سایه پوپولیسم فرانسوی بر سر کن ۲۰۲۶ / جنگ صلیبی راست رادیکال علیه سینما
فیلمهای ترسناک و اسلشر (ژانر وحشت) هم به اندازه احتمال رئیسجمهور شدن مارین لوپن یا جردن باردلا، فیلمسازان فرانسوی را نمیترسانند؛ همزمان با آغاز جشنواره فیلم کن در روز سهشنبه، چهرههای مهم صنعت سرگرمی فرانسه با این احتمال روبهرو شدهاند که یک رئیسجمهور راستگرای رادیکال در آینده، میتواند نظام سخاوتمندانه پشتیبانی دولتی و معافیتهای مالیاتی را از بین ببرد؛ سیستمی که باعث شده فرانسه، زادگاه سینما، به ارض موعود تهیهکنندگان فیلم و تلویزیون تبدیل شود.
جورجیو لئالی؛ مترجم: امیر فرشباف : حزب «اجتماع ملی» متعلق به لوپن و باردلا، سال گذشته در جریان مذاکرات پرتنش بودجه، ایده برچیدن «مرکز ملی سینما» (CNC) را مطرح کرده بود. این حزب استدلال میکرد که دولت بدهکار فرانسه، پول مالیاتدهندگان را صرف تأمین مالی فیلمهای چپگرا و آثار [پارک چان] «ووک» (فیلمساز موج نو کرهای) میکند که در گیشه هم شکست میخورند.
اگر این حزب، همانطور که نظرسنجیها پیشبینی میکنند، در انتخابات سال آینده کاخ الیزه پیروز شود، احتمالاً یا این پیشنهاد را عملی خواهد کرد یا بخشی از بودجه آن را به اولویتهای دیگر اختصاص خواهد داد.
فیلیپ بالار، یکی از نمایندگان حزب اجتماع ملی که تلاش برای کاهش بودجه دولتی بخش سرگرمی را رهبری میکرد، گفت: «افراد دنیای سینما در واقعیت دیگری زندگی میکنند و از مشکلات مالی مردم فرانسه آگاه نیستند».
کارگردانان، تهیهکنندگان و بازیگرانی که با پالیتیکو گفتوگو کردهاند، در پاسخ میگویند چنین اقدامی، صنعتی اشتغالزا را نابود خواهد کرد؛ صنعتی که طبق یک برآورد، در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۲.۶ میلیارد یورو ارزش افزوده ایجاد کرده و بیش از ۲۶۰ هزار نفر را به کار گرفته است. آنها معتقدند سیستم فعلی سرمایهگذاری خارجی جذب میکند، قدرت نرم فرانسه را در سراسر جهان گسترش میدهد و در سنت سیاسی شارل دوگل، با سلطه فرهنگی آمریکا مقابله میکند.
اولیویه آسایاس، کارگردان سرشناس فرانسوی که آثار پرهزینهاش معمولاً وابسته به بودجه دولتی نیستند، حملات به نظام حمایت مالی سینمای فرانسه را «احمقانه، بیرمق و کاملاً ضدتولیدی» توصیف کرد؛ حتی از منظر ملیگرایانه و در زمینه نفوذ جهانی و اعتبار سینمای فرانسه.
او افزود: «باید راهی پیدا کرد تا از خود در برابر غول سینمای آمریکا محافظت کنید و این را کسی میگوید که خودش عاشق سینمای آمریکاست».
نخبهگرایی راست علیه آزادیخواهی چپ
فرانسه از بسیاری جهات موفقترین صنعت سینمایی اروپای قارهای را در اختیار دارد. طبق دادههای «رصدخانه سمعی و بصری اروپا»، فرانسه در سال ۲۰۲۴ بیشترین میزان مراجعه به سینما را در اروپا ثبت کرده است. همچنین بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، یکچهارم تمام بلیتهای فروختهشده برای فیلمهای اروپایی در فرانسه به فروش رسیده است. در همین بازه زمانی، هیچ کشور دیگری در اتحادیه اروپا به اندازه فرانسه فیلم به خارج صادر نکرده است.
در قلب نظام پشتیبانی مالی از سینمای فرانسه، مرکز ملی سینما یا CNC قرار دارد. این نهاد که پس از جنگ جهانی دوم تأسیس شد، هر سال از تولید صدها فیلم در داخل و خارج فرانسه حمایت میکند. از میان ۸۴ فیلمی که امسال برای رقابت اسکار بهترین فیلم بینالمللی به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی معرفی شدند، ۲۰ فیلم با حمایت CNC ساخته شده بودند. هر پنج نامزد نهایی نیز تولید مشترک فرانسه بودند و چهار مورد آنها از کمک مالی CNC بهره برده بودند.
