نگاه جهانی به ایران عوض شده است

 سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در دیدار اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد اجتماعی جنگ، گفت: در تحلیل‌های ارائه‌شده از جنگ، بیشتر بر ابعاد سیاسی، دیپلماتیک، نظامی و امنیتی تمرکز شده، اما ابعاد اجتماعی این رخداد کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ در حالی که در کنار خسارت‌ها، از دست رفتن سرمایه‌ها و تقدیم شهدای فراوان، فرصت‌های مهمی نیز در دل این تحولات شکل گرفته است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، وی با اشاره به تغییر برداشت‌ها از جایگاه آمریکا در افکار عمومی منطقه و جهان اظهار کرد: پیش از این، تصویری از شکست‌ناپذیری آمریکا شکل گرفته بود و همین ذهنیت، بخشی از قدرت نرم و بازدارندگی این کشور را تشکیل می‌داد، اما جنگ اخیر این تصویر را دچار خدشه کرد و به گفته بسیاری از اندیشکده‌ها و مراکز معتبر جهانی، هژمونی آمریکا با فروکاست مواجه شده است.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با بیان اینکه این تحول صرفاً یک دستاورد سیاسی نیست، افزود: تغییر نگاه جهانی به ایران و درک جدید از قدرت و ظرفیت‌های کشور، یکی از مهم‌ترین نتایج این جنگ بوده است؛ موضوعی که در اظهارات مقامات منطقه‌ای و بین‌المللی نیز بازتاب یافته است.

صالحی‌امیری همچنین با اشاره به شهادت رهبر شهید انقلاب و جمعی از مسئولان کشور، این رخداد را نقطه‌ای تعیین‌کننده در شکل‌گیری یک «تحول معرفتی» در جامعه ایران دانست و گفت: اگرچه جامعه در ابتدا با شوک عمیقی مواجه شد، اما در ادامه این رخداد به تولید قدرت اجتماعی جدیدی انجامید.

وی با اشاره به تجربه سال‌های گذشته و بروز شکاف‌های اجتماعی و کاهش سرمایه اجتماعی در کشور تصریح کرد: جامعه ایران در مقاطعی با افول سرمایه اجتماعی و شکاف‌های عمیق مواجه بود، اما پس از این رخداد، جهشی در انسجام و همبستگی اجتماعی شکل گرفت که در مقیاس پس از انقلاب کم‌سابقه بوده است.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به حضور گسترده مردم در صحنه‌های اجتماعی و مراسم‌ها افزود: شکل‌گیری این حضور اجتماعی و پدیده خیابان را نباید به نام فرد یا جریانی ثبت کرد، چراکه این اتفاق محصول خون شهدا و برآمده از یک تحول اجتماعی و معرفتی در جامعه بوده است.

صالحی‌امیری همچنین با تأکید بر اینکه این تحول معرفتی بر محاسبات بیرونی نیز اثر گذاشته است، گفت: انسجام و همبستگی شکل‌گرفته در جامعه ایران، نگاه بسیاری از بازیگران خارجی به جامعه ایران را تغییر داد و در نهایت خیابان در این مقطع، هم در میدان مقدم بود و هم در جایگاه پشتیبان دولت ایفای نقش کرد.

فرهنگ و تمدن ایران بخشی از قدرت ملی کشور است

وی با تشریح برداشت خود از تحولات جنگ و پیامدهای آن، گفت: در مفهوم ایران سه مؤلفه بنیادین نهفته است؛ نخست بقای ایران یکپارچه، دوم بقای جامعه ایران و سوم بقای نظام سیاسی.

به گفته وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، بقای ایران وابسته به بقای جامعه ایران است و آنچه در این مقطع شکل گرفت، تقویت همین سه ارزش بنیادین بود.

صالحی‌امیری ضمن اشاره به خسارت‌های واردشده به کشور و حوزه میراث فرهنگی افزود: آثار تاریخی زیادی دچار آسیب جدی شدند؛ پس از تهران، استان‌های اصفهان، فارس، کرمانشاه و کردستان بیشترین آسیب را متحمل شدند و در مجموع 20 استان کشور با درجاتی از خسارت مواجه بودند.

وی همچنین اظهار کرد: موضوع خسارت‌های وارده به میراث فرهنگی به نهادهای بین‌المللی منعکس شده و در این مسیر حدود 40 خبرگزاری خارجی به تهران آمدند و به‌صورت فردی و جمعی توجیه شدند و گزارش‌های تصویری و خبری متعددی تهیه کردند.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تأکید بر جایگاه میراث و تمدن ایرانی در قدرت ملی گفت: جمع‌بندی ما این بود که کسی که نسبت به تمدن ایران تعرض می‌کند، در واقع نسبت به یک تبار و ریشه تاریخی تعرض کرده است؛ فرهنگ و تمدن ایران بخشی از قدرت ملی کشور است و این قدرت در کنار سایر مؤلفه‌ها معنا پیدا می‌کند.

صالحی‌امیری در ادامه با اشاره به ظهور ابعاد جدید قدرت ملی افزود: در کنار مؤلفه‌های سنتی قدرت، امروز با قدرت‌های نوظهور نیز مواجه هستیم؛ از جمله موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و ظرفیت‌های راهبردی کشور که در حال تبدیل شدن به عناصر جدید قدرت ملی هستند.

