مهاجرانی: بازسازی فقط مربوط به زیرساختها نیست، مهمتر از آن بازسازی اجتماعی است
سخنگوی دولت گفت: قرار گرفتن طیفهای مختلف سیاسی حول محور ایران بستر اجتماعی مناسبی برای آغاز بازسازی در کشور است؛ بازسازی فقط مربوط به زیرساختهایی مانند پل بی-۱ نیست، آنچه مهمتر است بازسازی اجتماعی است.
«فاطمه مهاجرانی» سخنگوی دولت پس از بازدید از بخشهای مختلف خبرگزاری جمهوری اسلامی و دیدار با «حسین جابری انصاری» مدیرعامل ایرنا در استودیو حاضر شد و پاسخگوی سوالات خبرنگار سیاسی ایرنا بود که مشروح این گفتوگو را در زیر میخوانید.
سوال: در طول جنگ تحمیلی سوم و پس از آن در دوران آتشبس، در کنار ایستادگی نیروهای دفاعی و همبستگی مردم، «دولت پای کار مردم ایران» ایستاد و با تلاش شبانهروزی و بازدیدها و نظارتهای ستادی اجازه نداد که کمبودی در تامین کالاهای اساسی شاهد باشیم؛ از پشت پرده این تلاشها به ما بگویید، در دولت چه اتفاق ویژهای افتاد که نتیجه آن ایجاد نوعی امنیت روانی در جامعه نسبت به تامین به موقع و کافی کالاهای اساسی و مایحتاج ضروری بود؟
مهاجرانی: اجازه دهید که این ماجرا از کمی عقبتر شروع کنم، داستانی که از پاییز ۱۴۰۳ کلید خورد، از زمانی که انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در جریان بود و گمانهزنیها حکایت از ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» رئیسجمهور فعلی آمریکا داشت. لذا دولت کار خود را متناسب با سناریوهای پیش رو آغاز کرد، و آنچه امروز شاهد آن بودیم حاصل کاری بود که بیش از یک سال پیش کلید خورده بود. با آغاز جنگ تحمیلی دوم از بیست و سوم خرداد، یک بار این برنامه محک خورد و نقاط قوت و ضعف آن احصاء شد، در طول این ایام یعنی از چهارم تیرماه که عملاً آتش آتشباری متوقف شد تا روز ۹ اسفند ماه که جنگ تحمیلی سوم آغاز شد، دولت برنامههای خود را بازبینی و اصلاح کرد.
برنامه شرایط اضطرار روز دهم اسفند تصویب و ابلاغ شد؛ این برنامه شامل یک برنامه تقسیم کار ملی همراه با تفویض اختیار هم به وزرا هم به استانداران بود. آنچه موجب شد شاهد سیستمی منسجم باشیم در واقع حاصل برنامهریزی بود که از ماهها قبل پیشبینی و اجرا شده بود و خدا را شاکریم که با حضور رئیسجمهور، معاون اول و تمام وزرا و استانداران در صحنه (که البته به دلیل مسائل امنیتی کمتر دیده میشد) امور کشور به درستی مدیریت شد. البته باید اذعان داشت که در این مسیر مردم نیز کمک شایانی به دولت کردند، مردم به دولت اعتماد کردند و باید بخش اعظمی از اعتبار این موفقیت و دستاورد را به رفتار سنجیده و خردمندانه ملت ایران نسبت داد.