بودجه CNC از طریق مالیات بر بلیتهای سینما، خدمات تلویزیونی، فروش دیویدی و بلو-ری، و همچنین پلتفرمهای استریم مانند یوتیوب و نتفلیکس تأمین میشود. این مالیاتها در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۱۰ میلیون یورو درآمد ایجاد کردند.
با این حال، به نظر میرسد چنین پروژههایی برای حزب راستگرای «اجتماع ملی» جذابیتی ندارند، مگر آنکه موفقیت تجاری گستردهای داشته باشند. سباستین شنو، از چهرههای شاخص این حزب که در صورت پیروزی در انتخابات احتمالاً گزینه وزارت فرهنگ خواهد بود، پیشتر گفته بود این بازار آزاد است که باید خوب یا بد بودن فیلمها را تعیین کند.
شنو و دیگر چهرههای برجسته حزب اجتماع ملی مدعیاند که CNC از فیلمهای چپگرا حمایت میکند و آثاری را ترویج میدهد که بر تنوع، حقوق دگرباشان جنسی و آنچه آنها «فرهنگ ووک» مینامند تمرکز دارند.
شارل ژیلیبر، تهیهکننده سینما و مدیر شرکت تولیدی بنیانگذاریشده توسط اریک رومر، کارگردان موج نوی فرانسه، گفت: «نبرد اصلی ایدئولوژیک راست پوپولیست این است که فرهنگ را امری نخبهگرایانه جلوه دهد؛ چیزی که به دست نخبگان شهری و با پول دولت تولید میشود تا خودشان آن را تماشا کنند، در حالی که دیگران علاقهای به آن ندارند».
نمونهای که نمایندگان حزب «اجتماع ملی» مرتب به آن اشاره میکنند، نسخه فمینیستی جدیدی از «سه تفنگدار» الکساندر دوما است. این فیلم که حدود ۱۰ میلیون یورو هزینه تولید داشت، در گیشه شکست خورد؛ در روز افتتاحیه به طور میانگین فقط دو نفر برای هر سانس تماشاگر داشت و در هفتههای بعد هم عملکرد چندان بهتری نشان نداد.
گائتان بروئل، رئیس مرکز ملی سینما (CNC) پذیرفت که همه فیلمهای مورد حمایت CNC از نظر تجاری موفق نیستند، اما گفت قضاوت درباره کل این مدل بر اساس چند پروژه محدود، منصفانه نیست.
روزی روزگاری هالیوود
صنعت سینما همچنین نگران آن است که هرگونه تغییر، جذابیت فرانسه برای تولیدات خارجی را تضعیف کند؛ از جمله پروژههایی که برای بهرهمندی از معافیتهای مالیاتی و مشوقهای اقتصادی، از هالیوود به اروپا میآیند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، سال گذشته متعهد شد در چهارچوب برنامه «فرانسه را انتخاب کن» تلاشها برای جذب تولیدات خارجی را افزایش دهد. او قرار است در ماه سپتامبر، اولین اجلاس بینالمللی سینما و انیمیشن را در ریویرا فرانسه برگزار کند؛ رویدادی که با همکاری کره جنوبی برگزار میشود.
ژیلیبر که در تولید آخرین فیلم جیم جارموش، کارگردان مشهور سینمای مستقل آمریکا، مشارکت داشته - فیلمی که شیر طلایی جشنواره ونیز را برد - گفت: «تعداد زیادی از فیلمسازان آمریکایی را میبینیم که تلاش میکنند بودجه فیلمهایشان را از اروپا تأمین کنند یا حتی آثارشان را در اروپا بسازند».
او هشدار داد اگر فرانسه از ارائه مشوقهای مالی برای فیلمبرداری در این کشور دست بکشد، تولیدات خارجی ناگزیر به سمت کشورهایی خواهند رفت که همچنان در رقابت یارانهای حضور دارند.
صنعت سینما به طور کلی با تغییرات عظیمی روبهروست؛ از تأثیر پلتفرمهای استریم بر درآمد سالنهای سینما گرفته تا ادغام استودیوهای بزرگ فیلمسازی و حتی احتمال آنکه هوش مصنوعی در آینده تولید فیلم را کاملاً دگرگون یا بیمعنا کند. اگر فرانسه اکنون جایگاه خود در صنعت سینما را واگذار کند، شاید دیگر هرگز فرصتی برای بازپسگیری آن نداشته باشد.
منبع: POLITICO
انتهای پیام/