گامی مهم برای بازسازی سرمایه اجتماعی

محمدجواد حق‌شناس، استاد دانشگاه: متأسفانه در این میان، به‌جای اقدام برای حل اساسی مشکل، شاهد طرح‌های غیرقابل دفاع مثل «اینترنت پرو» بودیم که شائبه رویکردی تبعیض‌آمیز به مسأله دسترسی آزاد به اطلاعات و رسانه را تقویت می‌کرد. چنین رویکردی دیوار بی‌اعتمادی بین مردم و دولت را به چالش می‌کشید؛ همان دیواری که خوشبختانه در دوره اخیر، بخش مهمی از آن با حضور مردم و تاب‌آوری و پایداری‌ای که از خود نشان دادند، ترمیم شده بود.

هرچند تصمیم برای برقراری دوباره اینترنت بین الملل با مرارت و سختی نیز روبه‌رو بود، اما خوشبختانه با توجه به پایگاه‌ اجتماعی دولت و شخص آقای پزشکیان و همراهانشان، شاهد اقدامی روشن و مناسب در جهت استیفای حقوق مردم و جلوگیری از خسارت بیشتر به عموم مردم و کسب‌وکارهای اینترنتی و رسانه‌ها بودیم. همچنین نیروهای مستقل و اندیشه‌ورز که می‌توانستند در روایتگری جنگ و بیان حقایق نقش بیشتری ایفا کنند، متأسفانه به خاطر همان محدودیت‌های دسترسی، از این امکان محروم شده بودند.

به نظر من این موضوع به بهترین شکل ممکن حل‌وفصل شد و از این جهت، این تلاش‌ها هم قابل تقدیر است و هم اینکه در تداوم رویکردها باید بتوانیم زمینه افزایش اعتماد عمومی را از طریق اصلاح برخی سیاست‌های نادرست که در گذشته شاهد بودیم، فراهم کنیم.

آرام‌آرام جامعه می‌تواند به وضعیت عادی خود بازگردد و این موضوع باعث تقویت سرمایه اجتماعی خواهد شد. مهم‌ترین نتیجه این فرآیند، بازگشت سرمایه اجتماعی است و سرمایه اجتماعی دقیقاً از این طریق فراهم می‌شود: اینکه جامعه بتواند به تلقی درست و باوری مناسب، مبتنی بر داده‌های روشن، سریع و دقیق دست یابد. من فکر می‌کنم خودِ دسترسی آزاد به اینترنت و حضور صداهای مختلف، دیدگاه‌ها و سلایق متفاوت و امکانی که تضارب آرا فراهم می‌کند، به ما کمک می‌کند تا به خرد جمعی در جامعه برسیم.