رئیسجمهور پزشکیان از ابتدای آغاز به کار دولت بر تفویض اختیارات به استانداران تاکید داشت؛ این امر تا چه میزان در موفقیت مدیریت شرایط جنگ تاثیرگذار بود؟
مهاجرانی: رئیسجمهور پزشکیان از ابتدا بر تفویض اختیار به استانداران تاکید داشت و معتقد است که استانداران در قامت بالاترین مقام اجرایی هر استان باید اختیارات لازم برای اجرای کارها در استان خود را داشته باشد، در این مسیر با محدودیتهای قانونی و حقوقی نیز مواجه بودیم که در طول یک سال و نیم گذشته به صورت جدی بر روی این موضوع کار شده بود، از سوی دیگر باید اذعان داشت که استانداران توانمندی داریم که هر یک هم فرمانده میدان هستند و هم فرمانده امور اجتماعی و توانستند موضوعات استان خود را به خوبی مدیریت کنند، در جریان جنگ تحمیلی در برخی از استانها تا ۲ برابر ظرفیت میهمان داشتیم اما با گزارشگیریهای منظمی که توسط سازمان برنامه و بودجه انجام شد، پیش از رسیدن مسافران، تصمیمات لازم، زیرساختها ابلاغ و آمادگیهای لازم نیز ایجاد شده بود. همچنین هماهنگی بسیار خوبی بین تمام ارکان دولت اعم از استانداریها، سازمانها و وزارتخانهها وجود داشت که حاصل آن شد که به لطف خداوند شاهد کمبودی در هیچ کدام از استانها نبودیم
در جریان جنگ تحمیلی سوم، دشمن برخی زیرساختها در حوزه پتروشیمی، فولاد و آلومینیوم را مورد هدف قرار داد که علاوه بر زیانهای گسترده اقتصادی به بیکاری گسترده در این بخش منجر شد، از سوی دیگر به دلیل اعمال محدودیت در دسترسی به اینترنت بینالملل، شاهد حذف برخی مشاغل در حوزه کسبوکارهای اینترنتی و آنلاین بودیم؛ دولت چه برنامهای برای مدیریت شرایط پس از جنگ چه در بحث بیکاری و چه در بحث تورم دارد؟
مهاجرانی: از همان روزی که حمله به زیرساختها مشخصا فولاد، پتروشیمی و شرکتهای آلومینیوم آغاز شد، وزارتخانههای مرتبط کار بر روی این موضوع را آغاز کردند. البته از روز نخست جنگ نیز، قرارگاهی در وزارت صنعت، معدن و تجارت تشکیل شد تا بتواند وضعیت تولید را پایدار نگه دارد و تولید کارخانجات کشور دچار نوسان نشود. البته بدیهی است که در شرایط جنگ شاهد کاهش تقاضا در برخی حوزهها باشیم ولی به هر حال پایدار نگه داشتن جریان تولید این پیام را به جامعه منتقل میکند که صنعت کشور بر ریل صحیح خود مشغول به کار است. هدف از تشکیل این قرارگاه نیز این بود که با آسیبشناسی شرایط جنگ، راههایی را درنظر داشته باشد که مشاغل حفظ شود.
براساس اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آسیبهای ناشی از جنگ منجر به بیکاری بیش از یک میلیون نفر شده است، البته این شامل افرادی که به اصطلاح خودکارفرما (فریلنس) هستند نمیشود، همچنین در خصوص کسبوکارهای مبتنی بر اینترنت که متاسفانه در سال گذشته با پشت سر گذاشتن دو جنگ و قضایای امنیتی دیماه که با قطع اینترنت همراه بود با مشکلات بسیاری مواجه شدند اما تمام تلاش دولت این است که با حمایت از کسبوکارهایی که تعدیل نیرو نمیکنند به حفظ اشتغال کمک کند. لذا مشوقها و استمهالهایی برای کارفرمایانی که نیروی کار خود را حفظ میکنند درنظر گرفته شده است.
طی این هفته شاهد افزایش نرخ برخی کالاهای اساسی از جمله روغن، مرغ و تخممرع بودیم؛ آیا قرار است دولت آنطور که از ابتدا وعده داده بود مبلغ کالابرگ را متناسب با نرخ تورم افزایش دهد؟
مهاجرانی: یکی از مهمترین موضوعاتی که رئیسجمهور پزشکیان در تمام جلسات دولت بر آن تاکید دارد، حفظ معیشت مردم است؛ معیشت مردم بر دو اصل استوار است، یکی اشتغال پایدار و دیگری قدرت خرید، و لذا دولت تلاش میکند که این دو موضوع را به صورت کاملا متوازن پیش ببرد تا معیشت مردم دچار آسیب نشود. موضوع اصلاحات اقتصادی و تخصیص ارز ترجیحی به انتهای زنجیره به جای ابتدای زنجیره تولید که از آذر و دی سال گذشته اجرایی شد نیز در همین راستا صورت گرفت، از ابتدا نیز رئیسجمهور پزشکیان بر این مهم تاکید داشت که باید متناسب با افزایش قیمتها، مبلغ کالابرگ را افزایش دهیم منتها باید توجه داشته باشیم که با یک جنگ سنگین مواجه هستیم و در حال حاضر موضوعات متنوعی روی میز است و دولت باید تلاش کند که در میان این موضوعات توازن برقرار کند. نگاه دولت این است که باید قدرت خرید مردم حفظ شود اما به جای اینکه بخواهیم قولی دهیم که بعد بگوییم نشد، ترجیح میدهیم کارهای کارشناسی و با دقت بالا انجام شود، آنچه مسلم است این موضوع در دستور کار دولت قرار دارد و جزو موضوعاتی است که دولت توجه ویژه به آن دارد.