وی با اشاره به عملکرد دولت و نظام حکمرانی در دوران جنگ گفت: یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت ملی، کارآمدی نظام حکمرانی است. بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، حدود 29 میلیون و 703 هزار سفر در این دوره انجام شد، اما ماهیت این سفرها با سال‌های گذشته تفاوت داشت.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی افزود: سفرهای امسال عمدتاً سفر تفریحی نبود، بلکه بخش مهمی از آن با هدف خروج از مناطق ناامن و حضور در کنار خانواده انجام شد. بیش از 700 هزار نفر به روستاها رفتند و این مسئله نشان می‌دهد الگوی سفر در کشور در حال تغییر است.

صالحی‌امیری با بیان اینکه جنگ، الگوی سفر را از شهر به روستا سوق داده است، اظهار کرد: خانواده‌ها به سمت روستاها حرکت کردند، خانه اجاره کردند، خانواده را در آنجا مستقر کردند و خودشان برای کار به شهر بازگشتند. این روند می‌تواند به احیای روستاها منجر شود؛ زیرا اقتصاد روستا، صنایع دستی روستا، خوراک و پوشاک روستایی را فعال می‌کند.

وی با درخواست از اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی برای حمایت از توسعه گردشگری روستایی گفت: یکی از پروژه‌های مورد نظر ما، احیای روستاها با محور گردشگری است و آمادگی آغاز پروژه‌های بزرگ در این حوزه وجود دارد تا روستاها بتوانند ظرفیت پذیرش مسافر پیدا کنند.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به وضعیت تأمین کالاهای اساسی در جنگ اظهار کرد: گرانی را انکار نمی‌کنیم، اما در حوزه دسترسی به کالاهای اساسی مشکل جدی وجود نداشت. گزارشی مبنی بر نبود دسترسی مردم به نیازهای ضروری ارائه نشد.

صالحی‌امیری افزود: همین مسئله در رضایت‌مندی عمومی اثرگذار بود و باعث شد بسیاری از مردم، به‌ویژه در شهرهای کوچک و روستاها، تغییر محسوسی در زیست روزمره خود احساس نکنند.

وی با تأکید بر اینکه کارآمدی نظام حکمرانی و پشتیبانی از مردم و نیروهای مسلح یکی از عناصر قدرت ملی است، گفت: مجموعه حکمرانی در این مقطع توانست در کنار مردم قرار گیرد و بخشی از نیازهای جامعه را پاسخ دهد.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در ادامه به قدرت دیپلماسی کشور اشاره کرد و افزود: ایران بیش از دو دهه است که درگیر مذاکرات و مواجهه مستمر با آمریکا و اروپا بوده و این تجربه، ظرفیت دیپلماسی کشور را تقویت کرده است.

صالحی‌امیری ادامه داد: امروز دیپلماسی دیگر صرفاً متعلق به یک دستگاه نیست، بلکه به یک ظرفیت ترکیبی در ساختار حکمرانی تبدیل شده و مجموعه‌ای از ظرفیت‌های سیاسی، امنیتی و حاکمیتی در آن نقش‌آفرینی می‌کنند.

وی با اشاره به اهداف اعلامی دشمن تصریح کرد: اگر بپذیریم که هدف دشمن فروپاشی بوده و این فروپاشی رخ نداده، در نتیجه باید پذیرفت که قدرت ملی تقویت شده و دشمن به اهداف خود نرسیده است.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به جایگاه سرمایه اجتماعی در ساخت قدرت کشور گفت: قدرت هسته‌ای را در رتبه هفتم قدرت ملی قرار داده‌ام، در حالی که مهم‌ترین قدرت جمهوری اسلامی مردم هستند و تا زمانی که این سرمایه اجتماعی وجود دارد، قدرت کشور پابرجا خواهد ماند.

به گفته صالحی‌امیری، آنچه امروز از آن با عنوان «خیابان» یاد می‌شود، در واقع همان سرمایه اجتماعی و گفتمان مردم است.

بزرگ‌ترین چالش صنایع دستی، بازاریابی داخلی و توسعه صادرات است

وی با اشاره به چالش‌های پیش‌روی کشور پس از جنگ، گفت: مهم‌ترین چالش امروز، چالش اقتصادی است و باید با مطالعه دقیق، نسبت میان تاب‌آوری اجتماعی و توان ادامه مسیر مشخص شود؛ چراکه اگر نتوانیم زیست شایسته برای مردم فراهم کنیم، شکست در برابر مردم رخ خواهد داد، نه در برابر دشمن.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی افزود: امروز دولت و مجلس با چند مسئله اساسی مواجه هستند؛ نخست چالش‌های بزرگ اقتصادی و خسارت‌های واردشده به بخش صنعت، دوم مسئله تاب‌آوری جامعه و اینکه این تاب‌آوری تا چه زمانی و تا چه مرزی تداوم خواهد داشت و سوم، موضوع زیست مردم و تأمین نیازهای اساسی شامل خوراک، پوشاک، مسکن، بهداشت، امنیت و انرژی.

