رنگ سبز بر شاخص کل بورس

حبیب آرین_ گروه بورس:  شاخص کل با تکیه بر تقاضا در نمادهای لیدر و شاخص‌ساز، مسیر خود را از بدنه عمومی بازار جدا کرد تا شاهد یک واگرایی فنی میان شرکت‌های بزرگ و کوچک باشیم؛ وضعیتی که حکایت از تمرکز پول‌ها بر نمادهای دارای نقدشوندگی بالاتر در مواجهه با ابهامات باقی‌مانده در افق غیراقتصادی دارد. مجموعه‌ای از ارزندگی و آرامش نسبی در فضای کشور که بازارهای ارز و طلا را نیز تا حدی آرام کرده بود، باعث شد بورس تهران روز بهتری را تجربه کند.
 
پارادوکس شاخص‌ها: بزرگان در ویترین، کوچک‌ترها در سایه
شاخص کل با تکیه بر عصای نمادهای بزرگ و شاخص‌ساز، جامه سبز به تن کرد و مثبت بسته شد. اما وقتی نگاهی به شاخص هم‌وزن می‌اندازیم، متوجه می‌شویم که بدنه بازار چندان با این خوش‌بینیِ ویترینی همراهی نکرده است. تصاویر دریافتی از نقشه‌های بازار و وضعیت ورود و خروج پول، به‌خوبی این وضعیت را شرح می‌دهند. در ساعات ابتدایی معاملات، شاهد خروج پول سنگینی از سهام و حق‌تقدم‌ها بودیم (نمودار قرمز رنگ که به سمت پایین شیرجه زده است). هرچند در ساعات پایانی، شیبِ این خروج پول کمی تلطیف شد و تلاشی برای بازگشت دیده شد، اما واقعیت این است که برآیند کلی همچنان نشان‌دهنده احتیاط است. تعداد نمادهای منفی (۳۷۲ نماد) و مثبت (۴۴۱ نماد) به هم نزدیک شده‌اند، اما فشار فروش در نمادهای کوچک‌تر باعث شد شاخص هم‌وزن نتواند همپای برادر بزرگ‌ترش حرکت کند. این یعنی سرمایه‌گذاران فعلاً ترجیح می‌دهند در نمادهای نقدشونده‌تر و بزرگ بمانند تا تکلیف ریسک‌های غیراقتصادی روشن شود.
 
تحلیل وضعیت سفارش‌ها: نبرد پنهان در صفوف
جزئیات سفارش‌ها نشان می‌دهد که بازار در یک تعادل شکننده قرار دارد. ارزش ۵ خط اول سفارشات خرید (۱,۱۶۴ میلیارد تومان) کمی بر سفارشات فروش پیشی گرفته که نشان‌دهنده وجود تقاضای خفته است. با این حال، ارزش صف‌های فروش همچنان با عدد ۶۸۱ میلیارد تومان، سنگین‌تر از صف‌های خرید (۶۰۰ میلیارد تومان) است.
توزیع نمادها در گروه‌های قیمتی هم حکایت از دوقطبی بودن دارد؛ در حالی که ۲۰۷ نماد در محدوده مثبت ۲ تا ۳ درصد معامله می‌شوند، ۲۰۶ نماد دیگر در محدوده منفی ۲ تا ۳ درصد قفل شده‌اند. این یعنی پول در بازار جابه‌جا می‌شود اما هنوز «همگرایی» برای یک صعود مقتدرانه شکل نگرفته است. خریداران حقیقی با ۷۶ درصد مشارکت، نبض بازار را در دست دارند اما همچنان نیم‌نگاهی به اخبار ساعت ۱۴ و تحولات غیراقتصادی دارند.
همچنین در هر دو بخش خرید و فروش، سهم «حقیقی‌ها» ۷۶ درصد و سهم «حقوقی‌ها» ۲۴ درصد است. این تراز بودن نشان می‌دهد که ورود و خروج نقدینگی توسط معامله‌گران خرد (حقیقی) با هم برابر است و جابه‌جایی قدرت معناداری بین این دو گروه دیده نمی‌شود. بازار در حالتی «متعادل و نوسانی» قرار دارد. اگرچه تعداد نمادهای مثبت کمی بیشتر است، اما وجود صف‌های فروش سنگین‌تر نشان می‌دهد که بازار هنوز با احتیاط رفتار می‌کند و برای یک صعود مقتدرانه، نیاز به تقویت صف‌های خرید و کاهش فشار فروش در نمادهای منفی دارد.
 
