پزشکیان: ایران ایجاد سازوکار مالی مستقل برای مقابله با تحریم ها را پیشنهاد می‌کند

رئیس جمهور حضور فعال ایران در نشست‌های اتحادیه اوراسیا را نشان‌دهنده عزم جدی تهران برای گسترش مناسبات راهبردی با اعضای این بلوک اقتصادی دانست و خواستار تسریع در رفع موانع ساختاری برای تحقق پتانسیل‌های بالای تجاری شد.

دکتر مسعود پزشکیان در پیامی به نشست شورای عالی اتحادیه اقتصادی اوراسیا، یک سال گذشته را دوره‌ای پربار در توسعه تعاملات تجاری با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا توصیف کرد و افزود که با وجود ظرفیت‌های فراتر از حجم فعلی تجارت، تحقق این پتانسیل مستلزم ایجاد زیرساخت‌های جدید مالی از جمله مکانیزم‌های تبادل ارز ملی و استقلال در نظام پرداخت‌هاست.

رئیس جمهور تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران ضمن تقابل با تحریم‌های ظالمانه و تهدیدات خارجی، همواره از طریق مشارکت در نشست‌های سران و شوراها، تعهد خود را به تقویت اتحادیه و ایجاد منطقه‌ای قدرتمند بر پایه حاکمیت ملی و امنیت انرژی حفظ کرده است.

دکتر پزشکیان در بخش دیگری از پیام خود، همکاری با اعضای این اتحادیه را یک راهبرد بلندمدت برای همگرایی منطقه‌ای دانست و با اشاره به اشتراکات فرهنگی، تاریخی و جغرافیایی، بر لزوم بهره‌برداری حداکثری از فرصت‌های موجود برای ایجاد مدلی موفق از همکاری‌های چندجانبه تأکید کرد.

رئیس جمهور ضمن دعوت از همکاران منطقه‌ای برای تبدیل این همبستگی به نقطه عطفی در رشد مشترک، خاطرنشان ساخت که آینده متعلق به ملت‌هایی است که با اعتماد متقابل و هم‌افزایی، مسیر پیشرفت و رفاه را هموار می‌سازند.

دکتر پزشکیان در این پیام به تحولات اخیر منطقه ای نیز اشاره و تصریح کرد که در حالی که مذاکرات دیپلماتیک با واشنگتن در جریان بود، آمریکا با حمله به ایران به میز مذاکره خیانت کرد.

 رئیس جمهور با ذکر آمار شهدای غیرنظامی، از جمله کودکان و معلمان، و همچنین شهادت مقامات عالی‌رتبه، تأکید داشت که هدف‌گیری زیرساخت‌های حیاتی انرژی، حمل‌ونقل و درمانی نه تنها نقض قوانین بین‌الملل بود، بلکه به شدیدترین اختلال در کریدورهای ترانزیتی و اقتصادی منطقه منجر شده است.

دکتر پزشکیان در ادامه، خواستار توجه جدی جامعه جهانی به جنایات جاری در غزه، لبنان و ایران شد و  تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران با دراز کردن دست دوستی به همسایگان، به دنبال شکل‌دهی به یک نظم نوین منطقه‌ای مبتنی بر کرامت و توسعه است.

رئیس جمهور با اشاره به عضویت فعال ایران در ابتکاراتی چون بریکس و شانگهای، حضور در اتحادیه اوراسیا را نمادی از عزم ایران برای گسترش همکاری‌های راهبردی در حوزه‌های تجارت، انرژی و فناوری با کشورهای همسایه دانست و اعلام کرد که همگرایی اقتصادی منطقه‌ای، کلید رشد پایدار و رفاه مشترک در برابر توطئه‌های قدرت‌های اخلال‌گر است.

متن پیام رئیس جمهور که روز جمعه توسط وزیر صنعت معدن و تجارت در این نشست در آستانه قزاقستان قرائت شد به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحيم

جناب آقای توکایف، ریاست محترم جمهوری قزاقستان،

عالیجنابان روسای محترم جمهور،

جناب آقای ساگینتایف،

حضار محترم،

سلام علیکم؛

در ابتدا لازم می‌دانم از جناب آقای توکایف، رئیس جمهور محترم و دولت و ملت قزاقستان بابت میزبانی عالی نشست سران اتحادیه اقتصادی اور آسیا سپاسگزاری نمایم. از جناب آقای ساگینتایف و همکارانشان در کمیسیون اقتصادی اورآسیا برای انجام ترتیبات هماهنگی‌ها، آماده‌سازی و برگزاری این نشست تشکر می‌کنم.

