سیگنال مسقط به بورس تهران

حبیب آرین-گروه بورس: افت‌های پیاپی و فرسایشی هفته‌های اخیر، بسیاری از نمادهای بنیادی را در چنان سطوح جذابی قرار داده بود که بازار تنها به یک جرقه برای رهایی فنر فشرده قیمت‌ها نیاز داشت؛ جرقه‌ای که با انتشار اخبار مثبت از مذاکرات عمان و کاهش موقت ریسک‌های ژئوپلتیک در منطقه زده شد. 
با برطرف شدن سایه تهدیدهای غیرسیستمی، نقدینگی هوشمند که پیش از این در پناهگاه‌های امنی چون صندوق‌های درآمد ثابت و طلا کمین کرده بود، با اطمینان از فروریختن دیواره ترس، به سمت بدنه بازار و بویژه صندوق‌های اهرمی هجوم آورد تا یکی از پرقدرت‌ترین روزهای معاملاتی سال ۱۴۰۴ رقم بخورد.

ارزندگی؛ میراث افت‌های اخیر
یکی از کلیدی‌ترین نکاتی که نباید در هیاهوهای امروز فراموش کرد، این است که رشد پرقدرت فعلی بر بستری از «ارزندگی مفرط» شکل گرفته است. افت‌های پیاپی هفته‌های گذشته، قیمت سهام را به سطوحی رسانده بود که با هیچ منطق بنیادی (اعم از ارزش جایگزینی، نسبت P/E و ارزش دارایی‌ها) سازگار نبود. در واقع، بازار در روزهای گذشته چنان تحت فشار هراس‌های سیستماتیک بود که فنر قیمت‌ها بیش از حد فشرده شد. 
روز گذشته، این فنر رها شد. بسیاری از نمادهای بزرگ و کوچک بازار در محدوده‌هایی معامله می‌شدند که از دید خریداران میان‌مدت و بلندمدت، فرصتی استثنایی برای ورود تلقی می‌شد. این ارزندگی بالا، مانند یک سپر حفاظتی عمل کرد تا با کوچک‌ترین پالس مثبت، تقاضا با چنین شدتی وارد صحنه شود. 
سیگنال مثبت از مسقط
بدون شک محرک اصلی و جرقه آغازین حرکت دیروز، اخبار مربوط به مذاکرات عمان بود. اعلام مواضع مثبت از سوی هر دو طرف درگیر در مذاکرات، آب سردی بود بر آتش ریسک‌های ژئوپلتیک که سایه سنگین خود را بر بازار انداخته بودند. بورس تهران همواره نشان داده که بیش از هر چیز، تشنه «ثبات» و «پیش‌بینی‌پذیری» است. مثبت اعلام شدن روند گفت‌و‌گوها، ریسک‌های فوری و نگرانی از تنش‌های بیشتر را به طور موقت از میز معامله‌گران حذف کرد. 
وقتی ریسک‌های محیطی کاهش می‌یابد، نگاه سرمایه‌گذار معطوف به درون بازار و صورت‌های مالی می‌شود؛ جایی که ارزندگی سهام فریاد می‌زند.

وضعیت کلی معاملات و آرایش نمادهای بازار
 در بررسی آمارهای حیاتی معاملات روز گذشته، شاهد برتری مطلق خریداران در جبهه سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی بودیم. تابلوی معاملات نشان می‌دهد که ۷۵۹ نماد بازار در محدوده مثبت معامله شدند که این یعنی ۹۳ درصد کل بازار یکپارچه سبزپوش بود و در مقابل تنها ۵۷ نماد در محدوده منفی باقی ماندند. قدرت تقاضا در ارزش صفوف خرید به وضوح خود را نشان داد، جایی که رقمی معادل ۳,۵۵۹.۱ میلیارد تومان در صف‌های خرید قفل شد و در سوی دیگر، ارزش صف‌های فروش تنها ۹۸.۸ میلیارد تومان بود که برتری ۳۶ برابری تقاضا را اثبات می‌کند. در مجموع ۵۲۸ نماد با صف خرید به کار خود پایان دادند، در حالی که تنها ۲۷ نماد در بند صف فروش بودند. در پنج خط اول سفارشات نیز ارزش خرید به ۴,۳۳۵ میلیارد تومان رسید که حدود ۱۰ برابر ارزش ۴۳۶.۲ میلیارد تومانی فروش‌ها بود. از نظر تمرکز قیمتی، ۶۵۶ نماد در بالاترین سطح دامنه نوسان یعنی مثبت ۲ تا ۳ درصد معامله شدند. همچنین مشارکت حقیقی‌ها در سمت خرید به ۷۹ درصد رسید، در حالی که در سمت فروش تنها ۳۹ درصد مشارکت داشتند که نشان‌دهنده بازگشت جدی نقدینگی خرد به بدنه بازار است.