شرایط جنگ در خصوص اینترنت پرو که این روزها مباحث زیادی را برانگیخته است؛ برخی مجموعهها همچون اتاق بازرگانی، سازمان نظام پزشکی و ... برای ثبتنام اینترنت پرو به کاربران خود پیام دادهاند، در عین حال که میدانیم محدودیت دسترسی به اینترنت بینالملل در شرایط جنگ اجتنابناپذیر بود اما آیا قرار است حق دسترسی آزاد به اینترنت تبدیل به یک حق برای برخی گروههای خاص آن هم با هزینههای هنگفت شود؟
مهاجرانی: در این خصوص لازم است بر دو نکته مهم تاکید کنم، نخست اینکه دولت دسترسی به اینترنت را یکی از حقوق شهروندی و حق تمام مردم میداند و از سوی دیگر در سال گذشته شاهد سه هجمه بزرگ علیه کشورمان بودیم. موضوعاتی که با حفظ جان و امنیت شهروندان گره خورده بود و به هر حال در بستر اینترنت امکان انتقال یک سری از پیامها وجود داشت.
لذا ضمن اینکه باید بار دیگر بر حق دسترسی مردم به اینترنت تاکید کنم، لازم است یادآور شوم که موضوع «اینترنت پرو» از کجا شکل گرفت؟ اینترنت پرو راهکاری بود تا کسب و کارها بتوانند اینترنت را با کیفیت کشورهای تراز در این حوزه دریافت کنند. لازم است یادآور شوم که قرار نبود دسترسی به اینترنت پرو نافی حق عموم مردم برای دسترسی به اینترنت باشد بلکه قرار بر این بود دسترسی صاحبان مشاغل و کسب و کارهایی که لازمه شغل آنها دسترسی به اینترنت با کیفیت و در سطح کشورهای تراز است را فراهم کند. قرار بود اینترنت پرو این کار را انجام دهد و امکان و دسترسی بیشتری برای گروههای خاص کسبوکارها همچون صنعتگران، بیمارستانها و ... ایجاد کند اما امروز به شکل دیگری مطرح شده است و امیدواریم که در نهایت آنچه حاصل میشود دسترسی اینترنت با کیفیت برای کسانی که نیاز ویژه دارند در کنار حق دسترسی آزاد برای تمام مردم باشد.
اما به هر حال سال گذشته کشور اتفاقات و حوادث ویژهای را پشت سر گذاشت؛ دو جنگ و یک توطئه بزرگ را پشت سر گذاشتیم و بدیهی است که در چنین شرایطی باید دغدغههای مدافعان امنیت را نیز درنظر داشت، محدودیت دسترسی به اینترنت در بسیاری از کشورها اتفاق میافتد اما همچنان نگاه دولت دسترسی به اینترنت آزاد برای عموم شهروندان است، در عین حال معتقدیم که کسبوکارهای باید دسترسی ویژه به جهت حجم داده داشته باشند.
رئیسجمهور تاکید کردند که وجود نزدیک به ۳۰ میلیون «جانفدا» فقط مربوط به دوران جنگ نیست، قرار نیست همه به میدان جنگ بروند بلکه بدین معناست که در دوران پساجنگ و بازسازی نیز برای «ایران» از خود گذشتگی کنیم. این موضوع را کمی برای ما باز کنید، مقصود رئیسجمهور چیست و این جانفدایان دقیقا باید چه کاری انجام دهند؟ چطور باید از ظرفیت همبستگی اجتماعی و عشق به وطن در دوره پساجنگ و بازسازی بهره گرفت؟
مهاجرانی: فکر کنم وقتی که پویش جانفدا ۸۰۰ هزار نفری بود، به آن پیوستم، این پویش برای من بسیار لذتبخش است، با لذت به آن پیوستم و معتقدم که «شعار نیست»، باورم این است که سر و جانم فدای وطن، چیزی بالاتر از وطن نداریم، هیچ چیز حتی آبروی ما نیز از وطن بالاتر نیست، لذا آمادهایم که تمام دارایی خود را با وطن تاخت بزنیم.
همه ما در دولت نیز تمام تلاش خود را به کار بستهایم که نشان دهیم فدایی وطن هستیم، وطنی که ما ریشه در آن داریم، وطنی که ریشه در تاریخ دارد و بخش مهمی از تمدن جهان، علم جهان در اینجا رقم خورده است.
پویش جان فدا نیز رویکردی مشابه بسیج ۲۰ میلیونی دارد که حضرت امام خمینی (ره) فرموده بودند و امروز باید تلاش کنیم که از بستر اجتماعی ایجاد شده استفاده کنیم. حتما باید اتفاقاتی که در سال ۱۴۰۴ افتاد را واکاوی کنیم، جنگی که ۲۳ خرداد توسط دشمن به ما تحمیل شد اما با ایستادگی ملت ایران به اهداف خود نرسید، هدف این جنگ فروپاشی نظام و تجزیه ایران بود که محقق نشد. پس از آن حوادث دی که با مصادره اعتراضات به حق مردم به سمت و سوی خشونت کشیده شد. هدف آن از هم پاشیدن انسجام اجتماعی بود اما با درایت رهبر شهید انقلاب داشتند در شهید معرفی کردن همه جانباختگان تا حدی ترمیم شد. ولی واقعیت این است که باید بر روی زخم دی کار کنیم چرا که زخمی بود که دشمن بر آن دست گذاشت و بر آن دمید. این بدان معنا نیست که ما در حوزههای اجتماعی درست کار کردیم، حتما باید در رویکردهای اجتماعی خود اصلاحاتی ایجاد کنیم.
