هیچ تضمینی برای پایبندی آمریکا بر تعهدات خود وجود ندارد/ ایران از کشتی‌ها برای عبور از تنگه هرمز عوارض نمی‌گیرد

«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری روز دوشنبه ۴ خرداد با اشاره به اینکه امروز چهارم خرداد، روز بزرگداشت مقاومت خرمشهر است، گفت: ما سوم خرداد را در کنار گرامیداشت نماد شکست‌ناپذیری ملت ایران و روز چهارم خرداد را به عنوان روز مقاومت و ایستادگی مردم ایران در برابر تجاوز نظامی بیگانگان و روح همه شهدایی که برای دفاع از این آب و خاک جان خود را تقدیم کردند، گرامی می‌داریم. نام خرمشهر و دزفول زینت‌بخش موشک‌های ایرانی است. در لبنان هم روزی بسیار مبارک است روز آزادسازی و مقاومت، به عنوان پاسداشت مقاومت مردم لبنان در سال ۲۰۰۰ و آزادسازی جنوب لبنان امروز را نیز به مردم لبنان و همه کسانی که عزتمندی انسان برایشان ارزش دارد، تبریک می‌گوییم.

هیچ تضمینی برای پایبندی آمریکا بر تعهدات خود وجود ندارد

به گزارش ایرنا، سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اینکه «رئیس‌جمهور آمریکا شنبه‌شب طی توییتی اعلام کرد که با رهبران منطقه گفتگو کرده و نظر آنها را برای تفاهم بر سر یک توافق با جمهوری اسلامی ایران جلب کرده. اما تنها مدت کوتاهی بعد از آن، خودش و مقامات دیگر آمریکا از ادبیات تهدیدآمیز و تصاویری که حاکی از آمادگی برای حمله به ایران بود استفاده کردند. سوال من دو تا است ولی کاملا به هم مرتبط. اولا آیا با چنین فضایی، هیچ تضمینی برای پایبندی طرف مقابل به تعهداتش وجود دارد؟ ثانیا چرا رئیس جمهور یا وزیر خارجه یا خود شما متناظر با اظهارنظرها و توییت‌های پرتعداد و مکرر مقامات آمریکایی، متقابلا واکنش نشان نمی‌دهید؟» گفت: هیچ تضمینی برای پایبندی آمریکا بر تعهدات خود وجود ندارد.

وی گفت: ما کارهای بسیار مهم‌تری داریم و اگر به توییت‌ها، عکس‌ها و تصاویر طرف‌های مقابل پاسخ بدهیم، به کارهای مهمتر نمی‌رسیم. ما متمرکز بر طراحی و پیش‌برد بهترین شیوه‌ها برای صیانت از منافع ملی ایران هستیم.

هر جا که لازم باشد، پاسخ خواهیم داد. ما سبک خودمان را داریم و قرار نیست سبک و روش دشمن را کپی‌برداری کنیم. ما به عنوان یک ملت متمدن، صاحب سبک و مقتدر هرجا لازم باشد جواب دشمن را می‌دهیم کمااینکه این کار را انجام دادیم.

مذاکره‌کنندگان و دستگاه دیپلماسی بخشی از حاکمیت هستند

«اسماعیل بقائی» در پاسخ به این پرسش که «چه ضمانتی برای پایبندی دولت آمریکا به صلح پایدار با ایران وجود دارد؟ و هیئت محترم مذاکره‌کننده کشورمان برای رفع این دغدغه چه تمهیدی دارد؟» گفت: تضمین، همان قدرت شماست؛ ضمانت، تجربه‌ای است و درسی است که ملت ایران به متجاوزان داد. اینکه تمهید هیئت مذاکره‌کننده چیست، باید بپرسید که تمهید ملت ایران و تمهید جمهوری اسلامی ایران چیست. مذاکره‌کنندگان و دستگاه دیپلماسی بخشی از حاکمیت هستند که وظایف روشنی را در میدان دیپلماسی بر عهده دارند. فعلا تمرکز مذاکرات بر خاتمه جنگ است و در این مرحله ما در مورد جزئیات موضوع هسته‌ای صحبتی نداریم.

