نسبت به گام دوم رفع فیلتر خوشبین هستم

میترا جلیلی؛ دبیر گروه علم وفناوری / سیدستار‌ هاشمی با اشاره به موفقیت وزارت ارتباطات در حفظ پایداری ارتباطات در شرایط جنگی و بحرانی، این امر را اولویت اصلی این مجموعه دانست و یادآور شد: در شرایط جنگی با وجودی که شاهد جابه‌جایی‌های جمعیتی و حملات زیرساختی به مراکز مخابراتی بودیم، همکاران ما با تلاش شبانه‌روزی اجازه ندادند ارتباط مردم قطع شود. در این شرایط، بخش خصوصی ما نه‌تنها به فکر سود نبود، بلکه بسیاری از خدمات خود را به‌صورت رایگان ارائه داد. به عنوان مثال در شرایطی که سایت‌های یک اپراتور مورد اصابت قرار می‌گرفت، اپراتورهای رقیب، زیرساخت‌های خود را در اختیار دیگری قرار دادند.

تصمیم‌گیری درباره اینترنت شفاف‌سازی می‌‌شود
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در این نشست، یکی از تلخ‌ترین و پرتکرارترین پرسش‌های فعالان اقتصاد دیجیتال را این موضوع عنوان کرد که «اینترنت تا چه زمانی برقرار خواهد ماند» و ادامه داد: این سؤال برای کشوری که به دنبال توسعه اقتصاد دیجیتال است، بسیار دردناک است. تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه و گسترش اقتصاد دیجیتال نیازمند پایداری ارتباطات است و بدون یک تصمیم راهبردی و واحد در این زمینه، دستیابی به اهداف تعیین‌شده، امکان‌پذیر نخواهد بود. ‌هاشمی ادامه داد: در حالی که جهان به سمت هوشمندسازی حرکت می‌کند و بسیاری از مشاغل در حال تحول هستند، ما همچنان نگران پایداری ارتباطات و اینترنت هستیم. البته ملاحظات امنیتی قابل درک است، اما باید از تجربه‌های گذشته برای حل مسائل بهره بگیریم.
او با اشاره به اینکه ما به خوبی نسبت به مطالبات مردم آگاهیم، با تأکید بر ضرورت شفاف‌سازی فرآیند محدودسازی اینترنت گفت: هرگونه محدودیت در دسترسی به اینترنت بین‌الملل باید در چارچوبی مشخص و با اطلاع‌رسانی عمومی و به‌صورت زمان‌دار انجام شود.
وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره احتمال قطع مجدد اینترنت در شرایط اضطراری گفت: این موضوع به‌طور جدی در ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی در حال بررسی است. در همه کشور‌های دنیا و متناسب با شرایط امنیتی ممکن است محدودیت‌هایی در دسترسی به اینترنت بین‌الملل اعمال شود، اما نکته مهم، شفاف بودن فرآیند تصمیم‌گیری است. معتقدیم هرگونه محدودسازی باید به حداقل برسد و در چارچوبی روشن و مشخص اجرا شود؛ به گونه‌ای که مشخص باشد تصمیم توسط چه نهادی با چه سازوکاری و برای چه بازه زمانی اتخاذ شده است. ‌هاشمی در ادامه یادآور شد: جلسات متعددی برای تدوین این سازوکار برگزار شده و پیشنهاد‌های مختلفی از سوی نهاد‌های مسئول دریافت شده است. اصل اساسی در این چارچوب، آن خواهد بود که هرگونه محدودیت احتمالی، زمان‌دار و دارای فرآیند مشخص باشد.

