پاسخ به درخواست مردم برای آگاهی از حقیقت

در این فضا، حاکمیت و دولت یک روایت دارند و رسانه‌های خارج از کشور روایتی دیگر. افکارعمومی اما، نه در پی روایت رسمی صرف است و نه نسخه رسانه‌های برون‌مرزی را بی‌چون‌وچرا می‌پذیرد؛ مردم به‌دنبال «حقیقت» هستند، حقیقتی که از دل شفافیت، گفت‌وگو و ارائه اطلاعات دقیق بیرون می‌آید.
مسأله دوم، نوع عملکرد دولت است؛ دولتی که برای بازسازی اعتماد، ناگزیر از اصلاح درونی است. بازگشت به تأکید بر مسائل مزمنی همچون فساد و آغاز جدی فرآیند فسادزدایی، نه یک شعار، بلکه یک ضرورت است. افکارعمومی به‌خوبی تشخیص می‌دهد که کدام اقدامات واقعی و کدام صرفاً نمایشی است. بنابراین اصلاح ساختارها و پیگیری شفاف تخلفات گذشته، باید هم در عمل و هم در رسانه‌ها بازتاب پیدا کند و استمرار داشته باشد.
در این میان، اعلام رسمی اسامی جانباختگان به‌ویژه از حیث پاسخ به انتظار مردم برای آگاهی از حقیقت اهمیت ویژه‌ای دارد. این اقدام، اگرچه در ذات خود جزو وظایف حرفه‌ای مطبوعات و رسانه‌هاست، اما ورود دولت به این عرصه را باید به فال نیک گرفت. 
در همه دنیا، یکی از کارکردهای اصلی رسانه‌ها، تشریح، تحلیل و روایت واقعیت‌های جامعه برای مردم است؛ واقعیت‌هایی که جلوی شایعه را می‌گیرد و مرز میان خبر و گمانه‌زنی را روشن می‌کند. 
اعلام اسامی جانباختگان، بسیاری از شایعاتی را که در فضای مجازی و رسانه‌های خارجی دامن زده می‌شود، به زمین واقعیت می‌کشاند و آن را از یک روایت مبهم به خبری مستند تبدیل می‌کند.
البته این امر مستلزم سازوکاری قابل اعتماد است؛ اگر افراد یا نهادهایی که مورد اعتماد عمومی‌اند، مسئولیت احراز هویت و جمع‌آوری اطلاعات جانباختگان را بر عهده داشته باشند، بخش بزرگی از مناقشات آماری و روایی حل خواهد شد. امروز در خارج از کشور، تریبون‌هایی فعال‌اند که اعداد و ارقامی شگفت‌آور مطرح می‌کنند، اما پاسخ به این فضاسازی، نه با انکار، بلکه با ارائه واقعیت‌های دقیق در داخل کشور ممکن است.
در کنار اینها، گفت‌وگوی رسانه‌ها با خانواده‌های جانباختگان، درباره زندگی، مطالبات و دغدغه‌های آنان می‌تواند تصویری واقعی‌تر از ماجرا ارائه دهد؛ تصویری که هم به جامعه و هم به حاکمیت برای فهم بهتر ریشه‌ها و اصلاح مسیر کمک می‌کند. شفافیت، اگر به‌درستی و مستمر دنبال شود، نه تهدید، بلکه فرصتی برای ترمیم اعتماد از دست‌رفته است.
بنابراین همچنان که باید از اقدام دولت برای انتشار فهرست اسامی جانباختگان حوادث اخیر و اعلام آمادگی آن برای تکمیل این فهرست به واسطه اعلام اسامی و راستی‌آزمایی آن استقبال کرد باید این انتظار را نیز مطرح ساخت که امکان پیگیری‌های مستقل برای رسانه‌های داخل کشور و بازگرداندن مرجعیت رسانه‌ای به درون مرزها فراهم شود.