سلام ۱۵۰هزار داوطلب محلی به”سلام محله”

ایران آنلاین: در طرح«سلام» کنشگر محلی، کارگزار سازمانی نیست؛ نماینده وجدان جمعی محله است. کسی که زبان مردم را می‌فهمد، اعتماد محله را دارد و می‌تواند«خدمت»را از یک فرایند اداری، به رفتاری انسانی، روزمره و پایدار تبدیل کند.۲۷۵۰کانون«سلام محله»یعنی ۲۷۵۰نقطه روشن روی نقشه کشور؛پایگاه هایی برای همدلی، مشارکت و مسئولیت‌پذیری اجتماعی.عبور از ۱۵۰هزار داوطلب یک عدد نیست؛ یک پیام روشن است؛جامعه هنوز زنده است،محله هنوز اهمیت دارد،و مردم همچنان آماده‌اند برای هم و کنار هم بایستند.
اینجانب، پس از سالها تجربه در حوزه اجتماعی، با اطمینان می گویم طرح «سلام»از مرحله ایده عبور و وارد مرحله زیست اجتماعی واقعی شده است.شکل‌گیری بیش از ۱۵۰هزار کنشگر داوطلب در قالب بیش از ۲۷۵۰کانون محله، فقط یک آمار نیست؛ نشانه‌ای روشن ست از اینکه جامعه اگر دیده شود و جدی گرفته شود، خود به میدان می‌آید.آنچه امروز در محله‌ها و در این پویش باید ملاک عمل قرار گیرد و دیده شود، همان نکته‌ای است که سال‌ها پیش"جان مک‌نایت" جامعه‌شناس برجسته آمریکایی، در نظریه «توسعه جامعه‌محور مبتنی بر دارایی‌ها» (Asset-Based Community Development – ABCD) بر آن تأکید می‌کرد.
"مک‌نایت"باور داشت توسعه اجتماعی از «کمبودها»آغاز نمی‌شود، بلکه از توانمندی‌ها شروع می‌شود؛از انسان‌ها، نه از ساختمان‌ها؛از محله، نه از سازمان‌های مرکزی.این نگاه، امروز در قلب جامعه‌شناسی جامعه‌ محور و نظریه‌های معاصر توسعه محلی قرار دارد.برای پایدارسازی طرح«سلام»و توجه دقیق‌تر به ابعاد نظری اندیشه"مک‌نایت"یادآوری خلاصه‌ای از اصول کلیدی این رویکرد ضروری است؛توسعه اجتماعی از محله آغاز می‌شود، نه از دولت یا سازمان‌های بزرگ.تمرکز باید بر دارایی‌ها، توانمندی‌ها و سرمایه انسانی محله باشد، نه صرفاً بر مسائل و کمبودها.معلمان، مربیان، سالمندان فعال، مادران، جوانان و داوطلبان محلی، معلمان غیر رسمی محله‌اند و نباید تکیه صرف بر حمایت‌ گران و مددکاران حرفه‌ای داشت.
مدرسه و سایر کانون‌های محله صرفاً ساختمان نیستند؛ بلکه هسته‌های یادگیری اجتماعی محله محسوب می‌شوند.در این چارچوب، معلم یا مربی یک کارمند سیستم مرکزی نیست؛ او کنشگر محله‌ای است.دانش، از دل زندگی روزمره محله برمی‌خیزد.
در طرح«سلام»این نگاه نه‌تنها یک ایده نظری، بلکه باید بصورت عملی محقق شود.معلمان، مربیان، والدین، سالمندان فعال، جوانان و داوطلبان محلی، بجای آنکه صرفاً «مخاطب خدمات» باشند، باید به کنشگران اصلی محله تبدیل شوند.
بر اساس سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، مدرسه باید به کانون تحولات اجتماعی و فرهنگی محله تبدیل شود؛مدرسه دیگر فقط محل آموزش رسمی نیست، بلکه در ساعات بعدازظهر به قلب تپنده یادگیری اجتماعی محله بدل می‌شود و از این مسیر مدرسه جامعوی و جامعه مدرسوی یا دقیقتر بگوییم مدرسه محلوی و محله مدرسه ای شکل خواهد گرفتاما نکته کلیدی اینجاست:از نگاه"جان مک‌نایت"موفقیت واقعی از جایی آغاز می‌شود که دولت عقب می‌ایستد.عقب می‌ایستد تا محله نفس بکشد، رشد کند و خودش را بازتولید کند.
اگر قرار است طرح«سلام» استمرار یابد و به سرنوشت بسیاری از طرح‌های مقطعی دچار نشود، باید به چند اصل اساسی وفادار بمانیم:اول، تمرکز ما باید همچنان بر حفظ و تقویت دارایی‌های انسانی محله باشد، نه بر گسترش ساختارهای اداری.دوم، نقش سازمانهای دولتی از جمله سازمان بهزیستی،بیش از آنکه«مجری» باشد؛ تسهیلگر، پشتیبان و تضمین‌کننده کیفیت باقی بماند.سوم، باید به کنشگران محلی اعتماد کنیم؛ آموزش بدهیم، شبکه‌سازی کنیم، اما بجای آن‌ ها تصمیم نگیریم.چهارم، موفقیت طرح را نه فقط با تعداد خدمات ارائه‌شده، بلکه با میزان مشارکت، خودیاری و پیوند اجتماعی در محله‌ها بسنجیم.طرح«سلام»زمانی پایدار خواهد ماند که مردم احساس کنند این طرح متعلق به خودشان است، نه پروژه‌ای که از بیرون به محله تحمیل شده باشد.این دقیقاً همان نقطه‌ای است که نظریه"جان مک‌نایت" هم هشدار می‌دهد و هم راه را نشان می‌دهد.امروز، بذر این مسیر کاشته شده است.مسئولیت ما این است که با کاهش مداخله، افزایش اعتماد و تقویت محله، اجازه دهیم این بذر به درختی ماندگار در زیست اجتماعی ایران تبدیل شود.
انتهای پیام/