در حوزه رفع فیلتر اتفاقات خوبی می افتد
وزیر ارتباطات در پاسخ به سؤال «ایران» مبنی بر اینکه آیا ستاد ویژه فضای مجازی پس از موفقیت در بازگشایی اینترنت بین‌الملل، می تواند طلسم فیلترینگ ادامه دار در کشور را بشکند، طرح رفع فیلتر گام به گام را در کشور ادامه دهدو برای رفع محدودیت‌های موجود فضای مجازی اقدام کند، هم گفت: من به آینده خوشبین هستم.
هاشمی در ادامه یادآورشد: معاون اول رئیس جمهور به عنوان رئیس ستاد ویژه فضای مجازی، هم تجربه بالایی در حوزه اجرایی دارد و هم استاد این حوزه است؛ هم ملاحظات امنیتی را می‌‌شناسد و هم بر ضرورت‌های دسترسی آزاد به اطلاعات و اینترنت اشراف دارد. هم قدرت اجماع‌سازی دارد و هم مقبولیت دارد. درمجموع معتقدم که در این زمینه، اتفاقات خوبی رخ خواهد داد.
وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به تورم اسناد در فضای مجازی، گفت: بخشی از این سندها هرگز امکان اجرایی شدن ندارند چراکه ذینفعان را کمتر در نظام تصمیم‌سازی مشارکت می‌‌دهیم.‌ هاشمی با اشاره به گزارش ایسپا مبنی بر استفاده حدود 83 درصد مردم و 93 درصد جوانان از فیلترشکن، به «ایران» گفت: باور رئیس جمهوری و معاون اول ایشان در ستاد ویژه فضای مجازی، این است که وضعیت حکمرانی فضای مجازی، خوب نیست و مردم به عنوان مهم‌ترین دارایی نظام، راضی نیستند. از نگاه سکاندار وزارت ارتباطات، اصولاً این ستاد برای پایان دادن به چندصدایی در فضای مجازی و اجماع‌سازی شکل گرفته تا بتوان در میان تکالیف متعدد، اولویت‌بندی کرد. به گفته ‌هاشمی، اجرای همه تکالیف بیش از هزار همت پول می‌‌خواهد و نمی‌توان همه آنها را انجام داد ولی اصل موضوع، رضایت مردم است؛ مردم نظرشان را گفته‌اند و ما هم موظفیم با آنها همراه باشیم. او یادآور شد: بسیاری، شکل‌گیری این ستاد را غیرقانونی دانستند و از همان ابتدا قصد سنگ‌اندازی داشتند ولی این ستاد کار خود را ادامه خواهد داد چون ضرورت دارد.
وزیر ارتباطات با تأکید بر اینکه در جنگ رمضان، مردم برنده واقعی بودند و حضوری پررنگ و مسئولانه در همه عرصه‌ها داشتند و نشان دادند با وجود کاستی‌ها، پای کشور ایستاده‌اند، اظهار کرد: نمی‌توان پذیرفت همین مردمی که در میدان‌های مختلف همراه نظام بوده‌اند، در فضای مجازی نادیده گرفته شوند یا مورد بی‌اعتمادی قرار گیرند.
هاشمی یادآور شد: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند «طرحی نو» هستیم چراکه تکیه صرف بر ابزارها و رویکردهای گذشته، پاسخگوی شرایط جدید نیست. از نگاه سکاندار وزارت ارتباطات، باید با مشارکت همه ذی‌نفعان از جمله رسانه‌ها، نمایندگان مجلس، فعالان زیست‌بوم دیجیتال و به‌ویژه نخبگان به سمت یک تصمیم ملی و پایدار حرکت کنیم. او ادامه داد: بی توجهی به بخش خصوصی و نخبگان و اتخاذ تصمیم‌ها پشت درهای بسته، نه‌تنها اجرایی نخواهد بود بلکه می‌تواند به مهاجرت سرمایه انسانی منجر شود که خود با منافع و امنیت ملی در تضاد است.

آسیب‌پذیری در برابر هکرها با قطع اینترنت
وزیر ارتباطات در این نشست با اشاره به یکی از انگاره‌های اشتباه در ذهن برخی مبنی بر اینکه مسدود شدن اینترنت با امنیت برابر است، گفت: اتفاقاً در زمان قطعی اینترنت شاهد شهادت تعدادی از مسئولان تراز اول امنیتی کشور ازجمله شهید خطیب، شهید خادمی و شهید لاریجانی بودیم. اگر فکر می‌‌کنیم با بستن اینترنت، امنیت برقرار شده، باید در آن تجدیدنظر کنیم چون عوارض قطعی اینترنت، جدی است. یکی از این موارد، به روز نشدن سامانه‌هاست؛ در شرایطی که آسیب‌پذیری سامانه‌ها در جهان، به صورت دوره‌ای بررسی، کشف و منتشر می‌‌شود، با قطع اینترنت در کشور عملاً امکان گرفتن آپدیت از سوی سامانه‌ها ازبین می‌‌رود و شبکه داخلی ما با طولانی شدن این فرآیند، آسیب‌پذیر می‌‌شود که خود یک مقوله ضد امنیتی است.