در عرصه دیپلماسی با چشمان باز کوشش خواهیم کرد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «واشنگتن اعلام کرده که در مذاکرات پیشرفت‌هایی حاصل شده اما پیش از این نیز هر بار که واشنگتن از پیشرفت در مذاکرات سخن گفته، در واقعیت اغلب شاهد وقوع حملات قریب‌الوقوع بوده‌ایم؛ نظر شما درباره امکان پیشرفت مذاکرات با آمریکا آیا واقعاً پیشرفتی حاصل شده است؟» گفت:  تحولاتی که در چند روز اخیر خبری شد، محصول چند هفته گفت‌وگو از طریق میانجی پاکستانی بوده است. برخی کشورهای دیگر نیز در این مدت مساعی جمیله به خرج دادند. بنابراین اینکه بگوییم در بخش زیادی از موضوعات مورد گفت‌وگو به یک جمع‌بندی رسیده‌ایم، امر درستی است. اما اینکه بگوییم این به معنای امضای قریب‌الوقوع یک توافق است، کسی نمی‌تواند چنین ادعایی بکند؛ به همان دلایلی که بخشی از آن را خودتان گفتید.

بقائی ادامه داد: به دلیل اینکه سیاست‌ورزی و تصمیم‌گیری در آمریکا دچار نوعی تزلزل نهادینه شده و گرفتار چنین وضعیتی است، تغییرات مکرر مواضع را شاهد هستیم. بخشی از آن را نیز خبرنگار ایرنا اشاره کردند؛ اینکه ظرف چند ساعت با دیدگاه‌های متفاوت و در بسیاری موارد متناقض و ضدونقیض مواجه می‌شوید. طبیعی است که این روند، هر گفت‌وگویی را دچار اشکال می‌کند. با وجود این، ما همان‌طور که در میدان نبرد با اقتدار عمل کردیم، در عرصه دیپلماسی نیز با چشمان باز و با در نظر داشتن تجارب پیشین، برای صیانت از منافع ملی ایران کوشش خواهیم کرد.

فعلا سفر هیئت ایرانی به پاکستان برنامه ریزی نشده است

«اسماعیل بقائی» در پاسخ به این پرسش که «برخی گمانه زنی های رسانه ای حاکی از آن است که در صورت توافق؛ احتمالا پاکستان با رضایت دو طرف و بدون سفر هیئت‌ها، به اصطلاح بیانیه نهایی را اعلام بکند. آیا این خبر را تایید می‌کنید و آیا برنامه ای برای سفر هیئت ایرانی به پاکستان یا سفر مجدد هیئت پاکستانی به ایران وجود دارد، »گفت: موضوعات شکلی، فرع بر اصل موضوع و محتوا است. ما الان متمرکز بر روند مذاکرات هستیم. اینکه بعداً به چه شکلی تفاهم اعلام شود یا امضا شود، یک موضوعی است که خب فرصت هست برای تصمیم‌گیری درباره آن در آینده.   اینکه هیئت‌ها باز سفری داشته باشند به تهران یا متابعاً، بله ممکن است؛ اگر لازم شود چنین کاری انجام خواهد شد. ولی در شرایط فعلی، ما برنامه‌ای برای سفر به پاکستان یا سفر هیئت پاکستانی به ایران فعلاً چیزی را برنامه‌ریزی نکرده‌ایم.

