یک کارشناس ارتباطات در گفت و گو با « ایران»:
زندگی نسل زد با اینترنت پیوند خورده است
به گفته کارشناسان، قطع اینترنت باعث سردرگمی، کاهش بهرهوری و اختلال در ارتباطات میشود. افراد زمانهای زیادی از روز را در فضای مجازی میگذراندند و با نبود این فضا سبک زندگی گروه زیادی از افراد با مشکلاتی روبهرو میشود.
سمیه افشینفر، گروه اجتماعی: گسترش جوامع انسانی باعث وابستگی افراد جامعه به اینترنت شده است، بنابراین قطع آن باعث تغییرات گستردهای در سبک زندگی، الگوی کار، روابط اجتماعی و حتی وضعیت روانی مردم میشود. این اثرات در چهار بعد روانی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی قابل طبقهبندی هستند. به گفته کارشناسان، قطع اینترنت باعث سردرگمی، کاهش بهرهوری و اختلال در ارتباطات میشود. افراد زمانهای زیادی از روز را در فضای مجازی میگذراندند و با نبود این فضا سبک زندگی گروه زیادی از افراد با مشکلاتی روبهرو میشود.
قطع شدن اینترنت، استرس و ناامنی روانی را برای افراد به وجود آورده است که در بلندمدت باعث بیاعتمادی میشود. مهدی جلیلی روزنامهنگار، دکترای ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبایی، مستندساز و مدرس ارتباطات سیاسی با بیان این مطالب به «ایران» میگوید: «مردم اعتماد خود را به مدیران از دست میدهند، چون معتقدند دسترسی آنها را به چیزی که حق خودشان میدانند، محدود کرده و این حق را از آنها سلب کردهاند.» او با بیان این مثال که دسترسی به اینترنت مانند جادهای است که انگار دسترسی مردم را به آن محدود کردهاند، توضیح میدهد: «اگر شما در طولانیمدت دسترسی به یک جاده را برای عدهای محدود کنید، این ایجاد محدودیت باعث میشود که در افراد حس نارضایتی و ناامنی عمیقتر و ریشهدارتر شود و در نهایت اعتمادشان را از دست میدهند.»
باید نگاه بلندمدتی به امنیت داشته باشیم
این مدرس ارتباطات سیاسی در مورد تغییر در سبک زندگی میگوید: «در کوتاهمدت قطعی اینترنت بر مراودات آدمها تأثیر میگذارد. این اختلال باعث میشود اگر شما تا دیروز میتوانستید در پیامرسانها و همرسانها در پلتفرمهای داخلی و خارجی با افرادی در ارتباط باشید، امکان پیگیری و مراوده با آنها را از دست بدهید و سختتر میتوانید با افراد در ارتباط باشید. در نتیجه قطعی اینترنت به نوعی در مراودات و ارتباطات انسانی محدودیت ایجاد میکند.»
جلیلی با بیان اینکه این مسأله برای افراد تنش روانی به وجود میآورد، میگوید: «چون افراد میدانند چیزی در جهان وجود دارد که بقیه مردم دنیا به شکل طبیعی از آن استفاده میکنند و آنها اجازه دسترسی و استفاده از آن را ندارند، احساس تبعیض و عقبافتادگی در افراد ایجاد میشود.»
این مدرس ارتباطات سیاسی با بیان اینکه محدودیت امنیت نمیآورد، میگوید: «باید نگاه بلندمدتی به مسأله امنیت داشته باشیم، آنهم امنیتی که از طریق بالا بردن سطح اعتماد عمومی شکل میگیرد.»
به اعتقاد جلیلی، «نگاه کوتاهمدت به امنیت سادهترین نگاه است و آن چیزی که ما را در مواجهه با مسائل خلاق میکند این است که بلندنگر و آیندهنگر باشیم، در غیر این صورت تصمیم به قطع اینترنت و فیلترینگ طبیعتاً اولین چیزی است که به ذهن میرسد و اولین راهحل لزوماً بهترین راهحل نیست.» او میگوید: «من قبول ندارم که اختلال و کاهش دسترسی مردم برای امنیت ما مفید است، چون زیانی که در بلندمدت حتماً ایجاد میکند بهمراتب بسیار بیشتر از نفع آن چیزی است که ممکن است امروز آن را دستاورد تلقی کنیم.»