بمب خبری در فضای مجازی: از ایکس تا کف بازار
نقطه عطف روند بازار، نه در تالار شیشه‌ای که در شبکه اجتماعی «ایکس» رقم خورد. علی لاریجانی رئیس شورای عالی امنیت ملی روز شنبه با انتشار یک جمله کوتاه، فضای رسانه‌ای را تغییر داد.  
او با «تصنعی» خواندن فضاسازی‌های جنگی، از پیشرفت در «شکل‌گیری ساختاری برای مذاکرات» خبر داد. تحرکات دیپلماتیک وزیر امور خارجه و حضور مقامات قطری در تهران، پازل این خوش‌بینی را تکمیل کرد. حتی دونالد ترامپ هم به نوعی بر این مسیر صحه گذاشت.  با این حال، معامله‌گران بورس هنوز به این خبرها وزن ۱۰۰ درصدی نداده‌اند. آنها منتظرند ببینند آیا این «ساختار مذاکراتی» خروجی ملموسی خواهد داشت. 

عقب‌نشینی دلار به کانال ۱۵۸: خروج نقدینگی از پناهگاه طلا
اگر بورس در پذیرفتن خبرهای دیپلماسی تردیدهایی از خود نشان داد، بازار ارز و طلا با چالاکی واکنش نشان دادند. 
دلار با دنده معکوس وارد کانال ۱۵۸ هزار تومان شد که بلافاصله قیمت طلا را هم در بازارهای داخلی به سراشیبی فرستاد. این تغییر روند، در صندوق‌های طلا نمود پیدا کرد. بر اساس آمار معاملات، صندوق‌های طلا با خروج سنگین ۲۰۲ میلیارد تومانی نقدینگی مواجه شدند. 
قدرت خرید در این صندوق‌ها به عدد ضعیف ۰.۴۲ رسید که نشان می‌دهد خریداران کاملاً عقب‌نشینی کرده‌اند و فروشندگان برای نقد کردن دارایی‌های طلایی خود در صف ایستاده‌اند. 
این خروج پول از «پناهگاه امن طلا» نشان‌دهنده افت ریسک‌های سیستماتیک در نگاه سرمایه‌گذاران است که ترجیح داده‌اند پول خود را موقتاً در صندوق‌های درآمد ثابت (با ورود ۵۱۳ میلیارد تومان) پارک کنند.
 
نبض داغ بازار آپشن: شرط‌بندی روی صعود
در نهایت، نگاهی به بازار اختیار معامله در معاملات روز یکشنبه نشان می‌دهد قراردادهای «اختیار خرید» (Call) با اقبال بسیار خوبی مواجه شدند و شاهد ورود ۴۲.۷ میلیارد تومان پول مفهومی به این بخش بودیم. 
غلبه ستون‌های سبز در نمودار قراردادهای صعودی نشان می‌دهد که معامله‌گران میان‌مدت، احتمال رشد بازار را بالاتر از ریزش آن می‌دانند.
نکته کلیدی اینجاست که معامله‌گران آپشن تمایل کمتری به «اختیار فروش» (Put) نشان دادند و خروج ۷۹.۳ میلیارد تومان نقدینگی از این بخش، ثابت می‌کند که ترس از ریزش شارپ در حال رنگ باختن است. 
نسبت ۷.۱۸ درصدی ارزش معاملات آپشن به معاملات خرد، نشان می‌دهد که این بازار به تدریج در حال تبدیل شدن به لیدر فکری سرمایه‌گذاران هوشمند است. 
به نظر می‌رسد اگر سیگنال‌های دیپلماتیک در روزهای آتی تقویت شوند، این «خوش‌بینیِ آپشنی» به زودی راه خود را به تابلوی معاملات سهام کوچک و شاخص هم‌وزن نیز باز خواهد کرد.