صالحی‌امیری همچنین با اشاره به برنامه‌های وزارتخانه برای روایت‌سازی و ثبت آثار جنگ اظهار کرد: در این زمینه کارهایی آغاز شده و آمادگی داریم در صورت دعوت کمیسیون، جزئیات بیشتری ارائه کنیم.

وی با اشاره به تمرکز بر مدرسه شجره طیبه میناب گفت: میناب به‌عنوان نقطه کانونی انتخاب شده، زیرا این منطقه می‌تواند به نقطه‌ای برای ثبت و روایت جنایت‌های صورت‌گرفته تبدیل شود.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی افزود: برای این موضوع حدود 20 برنامه تعریف شده که شامل تولید فیلم، شعر و مجموعه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی است. همچنین جلسات هماهنگی با پنج وزیر فرهنگی برگزار شده و صندوقی برای تجمیع منابع شکل گرفته است.

صالحی‌امیری همچنین از تشکیل تیم حقوق بین‌الملل برای پیگیری موضوعات حقوقی خبر داد و گفت: بخشی از این تیم متشکل از حقوق‌دانان داخلی و ایرانیان خارج از کشور خواهد بود تا موضوع ثبت جنایت‌ها را پیگیری کنند.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه بین‌المللی گفت: در حوزه فرهنگی تلاش شده افکار عمومی جهان نسبت به آنچه رخ داده حساس شود و در این زمینه نهادهای بین‌المللی نیز موضع‌گیری‌هایی داشته‌اند. موضع‌گیری نهادهای بین‌المللی و محکومیت این اقدامات، بیش از کمک‌های مالی برای ایران اهمیت دارد.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به وضعیت گردشگری کشور اظهار کرد: اگرچه صنعت گردشگری با افت جدی مواجه شده، اما رویکرد جدیدی برای معرفی ایران آغاز شده است.

صالحی‌امیری تاکید کرد که سه وضعیت «جنگ»، «نه جنگ و نه صلح» و «آرامش و ثبات» برای برنامه‌ریزی‌های این حوزه تعریف شده است.

وی افزود: ایران جدیدی باید به دنیا معرفی شود و در این چارچوب، جنوب کشور و ظرفیت‌های مغفول‌مانده آن مورد توجه قرار گرفته است. هرمزگان، جزایر جنوبی، بوشهر و خوزستان از جمله مناطقی هستند که باید در کانون توجه گردشگری قرار گیرند.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ادامه داد: یکی از رویکردهای جدید، فعال‌سازی گردشگری دریایی و توسعه گردشگری جنوب کشور است تا تصویر جدیدی از این مناطق برای گردشگران داخلی و خارجی شکل بگیرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت صنایع دستی گفت: حدود 570 هزار نفر در این حوزه فعالیت می‌کنند و 34 هزار کارگاه تولید صنایع دستی در کشور فعال است. از اصفهان و شیراز تا آذربایجان و دیگر استان‌ها، بخش زیادی از تولیدکنندگان صنایع دستی را زنان و خانواده‌ها تشکیل می‌دهند.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مهم‌ترین چالش صنایع دستی را بازار دانست و افزود: بازاریابی داخلی و توسعه صادرات از مسائل اساسی این حوزه است و رونق گردشگری می‌تواند به رونق صنایع دستی نیز کمک کند.

صالحی‌امیری همچنین خواستار حمایت مجلس برای ایجاد بازارچه‌های مرزی و محلی شد و گفت: انتظار می‌رود در بودجه برای این موضوع تکلیف مشخصی تعیین شود تا تولیدکنندگان بتوانند بدون واسطه محصولات خود را عرضه کنند.

وی با اشاره به گستردگی صنایع دستی در کشور اظهار کرد: حدود 300 رشته صنایع دستی در کشور وجود دارد و تقریباً همه مناطق ایران در این حوزه ظرفیت دارند.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همچنین از رایزنی با نهادهای مالی برای توسعه اشتغال خبر داد و گفت: در حال حاضر 29 هزار پرونده در دست بررسی وجود دارد که 22 هزار مورد آن پرداخت شده و تمرکز اصلی بر روستاها و شهرهای کوچک است.

صالحی‌امیری افزود: سیاست وزارتخانه حمایت از خانواده‌ها برای ایجاد کسب‌وکارهای کوچک و بوم‌گردی است و با پرداخت تسهیلات، امکان تجهیز واحدهای بوم‌گردی فراهم می‌شود تا جریان سفر به سمت روستاها تقویت شود.

وی با بیان اینکه تمرکز امسال بر توسعه روستاها است، گفت: ساخت هتل‌های بزرگ در حال انجام است، اما اولویت حمایت باید متوجه روستاها باشد، زیرا این مناطق نیازمند حمایت بیشتری هستند.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خاطرنشان کرد: برخی الزامات از جمله شرط بیمه برای دریافت وام‌های قرض‌الحسنه حذف شده تا خانواده‌ها بتوانند راحت‌تر از این تسهیلات برای ایجاد اشتغال و فعالیت‌های تولیدی استفاده کنند.