معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفتوگو با «ایران»:
هنوز وارد چاله جمعیتی نشدهایم
سونامی سالمندان نزدیک است یا کشورمان در حال ورود به سیاهچاله و چاله جمعیتی است. هر کدام از این دو موضوع، کافی است تا باور کنیم وضعیت جمعیتی کشور خوب نیست.
سمیه افشینفر؛ به گفته علیرضا رئیسی، معاون وزیر بهداشت در سال 1404، تعداد 86 میلیون و 564 هزار نفر جمعیت داشتیم که شامل 43 میلیون و 658 هزار مرد و 42 میلیون و 906 هزار نفر زن هستند. رئیسی در نشست خبری روز جمعیت تأکید کرد، نرخ باروری که در دهه 60 حدود 6.5 فرزند به ازای هر زن بود، در سال 1402 به 1.6 و در سال 1404 به 1.35 رسیده است، در حالی که نرخ جانشینی جمعیت در دنیا حدود 2.1 تعریف میشود. همین موارد نشان میدهد مسأله جمعیت باید با حساسیت پیگیری و به افزایش جمعیت توجه ویژهای شود.
پنجره جمعیتی هنوز باز است
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت گفت:«زمانی که بیش از 70 درصد جمعیت یک کشور در بازه سنی 15 تا 65 سال قرار داشته باشند، گفته میشود پنجره جمعیتی آن کشور باز است. اگر چه پنجره جمعیتی ایران هنوز باز است، اما زمان زیادی باقی نمانده و پیشبینی میشود طی 15 تا 20 سال آینده این فرصت از دست برود.» به گفته معاون بهداشت، با بسته شدن پنجره جمعیتی، سهم سالمندان در کشور افزایش پیدا میکند و جبران این وضعیت بسیار دشوار خواهد بود. او در مورد راهکار این موضوع گفت:«تنها راه جلوگیری از این روند، افزایش جمعیت زیر 15 سال از طریق تسهیل ازدواج و فرزندآوری است و اگر بخشی از حدود 12 میلیون جوان مجرد کشور وارد زندگی مشترک شوند و فرزندآوری داشته باشند، نرخ باروری کشور میتواند دوباره افزایش یابد.»
20 میلیون نفر از زنان کشور در سن باروری قرار دارند
رئیسی در خصوص آمار سقطهای ثبت شده که عدد 67 هزار و 405 مورد را نشان میدهد، گفت:«77 درصد این موارد سقط خودبهخودی، 14 درصد سقط قانونی، 5 درصد بارداری خارج از رحم و حدود 3 درصد سقط عمدی بوده است؛ ضمن اینکه سالانه 9 تا 10 هزار سقط قانونی داریم.»
وی درباره ترکیب سنی و جنسی جمعیت گفت:«سن 15 تا 65 سال، جمعیت مولد کشور است و اکنون 69 درصد جمعیت در این سن قرار دارند که باید حفظ شود.» او توضیح داد:«در حال حاضر 22 درصد جمعیت زیر 15 سال و 8 درصد بالای 65 سال داریم؛ هر چه نسبت زیر 15 سال بیشتر باشد، جامعه مولدتر خواهد بود، همچنین 20 میلیون زن بین 15 تا 45 سال و در سن باروری قرار دارند.»
مرگومیر گیلان بیشتر از موالید
چاله جمعیتی زمانی مطرح میشود که در جامعهای تعداد موالید از تعداد مرگومیرها کمتر باشد. دکتر علیرضا اولیاییمنش، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز با ارائه این تعریف از چاله جمعیتی به «ایران» گفت:«در حال حاضر بجز استان گیلان در بقیه استانها هنوز وارد چاله جمعیتی نشدهایم. در این استان تعداد موالید از تعداد مرگومیر کمتر شده است ولی در سایر استانها شاهد این وضع نیستیم.» اولیاییمنش ادامه داد:«اگر با همین وضعیت ادامه دهیم، احتمال اینکه در چند سال آینده استانهای دیگر هم وارد چاله جمعیت شوند زیاد است.»
فرهنگسازی مهمتر از مسائل مالی است
دولت همواره سیاستهای تشویقی متعددی برای افزایش فرزندآوری در جامعه مطرح کرده؛ از ارائه زمین و خودرو تا پرداخت ماهانه دو میلیون تومان در قالب طرح کارت امید مادر، اما با همه این سیاستهای تشویقی، انگار تغییری در فرزندآوری اتفاق نیفتاده است.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران در پاسخ به این سؤال که چرا سیاستهای تشویقی در حوزه فرزندآوری چندان موفق نبوده است، گفت: «بحث سیاستهای افزایش جمعیت چندان ارتباطی با مردم ندارد. ابتدا باید بتوانیم در حوزههای مختلف شرایط مطلوبی ایجاد کنیم تا مردم احساس آرامش کنند. دولت همه تلاشش را میکند اما آنچه که برای مردم اهمیت دارد این نکته است که آنها بدانند خانواده با فرزند تحکیم پیدا میکند. شادی و نشاط خانوادهها با فرزند بیشتر میشود. به همین دلیل مردم اگر دنبال نشاط و استحکام خانواده هستند، باید به فرزندآوری و جوانی جمعیت روی آورند.»
اولیاییمنش با اشاره به سقط جنین، آن را با مسائل فرهنگی مرتبط دانست و گفت:«موضوع سقط جنین اقتصادی نیست، بلکه بحث پیچیده فرهنگی است؛ ما این موضوع را حتی در خانوادههای برخوردار هم شاهد هستیم. مهمترین موضوع این است که تصور نکنیم فرزند فقط از چهار ماهگی که روح در بدن او دمیده میشود زنده است، این نگاه باید تغییر کند. از لحظه تشکیل نطفه، موجود زنده تلقی میشود و ما اجازه گرفتن جان یک موجود زنده را نداریم. باید اعتقاد و ایمان به اینکه خداوند روزیرسان است، برجسته کنیم.»
او با تأکید بر نقش پدران بیان کرد:«پدران باید از مادران حمایت روانی داشته باشند تا مادر خیالش راحت باشد که در آینده دچار مشکلی نمیشود. به همین دلیل باید با بحثهای فرهنگی، مادران، خانوادهها و اطرافیان را به ضررهای این کار قانع کنیم. متأسفانه میبینیم که گاهی اطرافیان به مادر توصیه به سقط میکنند، اما این کار هزاران عوارض جسمی و روانی برای مادران و حتی پدر ایجاد میکند.»
.
انتهای پیام/