اما در طول جنگ سوم تحمیلی، کسانی که در منتها علیه یک طیف سیاسی بودند با گروهی که در طیف دیگری قرار داشتند، حول محور «ایران» کنار یکدیگر قرار گرفتند و این بستر اجتماعی مناسبی است که اکنون پویش جانفدا نیز میتواند از ظرفیت بی بدیل اجتماعی ۳۰ میلیون ایرانی فارغ از سن، جنس و تحصیلات و محل زندگی که داخل و یا خارج کشور باشد، برای آغاز بازسازیها استفاده کند، بازسازی فقط بازسازی پل بی-۱ یا راهآهن نیست، آنچه مهمتر است بازسازی اجتماعی است.
یکی از پزشکان ما صحبت میکرد و میگفت که روزهای اول جنگ به عنوان داوطلب هلال احمر اعلام آمادگی کردم اما تا آخرین روز جنگ تماسی با من نگرفتند، اینقدر تعداد داوطلبان زیاد بود که نوبت به وی نرسید. امروز پیمانکاری که بدون دریافت پول شروع به بازسازی آنچه مورد هدف قرار گرفته میکند تا مثلا یک قطار عبور کند یک جانفداست. جانفدا فقط کسی نیست که پای لانچر نشسته است، البته که ما بر دست و پای او بوسه میزنیم، بر اندام قطع شده او بوسه میزنیم که اقتدار امروز ایران ناشی از جانفشانی آنان است اما آن کارخانهداری که مواد اولیه در اختیار رقیب خود قرار میدهد که چرخ تولید بچرخد هم یک جانفداست، آن راننده کامیونی که از شمال شرق کشور به بنادر میرود تا کالا را به دست هموطنان خود برساند نیز یک جانفداست.
دولت برای بازسازی واحدهای مسکونی تخریب شده از جنگ چه برنامهای دارد؟
مهاجرانی: پس از جنگ تحمیلی دوم، ستاد بازسازی به ریاست دکتر عارف شکل گرفت، تمام دستگاههای متولی نیز در این ستاد حضور یافتند و تقسیم کار ملی صورت گرفت. حجم بیشتر آسیبهای جنگ در تهران بود و سایر کلان شهرها کمتر درگیربودند و به صورت مشخص بازسازی شهر تهران نیز بر عهده شهرداری تهران و در سایر شهرها به بنیاد مسکن سپرده شد. در اتفاقات دی نیز ادامه کار بازسازی به همین ستاد منتقل شد، در این جنگ نیز موضوع به همین شکل دنبال شد. در این جنگ بیش از ۱۰۰ هزار واحد غیرنظامی آسیب دیده است که قریب به ۷۰ هزار واحد آن در تهران واقع شده است و این بار نیز امر بازسازی به شهرداری تهران و کلانشهرهایی چون تبریز، اصفهان، شیراز و ... که بیشترین حجم آسیب را داشتند سپرده شد و در سایر شهرها و روستاها نیز بنیاد مسکن پیگیر جبران خسارات مردم شده است.
نکتهای که لازم است به آن اشاره کنم تا رفع برخی سوءتفاهمها شود این است که دولت حق رویافروشی ندارد، دولت باید براساس آنچه توان انجام آنرا دارد صحبت کند، اگر بگوییم که این کار را انجام میدهیم و بعد انجام ندهیم پیش مردم بدعهد میشویم و این اتفاقی نیست که ما دنبال آن هستیم. لذا آنچه مشخص است مبلغ ودیعه مسکن به خانوادههایی که منزلشان در جریان حملات آسیب دیده اختصاص مییابد، تا روز ۳۰ فروردین از مجموع یکهزار خانواده، ۸۸۶ خانواده وام خود را دریافت کردهاند و مابقی نیز مشکلی برای دریافت وام ندارند و در حال طی کردن مراحل هستند. وام خرید وسایل منزل نیز پیشبینی شده است و همینطور بازسازی واحدهایی که به صورت کامل تخریب شده نیز با حمایت دولت و به صورت ۱۰۰ درصد رایگان انجام خواهد شد.
انتهای پیام/