با پروژه‌هایی مانند عادی‌سازی رابطه با رژیم صهیونیستی، نمی‌توان یک موجودیت غیرعادی را عادی جلوه داد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که ترامپ در مصاحبه‌ای گفته‌ که شاید پس از دوره ریاست‌جمهوری در آمریکا به اسرائیل بروند و نامزد نخست‌وزیری اسرائیل شوند. نظر شما درباره این موضوع چیست؟ همچنین در همین راستا، اخباری منتشر شده مبنی بر اینکه ترامپ کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را تحت فشار قرار داده‌اند که اگر صلح با ایران را می‌خواهند، باید به پیمان ابراهیم بپیوندند.» گفت:  اگر بخواهید نظر شخصی من را بدانید، شاید برعکس هم ممکن باشد؛ شاید نخست‌وزیر اسرائیل برای ریاست‌جمهوری آمریکا نامزد شود اما واقعیت این است که نوع رابطه آمریکا و رژیم صهیونیستی کاملاً روشن و واضح است. همه دیده‌اند که تنها دغدغه آمریکا، یا حداقل این هیئت حاکمه، در منطقه غرب آسیا، رژیم صهیونیستی است و هیچ ارزش و اهمیتی برای امنیت منطقه، صلح، ثبات و رفاه اقتصادی کشورهای منطقه قائل نیست.

وی ادامه داد: اینکه بخواهند برای کشورهای منطقه در ارتباط با موضوعات مرتبط با ایران شرط و شروط تعیین کنند، در واقع نوعی منحرف کردن افکار عمومی از اصل موضوع است. اصل موضوع این است که رژیم صهیونیستی عامل اصلی و انحصاری ناامنی در منطقه است. با پروژه‌هایی مانند عادی‌سازی، نمی‌توان یک موجودیت غیرعادی را عادی جلوه داد.

بقائی افزود: دلیل اینکه این موجودیت غیرعادی است، رفتارهای این رژیم است. هیچ طرفی که در منطقه برای خود اندک اصالتی قائل باشد، با چنین سبوعیتی دست به قتل‌عام یک ملت نمی‌زند. نسل‌کشی در غزه نشان داد که رژیم صهیونیستی خود نیز قائل به این نیست که بخشی از منطقه است. بنابراین، طرح‌هایی مانند عادی‌سازی، در واقع تحمیل یک موجودیت غیرواقعی و غیر اصیل بر منطقه است؛ اقدامی که تبعات آن را کل منطقه و به نوعی کل جهان خواهد دید. متأسفانه وضعیتی که اکنون با آن مواجه هستیم، نمونه روشنی از نتایج اقدامات رژیم صهیونیستی با حمایت آمریکا در منطقه ماست.

امیر قطر سفری به تهران نداشته است/ میانجی رسمی گفتگوها بین ایران و آمریکا، پاکستان است

«اسماعیل بقائی» در پاسخ به پرسشی درباره «برخی گمانه زنی های رسانه ای پیرامون سفر امیر قطر به تهران در چند روز اخیر» گفت: امیر قطر سفری به تهران نداشته‌اند. معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی قطر سفری داشتند در چهارچوب مساعی جمیله و تلاش‌های قطر برای کمک به پیشبرد تفاهمی که به میانجی‌گری پاکستان در حال انجام است. میانجی رسمی گفتگوها بین ایران و آمریکا، پاکستان است. برخی از کشورها هم نقش مثبتی داشتند در این روند برای کمک به حل و فصل برخی از موضوعات.

هر اقدام خصمانه، حتماً متقابلاً با واکنش ایران مواجه خواهد شد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ارزیابی شما را از تحریم‌ها و  ادعای اروپا درباره تنگه هرمز و اینکه آیا این تحریم‌ها بر روابط ایران و اروپا و همچنین تردد کشتی‌های اروپایی تأثیر خواهد داشت یا خیر؟» گفت: هر اقدام خصمانه، حتماً متقابلاً با واکنش ایران مواجه خواهد شد. شما نمی‌توانید به‌صورت یک‌جانبه اقدامات غیرقانونی علیه کشوری وضع کنید و انتظار داشته باشید که طرف مقابل دست روی دست بگذارد. جمهوری اسلامی ایران قطعاً دست‌بسته نیست. اساساً اگر اتحادیه اروپا از مدت‌ها قبل موضعی مسئولانه در قبال تحولات بین‌المللی اتخاذ می‌کرد، شاید بخشی از پیامدهایی که امروز منطقه ما و جامعه جهانی با آن مواجه هستند، رخ نمی‌داد. اتحادیه اروپا متأسفانه از مدت‌ها پیش سیاست‌های اشتباهی را اتخاذ کرده است.