افتخار دارم سلام‌های گرم جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان، رییس جمهور محترم جمهوری اسلامی ایران را به جنابعالی، سران کشورهای عضو سران کشورهای ناظر و حضار گرامی ابلاغ نموده و متن پیام ایشان را به شرح ذیل قرائت کنم باعث مسرت است که بار دیگر در قالب عضو ناظر در نشست سران اتحادیه اقتصادی اورآسیا مشارکت می‌نماییم.

عالیجنابان،

همانگونه که مطلع هستید جمهوری اسلامی ایران در صبح روز 28 فوریه 2026 و در دهمین روز از ماه مبارک رمضان مورد حمله تروریستی، تجاوزکارانه و غیرمشروع آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت و هزاران نفر از مردم بی‌گناه و بی‌دفاع در کشور من از جمله رهبر فرزانه انقلاب اسلامی، مقامات سیاسی و نظامی و از جمله 168 کودک و معلم دبستان میناب شهید شدند. ما در شرایطی دوباره و بعد از جنگ ژوئن 2025 مورد تجاوز نظامی بی‌دلیل از سوی رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار گرفتیم که در میانه مذاکرات با آمریکا بودیم؛ و این خیانتی تاسف بار به دیپلماسی و میز مذاکره بود.

حملات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و بمباران زیر‌ساخت‌های شهری و غیرنظامی، آموزش، درمانی و داروئی و از جمله بمباران هدفمند و عامدانه زیرساخت‌های حیاتی حمل و نقلی، انرژی و صنعتی و تخریب آنها نه تنها جنایت جنگی علیه مردم ایران بود، بلکه باعث اختلال در تولید و صادرات و ناامن‌شدن کریدورهای ترانزیتی و مسیرهای انتقال کالا و انرژی در کل منطقه شده است. این کریدورها بعنوان شریان‌های حیاتی منطقه عمل می‌کنند و نقش کلیدی در تسهیل تجارت و توسعه و رشد اقتصادی و در نتیجه ایجاد اشتغال، افزایش درآمد، کاهش فقر و شکاف طبقاتی کشورها
ایفا می‌نمایند.

اگر چه جمهوری اسلامی ایران در اعمال حق ذاتی دفاع مشروع برابر ماده 51 منشور ملل متحد، قاطعانه به دفاع از خود برای مقابله با تجاوز اقدام نمود، اما مایه شرمساری است که در این مدت هیچ تلاش و اقدام موثری از سوی سازوکارهای بین‌المللی همچون سازمان ملل متحد و شورای امنیت جهت محکومیت تجاوزهای آشکار آمریکا و رژیم صهیونیستی و نقض منشور ملل متحد مشاهده نشد. ما معتقديم تجاوز علیه جمهوری اسلامی ایران، نسل کشی در غزه، حملات وحشیانه به لبنان و بسیاری از چالش‌ها و مشکلات جاری بین‌المللی، باید مورد توجه جدی‌تر جامعه بین‌المللی قرار گیرند پیش از آنکه این جنایات به سایر مناطق تسری پیدا کنند.

ملت بزرگ ایران که با شجاعت و استقامت بی‌نظیر در مقابل هجوم تجاوزکارانه دشمنان و برخی توطئه‌ها و خیانت‌ها در منطقه، با سرافرازی از حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی خود دفاع کرد و نقشه‌های آنها را نقش بر آب نمود، امروز بزرگوارانه به دنبال پایان جنگ و ناامنی در کل منطقه از طریق گفتگو و زندگی مسالمت‌آمیز با همسایگان و کمک به توسعه منطقه‌ای و اقتصاد جهانی است و برای ایجاد یک معماری امنیتی بومی و نظم نوین منطقه‌ای مبتنی بر کرامت، توسعه و رفاه، دست دوستی و همکاری را به سوی کشورهای همسایه دراز می‌کند.

 جمهوری اسلامی ایران همچنان به سازوکارها و چارچوب‌های چندجانبه منطقه‌ای که توسط کشورهای منطقه و بدون وابستگی به قدرت‌های اخلال‌گر فرامنطقه‌ای شکل می‌گیرد، باور دارد. همگرایی اقتصادی و همکاری‌های منطقه‌ای کلید رشد پایدار و رفاه مشترک است. تلاش ما همواره بر این است که عضو و شریکی مؤثر و قابل اتکا در ترتیبات و بلوک‌های منطقه‌ای باشیم. حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در ترتیباتی همچون سازمان همکاری اقتصادی(اکو)، بریکس، سازمان همکاری‌های اقتصادی هشت کشور در حال توسعه (8-D)، مجمع گفتگوی همکاری آسیا ،ACD ، اتحادیه کشورهای حاشیه اقیانوس هند مجمع (IORA - آیورا) و سازمان همکاری شانگهای شاهدی بر این مدعاست.