این مدرس ارتباطات با تأکید بر اینکه امنیت جزو شاخصهای مهم در هر کشوری است، میگوید: «امنیت روانی و اعتماد عمومی جامعه جزو شاخصهای مهم امنیت در کشور است. اینکه افراد واکنشی داشته باشند یا مباحثی را در شبکههای اجتماعی مطرح کنند، لزوماً به معنی ناامن بودن فضا نیست؛ آن چیزی که ایجاد ناامنی میکند، ناامنی است که در ذهن آدمها اتفاق میافتد.» او در مورد پیامرسانهای داخلی تأکید میکند: «به طور کلی وقتی شما انسانها را از چیزی محروم میکنید، نسبت به آن حریصتر میشوند، چرا خودروهای خارجی نسبت به خودروهای ایرانی طرفدار بیشتری دارد چون امکانات بیشتری در آنها تعبیه شده است. وقتی شما کاربری آسان برای یک برنامه دارید که کاربریش راحتتر و صمیمیتر است بیشتر مورد استقبال قرار میگیرد. وقتی پلتفرمی در دنیا هست که مثلاً هشت میلیارد نفر به آن دسترسی دارند طبیعی است که شهروند ایرانی هم ترجیح میدهد جایی باشد که شهروندان جهانی حضور دارند. او نمیخواهد شهروند محدود یک جغرافیا و اقلیم کوچک باشد، برای همین به سراغ پلتفرمهای خارجی میرود. شکی نیست که پلتفرمهای داخلی ما تمیزتر است، ولی دلیل اصلی و عمده فراگیر شدن شبکه اجتماعی مثل اینستاگرام این است که امکانات بیشتری دارد و علاوه بر آن شما با بودن در آن احساس یک شهروند جهانی را تجربه میکنید.»
برش
تبعات اقتصادی بر کسب و کارها
این استاد دانشگاه میگوید: « غیر از مسائل اقتصادی ادامه این روند تبعات اجتماعی دارد و مراودات مردم را دچار اختلال میکند. حدود ده میلیون نفر در کشور ما از اینترنت به اشکال مختلف ارتزاق میکنند، یعنی کارآفرینانی که کارآفرینی اجتماعی میکنند و کسبوکارشان متکی بر اینترنت بوده و تعطیل شده است، بسیاری از صاحبان کسبوکارهای خرد و خانگی، کارشان تعطیل شده است. زنان سرپرست خانواری که در خانه با فروش شیرینی، خیاطی و.... درآمدی کسب میکردند و حتی صنعت تبلیغات در ایران با چالش جدی مواجه شدهاند. اگر همین را به مشاغل بزرگتر گسترش دهید میبینید که بزودی در فینتک (فناورانههای نوآور) شاهد تعدیل گسترده نیروهای انسانی یا مهاجرت متخصصان این حوزه خواهیم بود. تصور کنید هزار نفر از مهندسان و نخبهها در حوزه فینتک تعدیل شوند، این افراد دیگر در ایران نمیمانند و در نهایت نه بخاطر مسائل اجتماعی و دستیابی به امکانات بیشتر بلکه فقط برای ادامه حیات خود مجبورند از کشور مهاجرت کنند، این اصلاً اتفاق خوبی برای کشورمان نیست. من امیدوارم که تصمیمگیران در این حوزه با نگاه بلندمدت به امنیت ملی، مسأله را تحلیل کنند و تحت تأثیر افرادی که روشهای ساده و دمدستی را پیشنهاد میکنند، قرار نگیرند، محدودیت تنها احساس تبعیض ایجاد میکند و در نهایت هیچ فایدهای ندارد.»
انتهای پیام/