کند شدن توسعه شبکه در مناطق محروم
وزیر ارتباطات در پاسخ به گلایه و انتظار کاربران برای بهبود کیفیت اینترنت هم گفت: ارتقای کیفیت اینترنت در دستور کار جدی وزارت ارتباطات قرار دارد و باور ما این است که اینترنت باید برای همه مردم، باکیفیت و بدون تبعیض در دسترس باشد. ‌هاشمی افزود: اگر اقتصاد دیجیتال برای کشور اهمیت دارد، نمی‌توان با خودتحریمی فرصت‌های موجود را از دست داد. در بسیاری از کشور‌ها سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی به بیش از ۴۰ درصد رسیده و ما نیز باید از این ظرفیت بهره‌مند شویم.
وزیر ارتباطات همچنین یادآور شد: با محدودسازی دسترسی به اینترنت، یکی از اقشاری که بیشترین آسیب را می‌‌بینند، روستاییان و ساکنان مناطق صعب‌العبور هستند چراکه با کاهش درآمد این صنعت، ضرباهنگ توسعه اینترنت روستایی هم کند خواهد شد و دیگر امکان توسعه در مناطق محروم وجود ندارد یا به کندی اتفاق می‌‌افتد که خود درتضاد با توسعه عدالت ارتباطی مورد نظر وزارت ارتباطات است.

 ابزارهای جایگزین فراگیر می‌شود
وزیر ارتباطات با اشاره به اینکه هرگونه محدودسازی اینترنت، کاربران را به سمت مسیرهای جایگزین می‌‌برد، گواه آن را کاهش هزینه استفاده از فناوری‌هایی مانند استارلینک دانست و یادآور شد: این موضوع مشابه تجربه آنتن‌های ماهواره‌ای در گذشته است و نشان می‌‌دهد وقتی نیاز واقعی جامعه بی‌پاسخ بماند، ابزارهای جایگزین به‌تدریج فراگیر می‌شوند.  او راه‌حل اصلی، را پاسخ دادن به نیاز مردم با خدمات باکیفیت، قابل اعتماد و رقابتی دانست و نمونه موفق آن را پلتفرم‌هایی مانند دیجی‌کالا، ترب، اسنپ، تپسی یا اپلیکیشن‌های مسیریابی مانند «نشان» دانست که مردم دیگر نیازی به استفاده ازنمونه‌های خارجی مانند آمازون یا «ویز» احساس نمی‌کنند.
مخالف انحصار پلتفرم‌های داخلی هستیم
وزیر ارتباطات یادآور شد: همین منطق درباره پیام‌رسان‌های داخلی نیز صادق است. پس از بازگشایی واتس اپ، برخی نگران کاهش استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی بودند اما در یک بازه کوتاه، تعداد کاربران فعال روزانه برخی پیام‌رسان‌های داخلی حتی افزایش یافت. یعنی سکوهای داخلی اگر کیفیت، اعتماد و کارکرد مناسب داشته باشند، اتفاقاً در فضای رقابتی بیشتر رشد می‌‌کنند.‌ هاشمی در ادامه توضیح داد: وزارت ارتباطات در توسعه نرم‌افزار این پیام‌رسان‌ها دخالت ندارد، اما علاوه بر حمایت از آنها، عملکردشان را نیز در چارچوب‌های مشخص پیگیری می‌کند. او در عین حال تأکید کرد: حمایت از سکوهای داخلی به معنای ایجاد انحصار نیست. در کنار تقویت پلتفرم‌های بومی، دسترسی به خدمات و فناوری‌های بین‌المللی نیز باید حفظ شود، زیرا رقابت باعث پیشرفت می‌شود. حتی کشورهایی مانند چین نیز در کنار تولیدات داخلی، از تجهیزات شرکت‌های خارجی استفاده می‌کنند تا هم از رقابت جهانی عقب نمانند و هم در صورت بروز مشکل برای یک تأمین‌کننده، ارائه خدمات متوقف نشود.

مخالفت جدی وزیر ارتباطات با «لیست سفید»
وزیر ارتباطات در این نشست از رویکردی به نام «وایت‌ لیست کردن» اینترنت که در کشور دنبال می‌‌شد، انتقاد کرد و یادآور شد: وقتی در یک سازمان با چندصد نفر نیرو، نمی توان سطح دسترسی را تعیین کرد، چطور این نگاه حاکم می‌‌شود که می‌‌توان برای 90 میلیون نفر تصمیم گرفت بر اساس نیازشان، به چه سایت‌هایی دسترسی داشته باشند؟
هاشمی با اشاره به اینکه این رویکرد در مقابل «بلک‌لیست» قرار گرفت که تنها دسترسی به سایت‌های مشخصاً آسیب‌زا مانند محتوای خشونت‌آمیز یا غیراخلاقی را محدود می‌کند، یادآور شد: عملاً چنین رویکردی اجرایی نیست و حتی باعث محدود شدن خلاقیت، از بین رفتن فرصت‌های تازه و خشک شدن ریشه نوآوری در کشور می‌شود.