بقائی ادامه داد: در همین موضوع خاص، اگر اتحادیه اروپا فقط به همان اصولی پایبند باشد که شعار آن را می‌دهد؛ یعنی اصل حاکمیت قانون و اصل پاسداشت منشور سازمان ملل متحد، اتفاقاً باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را تحریم می‌کرد؛ چرا که عامل و بانی این وضعیت چیزی جز حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نیست. اروپایی‌ها باید همواره به خاطر داشته باشند که تنگه هرمز پیش از 9 اسفند باز بود و صرفاً به دلیل تعرض آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و ناامن‌سازی منطقه ما، دچار این وضعیت شده است.

شیوه‌ مدیریت تنگه هرمز به دولت‌های ساحلی مربوط است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در صورتی که توافق اولیه احتمالی صورت بگیرد، آیا تنگه هرمز باز می‌شود؟ و چه تضمینی وجود دارد که نیروهای آمریکایی پس از باز شدن تنگه، آن را در اختیار نگیرند؟ آیا می‌توانیم اعتماد کنیم؟» گفت:  شما قدرت دارید و قدرت خود را نیز نشان داده‌اید؛ بنابراین نگران تضمین نباشید. کشوری که توانست به مدت ۴۰ روز و پس از آن، در برابر رژیمی مسلح به سلاح هسته‌ای و مجهز به همه امکانات، از خود دفاع کند، دشمن را از اهدافش پشیمان و ناکام بگذارد، حتماً می‌تواند در ادامه مسیر نیز قدرت و اقتدار خود را به بهترین وجه نشان دهد. این یک نکته.

وی ادامه داد: در رابطه با تنگه هرمز، ما در این توافق وارد بحث جزئیات نشده‌ایم. اینکه تنگه هرمز به چه شیوه‌ای مدیریت شود، موضوعی است که به دولت‌های ساحلی تنگه مربوط می‌شود. البته ما با بسیاری از کشورهای دیگر و جهات ذی‌ربط نیز در ارتباط هستیم تا از ایجاد سازوکاری اطمینان حاصل شود که هم ایمنی و امنیت تردد در تنگه هرمز را تضمین کند و هم به بهترین وجه مصالح و منافع جامعه جهانی را تأمین سازد.

از نقش کشورهای همسایه برای جلوگیری از تشدید تنش، قدردانی می‌کنیم

«اسماعیل بقائی» در پاسخ به پرسشی درباره  اینکه «تلاش های جاری در منطقه برای خاتمه جنگ را چگونه بررسی می‌کنید و آیا لبنان بخشی از توافق احتمالی خواهد بود» گفت: توقف جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان، یکی از عناصر تفاهم احتمالی خواهد بود. در مورد نقش کشورهای منطقه و  همسایه برای جلوگیری از تشدید تنش و رسیدن به یک تفاهم،  ما از نقش همه این کشورها تقدیر می‌کنیم.  ترکیه هم به عنوان یک کشور همسایه همیشه در این مسیر تلاش های ارزنده و ارزشمندی داشته و از این جهت قدردان هستیم.

 از اسرائیل انتظاری غیر از تخریب روندهای صلح نمی‌توان داشت

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نقش مخرب رژیم صهیونیستی و طرف‌های ثالث در توافق احتمالی ایران و آمریکا گفت:  رژیم صهیونیستی کارویژه خود را دارد؛ یعنی اساساً نمی‌توانید از اسرائیل انتظاری غیر از تخریب هر روندی که ممکن است منجر به کاهش تنش در منطقه ما شود، داشته باشید. انتظاری غیر از این نمی‌توان داشت.   به نظر می‌رسد تصور قطعی برخی طرف‌های جنگ‌طلب، از جمله رژیم صهیونیستی، از سامانه تصمیم‌گیری و تصمیم‌گیران آمریکا این است که این‌ها تحریک‌پذیر هستند و می‌توان با فضاسازی رسانه‌ای، آن‌ها را در تصمیم‌های خود دچار تردید کرد و باعث شد تصمیماتشان مرتب تغییر کند.