تحلیل جریان نقدینگی در صندوق‌های اهرمی و درآمد ثابت
 با نگاهی به نبض جریان پول در صندوق‌ها، تصویر بازگشت اشتیاق تهاجمی به بازار کاملاً ترسیم می‌شود. صندوق‌های اهرمی به عنوان لیدر فعلی تقاضا، شاهد ورود ۲۲۸.۴ میلیارد تومان پول هوشمند از سوی کدهای حقیقی بودند. 
نسبت قدرت خریدار به فروشنده در این گروه به عدد بالای ۸.۰۵ رسید که نشان می‌دهد هر خریدار به اندازه هشت فروشنده توان مالی وارد میدان کرده است؛ به طوری که سرانه خرید هر حقیقی ۸۹۴.۶ میلیون تومان در مقابل سرانه فروش ۱۱۱.۴ میلیون تومانی ثبت شد. در مجموع، ارزش معاملات این گروه به ۷۳۱.۳ میلیارد تومان رسید و اکثر آنها در محدوده مثبت ۴ تا ۶ درصد نوسان کردند. در نقطه مقابل، صندوق‌های درآمد ثابت که حکم پناهگاه امن در روزهای ابری را دارند، با خروج سنگین و منفی ۲,۳۸۷.۳ میلیارد تومانی پول حقیقی مواجه شدند. این جابه‌جایی عظیم نقدینگی و شیب تند خروج پول از صندوق‌های صدق، در واقع سوخت اصلی رشد بازار سهام و واحدهای اهرمی را تأمین کرده و نشان از تغییر فاز قطعی معامله‌گران از استراتژی تدافعی به یک حمله تمام‌عیار در بازار دارد.

بازار مشتقه و تابلوی معاملات آپشن
بازار قراردادهای اختیار معامله (آپشن) روز گذشته شاهد یکی از پرتحرک‌ترین روزهای خود بود که به خوبی انتظارات صعودی معامله‌گران برای روزهای آینده را بازتاب می‌داد. در تابلوی این بازار، ورود پول هوشمند به مقدار ۳۵۳.۷ میلیارد تومان ثبت شد که بخش عمده آن، یعنی رقمی معادل ۴۱۹.۳ میلیارد تومان، مستقیماً به سمت قراردادهای اختیار خرید (Call Options) سرازیر گشت. در نقطه مقابل، خروج ۶۵.۶ میلیارد تومان از قراردادهای اختیار فروش (Put Options) نشان‌دهنده فروکش کردن ترس معامله‌گران و کاهش تقاضا برای ابزارهای پوشش ریسک نزول بود. برتری مطلق دیدگاه صعودی در نمودارهای میله‌ای لایه «اختیار خرید» به وضوح دیده می‌شد و مشارکت گسترده ۱۳,۱۳۶ خریدار حقیقی در مقابل فروشندگان، مهر تأییدی بر خوش‌بینی خرد جمعی بازار زد. نکته حائز اهمیت دیگر، ثبت نسبت ۴.۰۹ درصدی ارزش معاملات آپشن به معاملات خرد کل بازار است که نشان می‌دهد این ابزارهای اهرمی با سرعتی بالا در حال جذب نقدینگی فعالان بازار هستند. جهش شارپ ارزش معاملات در بهمن‌ماه و تداوم آن در روز جاری، حکایت از آن دارد که معامله‌گران حرفه‌ای با اطمینان از کف‌سازی قیمت‌ها در بازار نقد، به دنبال کسب سودهای چندبرابری در بازار  مشتقه هستند.
 
فرصت رشد بورس؛ سناریوی پیش رو
با برطرف شدن موقت ریسک‌های ژئوپلتیک، بورس تهران اکنون در موقعیت «جبران عقب‌ماندگی» قرار دارد. بورس تنها بازاری است که همچنان در نزدیکی کف‌های تاریخی خود (از نظر دلاری) قرار دارد. فرصت رشد فعلی تنها یک نوسان ساده نیست؛ بلکه بازتعریف قیمت‌ها بر اساس واقعیت‌های اقتصادی و کاهش تنش‌هاست. اگر جریان اخبار مثبت دیپلماسی تداوم یابد و با تصمیمات حمایتی در حوزه اصلاحات ارز، نرخ بهره و خوراک صنایع همراه شود، می‌توان انتظار داشت که این روند صعودی، سقف‌های جدیدی را در شاخص کل هدف قرار دهد.