برای تخریب اموال عمومی در اغتشاشات برنامه‌ریزی جدی شده بود

 

در این نشست، با حضور عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، صابر جعفری، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، ستار پروین، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، و میلاد گودرزی، مدیر اندیشکده حکمرانی مشارکتی، ابعاد مختلف نحوه مواجهه مدیریت شهری با رخدادهای دی‌ماه ۱۴۰۴ از منظر سیاست‌گذاری، حکمرانی شهری و تحلیل‌های اجتماعی مورد بررسی قرار گرفت.

 

دبیری این نشست را راضیه شاهمرادی، پژوهشگر گروه مطالعات اجتماعی مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، بر عهده داشت.

 

ستار پروین، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در این نشست با اشاره به وقایع اخیر اظهار کرد: برای توصیف این رخدادها از واژه‌های مختلفی استفاده می‌شود و ابعاد آن را باید هم در سیاست خارجی و هم در سیاست داخلی جست‌وجو کرد.

 

وی با طرح «نظریه آنومی نهادی» توضیح داد: در این نظریه تعادل قدرت میان نهادهای جامعه برهم می‌خورد و ارزش‌های نهاد اقتصادی به مخرج مشترک سایر نهادها تبدیل می‌شود به‌گونه‌ای که برای هر کنشی ابتدا میزان منفعت مادی آن سنجیده می‌شود. در چنین شرایطی نهادهایی مانند خانواده، آموزش‌وپرورش و دین کم‌رنگ شده و حتی به سمت تجاری شدن حرکت می‌کنند.

 

پروین افزود: در کنار این روند حجم بالایی از نابرابری‌های اجتماعی شکل می‌گیرد و نهادهای جامعه‌پذیر تضعیف می‌شوند در نتیجه نسل جدید تا حد زیادی به فضای مجازی واگذار می‌شود و فرهنگ مصرفی در جامعه غلبه پیدا می‌کند.

 

این استاد دانشگاه ادامه داد: وقتی موفقیت صرفاً در موفقیت مادی خلاصه شود بخشی از افراد جامعه که امکان دستیابی به این نوع موفقیت را ندارند دچار احساس ناکامی می‌شوند. بخشی از معترضان نیز از همین جنس‌اند افرادی که احساس می‌کنند به موفقیت‌های مادی دست نیافته‌اند و در نتیجه اعتراض خود را گاهی در قالب رفتارهای تخریبی بروز می‌دهند.

 

 

وی با اشاره به جایگاه مدیریت شهری گفت: شهرداری باید این پیام را منتقل کند که نهادی عمومی، خدماتی و غیردولتی است. هرچند در ذهن برخی معترضان شهرداری بخشی از دولت تلقی می‌شود اما این نهاد می‌تواند نقش ارتباطی میان معترضان و دولت را ایفا کند. شهرداری سیاسی نیست اما این نگاه در کشور ما کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

 

پروین تأکید کرد: شهرداری می‌تواند با نیازسنجی آموزشی برای جوانان و نوجوانان دوره‌های مهارت کنترل خشم و نحوه مواجهه با فضای مجازی برگزار کند و نقش مؤثری در تقویت جامعه‌پذیری نسل جدید ایفا کند موضوعی که گرچه در درجه نخست بر عهده آموزش‌وپرورش است اما مدیریت شهری نیز می‌تواند در آن مشارکت داشته باشد.

 

 

وی با بیان اینکه جلوه‌های موفقیت مادی در فضای شهری بیش از پیش به نمایش گذاشته می‌شود گفت: در شهری که شکاف‌های طبقاتی عیان است احساس عدم موفقیت می‌تواند به نارضایتی و اعتراض دامن بزند. شهرداری می‌تواند با تعدیل نمودهای مادی‌گرایی در فضای شهری و کاهش جلوه‌های شهر طبقاتی در این زمینه اثرگذار باشد.

 

این عضو هیئت علمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برخی پیامدهای رخدادهای اخیر اظهار کرد: شهرداری در مقاطعی نسبت به اتفاقات اخیر منفعل بوده و لازم است اقداماتی برای کاهش خسارات و پیشگیری از تخریب اموال عمومی انجام دهد. مقاوم‌سازی و اقدامات پیشگیرانه می‌تواند از شدت آسیب‌ها بکاهد هرچند برخی اقدامات حفاظتی چهره شهر را مخدوش کرده است.

 

وی همچنین با اشاره به تأثیر شرایط بحرانی اخیر از جمله جنگ ۱۲ روزه بر روان شهروندان گفت: حضور روانشناسان و جامعه‌شناسان برای کمک به مردم در سطح شهر می‌تواند به ارتقای آرامش روانی جامعه کمک کند. اگر هم اقداماتی از سوی شهردار تهران صورت گرفته جلوه کافی نداشته است. همچنین حمایت از کسب‌وکارها و بخش خصوصی و ایجاد مراکز آموزش گفت‌وگو و کنترل خشم برای شهروندان ضروری است.

 

پروین با نگاهی انتقادی به کارکرد خیابان تصریح کرد: خیابان فضایی خنثی نیست بلکه محل کنش‌های جمعی بیان مطالبات و عرضه قدرت برای معترضان است. دسترسی بالا امکان پراکنده شدن سریع و در دسترس بودن اموال عمومی زمینه تخریب نمادها را فراهم می‌کند چنان‌که در رخدادهای اخیر نیز برخی نمادها در خیابان آسیب دیدند.