استیضاح حق قانونی نمایندگان مجلس است
وزیر ارتباطات در پاسخ به سؤالی درباره استیضاح وی از سوی برخی نمایندگان مجلس  نیز گفت: استیضاح حق قانونی نمایندگان مجلس است. اگر نمایندگان به این جمع بندی برسند که وزیر را استیضاح کنند، به آن به عنوان یک فرصت نگاه می‌کنم تا بتوانم با نمایندگان مجلس و مردم بیشتر صحبت کنم. قطعاً آمار کارشناسی ما برای مردم شنیدنی خواهد بود. ما در مسیری که آغاز کردیم ثابت قدم هستیم و فکر می کنیم این مسیر باعث ارتقای حکمرانی کشور خواهد شد.

بــــرش

ترافیک امروز، ۷۸ درصد ترافیک اول دی‌ماه ۱۴۰۴ است

بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت نیز  با اشاره به رشد ۵۰ درصدی ترافیک باوجود کمبودهای سرمایه‌گذاری زیرساختی گفت: در حال حاضر کیفیت سرویس‌دهی شبکه به‌صورت مستمر در حال بهبود است. برخلاف تصورات مبنی بر وجود ترافیک ۶۰ درصدی، ما شاهد رشد روزافزون ترافیک شبکه هستیم و این عدد هم‌اکنون به ۷۸ درصد ترافیک روز اول دی‌ماه ۱۴۰۴ رسیده است. او یادآور شد: بخش قابل‌توجهی از سرویس‌های بین‌المللی (حدود ۳۰ درصد) به دلیل تحریم‌های ظالمانه، بر روی کاربران ایرانی بسته هستند. آمارهای ما نشان می‌دهد که حدود ۲۰۰ هزار آدرس (Domain) پربازدید جهانی، دسترسی کاربران با IP ایران را مسدود کرده‌اند.
معاون وزیر ارتباطات در ادامه گفت: این موضوع باعث شده است کاربران ایرانی علاوه بر محدودیت‌های ناشی از سیاست‌های داخلی، در دسترسی به بسیاری از پلتفرم‌های بین‌المللی نیز با چالش مواجه شوند و ناچار به استفاده از ابزارهای تغییر آی‌پی باشند که این ابزارها نیز خود دارای اثرات جانبی بر روی کیفیت شبکه هستند. ما همواره پیگیر این موضوع بوده و هستیم.
 

بــــرش

مبالغ اضافه اینترنت پرو بازمی‌گردد

در این نشست، حمید فتاحی، رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی درباره اینترنت «پرو» و گلایه کاربرانی که این مدل اینترنت را در دوران جنگ خریده‌اند ولی حالا اپراتورها نمی خواهند آن را متوقف کنند، گفت: این مصوبه مربوط به شرایط بحران و امنیتی بود. در آن زمان، مصوبه‌ای برای تسهیل ارتباطات کسب‌ و کارها تدوین شد با این حال در مراحل اجرا، انحرافاتی از چارچوب مصوبه صورت گرفت که پیامدهای منفی به همراه داشت و مهم‌ترین آن، ایجاد حس نارضایتی و تبعیض در میان مردم بود.  فتاحی یادآور شد: پس از این اتفاقات، با ورود قوه قضائیه، مجلس شورای اسلامی و همچنین رگولاتوری، موضوع گرانفروشی خارج از تعرفه‌ های مصوب کمیسیون تنظیم مقررات به کاربران نهایی و غیر از کسب ‌و کارها مورد رسیدگی قرار گرفت.
وی گفت: مقرر شد که این طرح اصلاح شود و در صورت نیاز، ادامه پیدا کند؛ اگر هم اصلاً نیازی به آن وجود ندارد، کاملاً متوقف شود. معاون وزیر ارتباطات درباره مبالغ اضافه دریافت شده در طرح «اینترنت پرو» تصریح کرد: در راستای حمایت از حقوق مصرف‌کننده، اپراتورها موظف شده‌اند مبالغ اضافه دریافت شده از کاربران را محاسبه کرده و به حساب کاربری آنها عودت دهند.