بررسی های قابل راستی آزمایی
محمد مهاجری، عضو شورای سردبیری خبرآنلاین در روزنامه ایران نوشت: دولت اسامی جانباختگان ناآرامیهای اخیر را منتشر کرد. به نظر من اصل کاری که در این اقدام رعایت شد، شفافیتی بود که به هر حال در نحوه اعلام اسامی وجود داشت و اینکه نامها به شکلی مشخص و رسمی در اختیار افکار عمومی قرار گرفت.
ایران آنلاین: در واقع این اقدام، کار ارزشمندی بود و توانست تا حد زیادی تبلیغاتی را که رسانههای فارسیزبان بیگانه و حتی برخی خبرگزاریهای خارجی علیه ایران انجام میدادند، بیاثر کند. به عبارت دیگر، اکنون توپ در زمین همان رسانههاست؛ رسانههایی که پیش از این هر اسمی را میتوانستند بهعنوان ادعا مطرح کنند و چون فهرست رسمی وجود نداشت، آن ادعاها تا حدی مقبولیت هم پیدا میکرد.
اما حالا شرایط فرق کرده است. وقتی دولت اسامی را اعلام کرده، هر رسانه یا فردی که مدعی وجود نام جدیدی باشد، باید مشخصات آن فرد، از جمله کد ملی و هویت دقیقش را ارائه کند.
این اطلاعات بهراحتی قابل پیگیری است و میتوان بررسی کرد که آیا آن فرد واقعاً جزو قربانیان این حوادث بوده یا نه. بنابراین فضا از حالت شایعهمحور خارج شده و به سمت بررسی مستند و قابل راستیآزمایی رفته است. این همان نقطهای است که شفافیت معنا پیدا میکند و اجازه نمیدهد هر ادعایی بدون پشتوانه در افکار عمومی پخش شود.
در داخل هم البته برخی انتقادها مطرح شد، بویژه از سوی کسانی که متعلق یا نزدیک به یک جناح سیاسی خاص هستند، مثل یکی از نمایندگان تهران در مجلس که گفته چرا اسامی جانباختگان بدون تفکیک و همه یک جا منتشر شده است. در پاسخ به این نگاه، به نظرم میشود از همان حکایت معروف ملانصرالدین استفاده کرد. میگویند ملا با پسرش و الاغی راهی سفر شد. اول خودش سوار شد و پسرش پیاده راه میرفت.
مردم گفتند چه مرد بیانصافی است که بچه را پیاده میبرد و خودش سوار است. ملا پیاده شد و پسرش را سوار کرد. کمی جلوتر گفتند چه بچه بیملاحظهای که پدرش پیاده است و خودش سوار. بعد هر دو سوار الاغ شدند. باز عدهای گفتند این دو نفر به حیوان ظلم کرده و الاغ را خسته میکنند. در نهایت ملا و پسرش الاغ را برداشتند و روی دوش گرفتند و باز هم مردم ایراد گرفتند!
این قصه دقیقاً شبیه وضعیت امروز است. برخی جریانهای افراطی هر کاری که جمهوری اسلامی انجام دهد، باز هم دنبال بهانهای برای اعتراض میگردند. اگر اسامی اعلام نشود، میگویند چرا پنهانکاری شده؛ اگر اعلام شود، میگویند چرا اینگونه منتشر شده است. مهم این است که اصل کار، یعنی اطلاعرسانی شفاف و مستند انجام و فضا از شایعه و جنگ روانی دور شده است.
در چنین شرایطی، به جای توجه به حاشیهسازیها، باید به همین مسیر شفافیت و پاسخگویی تکیه کرد؛ مسیری که هم اعتماد عمومی را تقویت میکند و هم امکان سوءاستفاده رسانهای را کاهش میدهد.
انتهای پیام/