وی ادامه داد: یک ائتلافی نوشته یا نانوشته میان برخی جریان‌های جنگ‌طلب در داخل آمریکا، اعم از جمهوری‌خواه و دموکرات، و لابی رژیم صهیونیستی وجود دارد. این موضوع کاملاً روشن است و محدود به امروز هم نمی‌شود، بلکه ریشه‌دار و قدیمی است. مشخص است که این جریان‌ها همواره در راستای گرفتار کردن آمریکا در جنگ‌های بی‌پایان در مناطق مختلف عمل کرده‌اند.

در حال تدوین یک سازوکار کارآمد برای مدیریت تردد در این آبراه با عمان هستیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «روز گذشته شاهد سفر آقای غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه، به مسقط بودیم. ایشان دیداری نیز با وزیر خارجه عمان داشتند و یک پیام شفاهی را از طرف آقای عراقچی به ایشان ابلاغ کردند. می‌خواستم بدانم موضوع این پیام چه بود؟ روند گفت‌وگوهای ایران و عمان درباره تنگه هرمز به کجا رسیده است؟» گفت:  ما متوجه هستیم که امنیت و ایمنی تنگه هرمز دغدغه کل دنیاست. این موضوع، مسئولیت ما به عنوان دولت ساحلی و همچنین مسئولیت دولت عمان را سنگین‌تر می‌کند. بخشی از دغدغه ما نیز دقیقاً همین است؛ ما هم به عنوان دولت ساحلی باید دغدغه امنیت و منافع ملی ایران را داشته باشیم و هم به عنوان نگاهبان و پاسدار ایمنی تردد در تنگه هرمز، باید نگرانی‌های جامعه بین‌المللی را مدنظر قرار دهیم.

وی ادامه داد: دلیل اینکه ایران و عمان در تلاش هستند تا یک سازوکار مطمئن و موثر برای حصول اطمینان از تردد ایمن در تنگه هرمز ایجاد کنند، همین است که ما قائل به استفاده از این آبراه بین‌المللی برای تجارت آزاد و دریانوردی ایمن برای همه کشورها هستیم. آنچه اتفاق افتاد، نتیجه قانون‌شکنی و تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بود. از این آبراه سوءاستفاده شد تا به یک کشور عضو سازمان ملل متحد حمله شود. بنابراین، ایران و عمان بر اساس اصول و قواعد حقوق بین‌الملل در حال تدوین یک سازوکار کارآمد برای مدیریت تردد در این آبراه هستند.

بقائی افزود: سفر اخیر معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه به مسقط نیز در همین راستا انجام شد. ما با سایر کشورها نیز در ارتباط هستیم و شاید برای شما جالب باشد که بسیاری از کشورها در تماس‌های دوجانبه با ما، نسبت به وضعیتی که ناشی از اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده، ابراز نارضایتی می‌کنند. طبیعتاً هر کشور مسئولیت‌پذیری از ایجاد یک سازوکار مطمئن و قابل پیش‌بینی برای مدیریت تردد و دریانوردی در تنگه هرمز استقبال خواهد کرد.

ایران از کشتی‌ها برای عبور از تنگه هرمز عوارض نمی‌گیرد

«اسماعیل بقائی» در پاسخ به پرسشی درباره  اینکه «تحت چه شرایطی تنگه هرمز باز می‌شود؟ آیا قرار است مبلغی از کشتی‌ها موقع عبور از این تنگه گرفته شود یا خیر؟» گفت: ما عوارض نمی‌گیریم؛ به نظرم باید در به ‌کارگیری کلمات دقت کرد. ما به دنبال اخذ عوارض نیستیم. دو نکته را باید در نظر داشته باشیم: اول اینکه اقدامات ایران و عمان برای تدوین یک پروتکل یا سازوکار جهت اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز، یک اقدام مسئولانه و مطابق با حقوق بین‌الملل است؛ هم برای منافع و امنیت ملی ایران و عمان به عنوان کشورهای ساحلی و هم برای خیر عمومی جامعه بین‌الملل. طبیعی است که در این روند، خدماتی ارائه می‌شود؛ خدمات ناوبری به اضافه اقدامات لازم برای صیانت از محیط زیست تنگه هرمز، خلیج فارس و دریای عمان. این‌ها نیازمند دریافت هزینه‌هایی است؛ بنابراین نباید عنوان عوارض را استفاده کرد. ایران و عمان در این مسیر مسئولانه تلاش می‌کنند و امیدواریم هرچه سریع‌تر به نتیجه نهایی برسیم.

