت ۲۴ ساعته»
سریالهای «دو نیمه ماه» و «صفر بیستوچهار» را میتوان دو نمونه از جریان تازه تلویزیون ایران در روایتهای اجتماعی و سیاسی دانست؛ آثاری که هر دو کوشیدهاند از قالب روایتهای سنتی فاصله بگیرند و تاریخ و امنیت را از دیدگاه انسانی و دراماتیک بیان کنند. این دو مجموعه، اگرچه از نظر زمان و مضمون با یکدیگر متفاوتاند، اما در بستر مخاطب امروز تلویزیون، مکمل یکدیگر محسوب میشوند؛ یکی روایتگر دهههای پرالتهاب تاریخ معاصر و دیگری نشاندهنده نبردهای خاموش و روزمره برای حفظ امنیت و آرامش جامعه.
ایران آنلاین: در «دو نیمه ماه»، احمد معظمی به سراغ سه دهه مهم تاریخ ایران رفته است؛ دهههای چهل، پنجاه و شصت. سریال از زندگی چند شخصیت اصلی آغاز میشود و با گذر زمان، تحولات سیاسی و اجتماعی آن دوران را از دریچه زندگی مردم عادی بازگو میکند. کودکان آذر و وحید راویان خاموش این تجربهاند؛ کودکانی که شاهد فروپاشی خانواده و تغییر ارزشها در سایه ناآرامیهای سیاسی هستند. این زاویه دید کودکمحور، به اثر لحنی انسانی و احساسی داده و آن را از شعارزدگی دور کرده است. تاریخ در «دو نیمه ماه» نه مجموعهای از رخدادهای بزرگ، بلکه جریان آرامی است که در خانهها، دلها و تصمیمهای کوچک نفوذ میکند. معظمی که پیشتر سریالهایی امنیتی چون «خانه امن» و «سرجوخه» را ساخته بود، اینبار از دایره خشن تقابلهای نظامی فاصله گرفته و به سمت درامی اجتماعی رفته که در آن سیاست به پسزمینه تبدیل شده و ذهن انسان در مرکز توجه است. بازیهای محیا دهقانی، داریوش فرهنگ و حمید گودرزی اضلاع اصلی این روایت چندنسلی را شکل میدهند و مخاطب را از خلال روابط خانوادگی با پرسشهای اخلاقی و انسانی روبهرو میسازند. تلویزیون با این اثر، به مخاطب یادآور میشود که تاریخ معاصر ایران تنها مجموعهای از وقایع سیاسی نیست، بلکه رد پای آن در زندگی روزمره، تصمیمهای شخصی و حتی رابطه والد و فرزند قابل مشاهده است.
در سوی دیگر، «صفر بیستوچهار» بر محور امنیت و مأموریتهای شبانهروزی نیروهای اطلاعاتی بنا شده است. عنوان سریال پیام روشنی دارد؛ امنیت پدیدهای لحظهای نیست و نیازمند مراقبتی دائمی و بیوقفه است. در این مجموعه، قهرمانان امنیتی نه چهرههایی اسطورهای، بلکه انسانهایی واقعیاند با دغدغه، ترس، خستگی و مسئولیت. روایت سریال با سرعت و تعلیق طراحی شده و هر قسمت بخشی تازه از شبکه پیچیده تهدیدها را آشکار میکند. از نبردهای اطلاعاتی تا تصمیمهای سختی که میان وظیفه و عاطفه باید گرفته شوند، «۰۲۴» تلاش دارد تصویری نزدیک به واقعیت از امنیت ملی ارائه دهد؛ تصویری که مخاطب را درگیر میکند، بیآنکه در شعار ذوب شود. بهروز شعیبی، کارگردان اثر، با تجربه در خلق درامهای خانوادگی، توانسته میان فضای سخت امنیتی و احساسات انسانی تعادل برقرار کند. به همین دلیل، سریال علاوه بر جذابیت روایی، از نظر انساننگری نیز ارزشمند است. مأموران امنیتی و خانوادههایشان در این روایت، نه در حاشیه، بلکه در مرکز داستان قرار دارند و همین امر باعث شده مخاطب بتواند امنیت را نه یک مفهوم دولتی، بلکه تجربهای انسانی درک کند.
رسانه ملی با پخش این دو اثر، نشان داده که در سالهای اخیر به سمت بازسازی الگوهای درام سنگین و معناگرا حرکت کرده است. ترکیب تاریخ، سیاست و زندگی خانوادگی در قالب داستانی تلویزیونی، گامی است مهم در جهت تألیف «روایت ملی» از تجربه ایرانی. تلویزیون با چنین تولیداتی به مخاطب گوشزد میکند که امنیت امروز و هویت دیروز، دو چهره از یک واقعیتاند؛ واقعیت زیستن در جامعهای که تحولاتش هم در سطح کلان سیاسی و هم در عمق عاطفی انسان ایرانی جریان دارد.
«دو نیمه ماه» و «صفر بیستوچهار» هر دو کوشیدهاند مفاهیم دشوار—یکی تاریخ، دیگری امنیت—را با فرم درام برای مخاطب ملموس کنند. اولی از گذشته میگوید تا حال را بفهمیم، دومی از حال میگوید تا آینده امنتر شود. اگر تلویزیون بتواند این مسیر را ادامه دهد و در آثار بعدی با حفظ عمق معنا و جذابیت تصویری، تجربه مخاطب را ارتقا دهد، این دو سریال میتوانند نقطه آغاز دورهای تازه از درامهای اندیشمندانه در رسانه ملی باشند؛ دورهای که در آن روایت ملی از دل زندگی مردم برمیخیزد و تاریخ و امنیت، در کنار عشق و خانواده، یک پیکره واحد را شکل میدهند.
انتهای پیام/