فیلسوفی با عقلانیت نظری و عملی / روایت حمید پارسانیا از شخصیت علمی شهید دکتر علی لاریجانی

سیعد رادمنش؛ گروه اندیشه: پارسانیا با اشاره به پیشینه علمی دکتر لاریجانی گفت که رساله دکتری او درباره «ریاضیات در فلسفه کانت» بوده است؛ موضوعی که نشان می‌داد لاریجانی صرفاً یک سیاستمدار اجرایی نبود، بلکه از پشتوانه‌ای جدی در فلسفه و اندیشه برخوردار بود. به اعتقاد او، همین عمق نظری، شخصیت سیاسی لاریجانی را از بسیاری از مدیران هم‌عصرش متمایز می‌کرد.
وی همچنین به خاطره‌ای از زمان انتخاب رئیس دانشگاه تهران اشاره کرد و گفت جمعی از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی و حتی وزیر علوم، خواهان ریاست لاریجانی بر این دانشگاه بودند، اما او با کرامت از پذیرش این مسئولیت خودداری کرد و بعدها به دبیری شورای عالی امنیت ملی منصوب شد.
پارسانیا در تحلیل شخصیت علمی لاریجانی، مفهوم «وحدت عقلانی» را محور قرار داد و گفت در فرهنگ اسلامی و قرآنی، عقل عنصر وحدت‌بخش قوای انسانی است و انسان با عقلانیت است که می‌تواند میان ساحت‌های مختلف زندگی خود تناسب ایجاد کند. به گفته او، شهید لاریجانی مصداق روشن این معنا بود؛ شخصیتی که هم در ساحت نظر، از توان بالای فلسفی و عقلانی برخوردار بود و هم در عرصه عمل، این عقلانیت را در مسئولیت‌های اجرایی و تقنینی محقق می‌کرد.
او راه‌اندازی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در دوران ریاست لاریجانی بر مجلس شورای اسلامی را نمونه‌ای از این رویکرد دانست؛ اقدامی که با هدف بررسی دقیق نسبت فقه و حقوق شکل گرفت و نشان می‌داد او به پیوند میان دانش دینی و ساختارهای حکمرانی، توجهی راهبردی دارد.
پارسانیا در پایان تأکید کرد که لاریجانی حتی در مواجهه میان فرهنگ اسلامی و فرهنگ مدرن نیز از همین عقلانیت بهره می‌برد؛ امری که سبب شد او در کنار توجه به مبانی فلسفی و دینی، در خط مقدم گفت‌وگوهای جهانی نیز حضوری مؤثر داشته باشد. از این منظر، او را باید چهره‌ای دانست که سیاست را نه صرفاً عرصه قدرت، بلکه میدان تحقق عقلانیت می‌فهمید.