بی‌تردید، در این بین اتحادیه اقتصادی اورآسیا جایگاه ویژه‌ای در سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران دارد و موافقت‌نامه تجارت آزاد فیمابین و کسب موقعیت ناظر در این اتحادیه، نشانه‌ای از حضور مؤثر و مولد در فعالیت‌های این نهاد مهم اقتصادی در این پهنه جغرافیایی می‌باشد.

امروز ما گرد هم آمدیم تا بر اهمیت این همکاری‌ها و چشم‌اندازهای آینده تمرکز کنیم. این نشست مهم نشان‌دهنده عزم مشترک ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اورآسیا برای گسترش همکاری‌های راهبردی در حوزه های گوناگون و با اهمیتی مانند تجارت، انرژی، حمل‌و‌‌نقل و فنّاوری‌های نوین است.

همکاران عزیز،

بیش از یک سال از آغاز اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد جمهوری اسلامی ایران با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا می‌گذرد. این موافقتنامه فرصت‌های کم نظیری را برای اقتصادهای ملی و تجار کشورهای متعاهد فراهم آورده و بستر مناسبی برای افزایش حجم مبادلات تجاری ایجاد کرده است و تاکنون نیز باعث افزایش حجم تجارت فیمابین شده است. یقین دارم ظرفیت تجارت ما بسیار بالاتر از ‌حجم تجارت فعلی می‌باشد و این روند رو به رشد ادامه خواهد داشت و ان شاءالله شاهد یک جهش در تجارت فیمابین خواهیم بود که البته این امر مستلزم فراهم‌آوردن زیر‌ساخت‌های مختلف دیگر از جمله ایجاد یک ساز و کار تبادل مالی مستقل و همچنین استفاده از ارزهای ملی می‌باشد.

از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، ضروری است که این اتحادیه، ساز و کاری را برای تبادلات مالی، مستقل از قدرت‌های بیرونی، ایجاد نماید تا این سازمان را در مقابل تحریم‌های ظالمانه و غیر‌مشروع قدرت‌های ثالث علیه برخی اعضای این اتحادیه محافظت نماید.

علی‌رغم تحميل دو جنگ نامشروع توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران در سال گذشته و سال جاری در نشست‌های سران و نشست‌های شورای بین‌الدولی (نشست نخست وزیران) اتحادیه اقتصادی اورآسیا، حضور فعال داشته است. امسال وزیر تجارت، صنعت و معدن جمهوری اسلامی ایران با همتای خود در کمیسیون اقتصادی اورآسیا، دومین کمیته مشترک اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد را برگزار خواهند کرد و آخرین وضعیت اجرای موافقت‌نامه و چالش‌های موجود را بررسی خواهند نمود. حضور فعال جمهوری اسلامی ایران در عالیترین نشست‌های اتحادیه اقتصادی اورآسیا نشان‌دهنده عزم و اراده ما در گسترش مناسبات تجاری و اقتصادی فیمابین با هر پنج عضو اتحادیه و اعضای ناظر است.

حضار محترم،

همان‌گونه که در نشست سران پیشین اعلام کردم، همکاری ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اورآسیا، راهبردی بلندمدت برای ایجاد منطقه‌ای قدرتمند، از طریق تقویت حاکمیت‌های ملی، تسهیل حمل‌و‌نقل و تجارت، ارتقای امنیت انرژی، توسعه فناوری، ایجاد زیر‌ساخت‌های مشترک مالی و بانکی، و افزایش ارتباطات مردمی است.

یقین دارم با تکیه بر اشتراکات فرهنگی و تاریخی و با بهره‌مندی از نعمتِ قرابت جغرافیایی می‌توانیم مدلی موفق از همگرایی منطقه‌ای را به تصویر بکشیم. بیایید با همتی بلند و اراده‌ای استوار، این فرصت تاریخی را به نقطه عطفی برای رشد مشترک تبدیل کنیم. آینده از آن ملت‌هایی است که با همکاری و اعتماد متقابل راه پیشرفت را هموار می‌کنند.

در پایان، برای این نشست مهم توفیق و برای دولت‌ها و ملت‌های محترم عضو و ناظر در اتحادیه اقتصادی اورآسیا رفاه، آسایش، سلامتی و افق‌های روشن آرزو می‌نمایم.

از توجه شما سپاسگزارم