واکنش اروپا به رفتار وزیر رژیم صهیونیستی خودفریبی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در روزهای گذشته تصاویری تکان‌دهنده از شکنجه و آزار فعالان حقوق بشری ناوگان صمود منتشر کرد؛ افرادی که بسیاری از آن‌ها شهروندان اروپایی بودند و این تصاویر توسط وزیر امنیت ملی اسرائیل منتشر شد. آیا واکنش کشورهای اروپایی را به این جنایت و بدرفتاری کافی می‌دانید؟ همچنین نهادهای بین‌المللی و حقوق بشری چه وظیفه‌ای در این زمینه دارند؟» گفت:  وظیفه جامعه جهانی روشن است. اینکه شما فقط یک فرد را با عباراتی بسیار ضعیف محکوم کنید و این واقعیت روشن را نادیده بگیرید که این فرد در چارچوب یک سیستم و در قالب یک رژیم چنین جنایاتی را مرتکب شده، به نظر من نوعی خودفریبی است.

وی ادامه داد: ما باید متوجه باشیم آنچه وزرای رژیم صهیونیستی یا مقامات این رژیم علیه فلسطینی‌ها، علیه لبنان و علیه کل منطقه انجام می‌دهند، بخشی از یک سیاست تدوین‌شده و چند دهه‌ای است. بر همین اساس، اگر کشورهای اروپایی واقعاً می‌خواهند اقداماتشان معتبر و مسئولانه تلقی شود، باید خیلی سریع و مبتنی بر حاکمیت قانون و با توسل به اصول بنیادین حقوق بشر، اقدامات معناداری علیه کلیت رژیم صهیونیستی وضع کنند. کارهایی که در سطح شورای امنیت سازمان ملل انجام می‌شود و ممانعت‌هایی که از هرگونه پاسخگو شدن رژیم صهیونیستی صورت می‌گیرد، صرفاً باعث جری‌تر شدن این رژیم در ارتکاب اقدامات بیشتر می‌شود.

تدوین سازوکار درباره تنگه هرمز وظیفه و مسئولیت ایران و عمان به‌عنوان کشورهای ساحلی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «اخیراً دوباره برخی طرح‌ها از سوی کشورهای انگلیس و فرانسه برای مدیریت تنگه هرمز مطرح شده و حتی گفته شده فرانسه قصد دارد آن را در شورای امنیت نیز مطرح کند. واکنش ایران به این طرح‌ها چیست؟ و آیا به‌جز ایران و عمان، کشورهای دیگری نیز در مدیریت تنگه هرمز نقش دارند یا خیر؟» گفت: این وظیفه و مسئولیت ایران و عمان به‌عنوان کشورهای ساحلی تنگه هرمز است که در این زمینه تدابیر لازم را اتخاذ کنند. این کاری است که ما در حال انجام آن هستیم؛ هم از جهت حقوقی بین‌المللی و هم از حیث فنی. اقدامات دیگری که گاهی جسته‌گریخته می‌شنوید و بسیاری از آن‌ها نیز مبنا ندارد و بعداً تکذیب می‌شود، صرفاً موجب پیچیده‌تر شدن موضوعات خواهد شد. ما با همه کشورها در تماس هستیم و بسیاری از کشورها نیز از این موضوع استقبال کرده‌اند که این سازوکار هرچه سریع‌تر به مرحله اجرا و عمل برسد.