مشارکت مردمی، کلید کاهش چالش‌های محیط‌زیستی کشور است/ مطالبه‌گری بین‌المللی ایران درباره خسارات محیط‌زیستی جنگ

شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در نشست تخصصی با حضور نمایندگان اتاق بازرگانی تهران، ضمن قدردانی از برگزاری این نشست، اظهار کرد: امیدواریم در جلسات آینده بتوانیم موضوعات محیط‌زیستی را به‌صورت تخصصی‌تر و موضوع‌محور بررسی کنیم.

وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره دیپلماسی محیط زیست و آثار جنگ‌های تحمیلی بر منابع طبیعی و محیط زیست کشور افزود: در دوران جنگ تحمیلی هشت‌ساله، مستندسازی خسارات محیط‌زیستی مورد توجه قرار نگرفت، اما در جنگ‌های بعدی منطقه، از جمله جنگ عراق و کویت، این موضوع انجام شد.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: در حال حاضر مستندسازی خسارات محیط‌زیستی ناشی از جنگ تحمیلی 12 روزه برای عرصه‌های طبیعی به پایان رسیده و بررسی تبعات محیط‌زیستی جنگ رمضان در دست اقدام است تا ابعاد آسیب‌های واردشده به مناطق حفاظت‌شده، عرصه‌های طبیعی و محیط زیست شهری را به‌صورت دقیق و فنی مستندسازی کنیم.

وی با بیان اینکه برآورد اولیه خسارات وارده به عرصه‌های طبیعی در جنگ 12 روزه بیش از 20 همت بوده است، گفت: در آن مقطع زمانی به دلیل گرما و کم‌بارشی، آتش‌سوزی‌های بیشتری در اثر حملات رخ داد که گزارش آن به معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری ارائه شده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین به مکاتبات گسترده با نهادهای بین‌المللی اشاره کرد و افزود: در این زمینه با وزرای محیط زیست کشورهای منطقه خلیج فارس، دبیرکل سازمان ملل متحد و 11 نهاد محیط‌زیستی وابسته به سازمان ملل مکاتبات متعددی انجام شد. هرچند خروجی این پیگیری‌ها در نهایت به صدور بیانیه‌ای محدود شد، اما مطالبه‌گری حقوقی و محیط‌زیستی جمهوری اسلامی ایران با جدیت ادامه خواهد یافت.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به رویکرد دولت در حوزه توسعه پایدار تصریح کرد: با وجود فشارهای اقتصادی، تحریم‌ها و جنگ‌های تحمیلی، توجه دولت به مسائل محیط‌زیستی قابل توجه بوده است. توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، علاوه بر پاسخ به بخشی از محدودیت‌های حوزه انرژی، ریشه در توجه ویژه رئیس‌جمهور به مقوله توسعه پایدار دارد.

وی افزود: ایران با برخورداری از بیش از 300 روز آفتابی در بسیاری از مناطق کشور، ظرفیت بالایی برای توسعه انرژی خورشیدی دارد و این ظرفیت می‌تواند در کاهش اتکا به سوخت‌های فسیلی و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای نقش مؤثری ایفا کند.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین با اشاره به موضوع عدالت محیط‌زیستی گفت: دسترسی عادلانه مناطق و بخش‌های مختلف کشور به منابع محیط‌زیستی، مدیریت بهینه مصرف آب و انرژی و بهره‌مندی خردمندانه از ظرفیت‌های طبیعی، از جمله موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تأکید کرد: شکنندگی محیط زیست و منابع پایه، به‌طور مستقیم موجب افزایش شکنندگی اقتصادی و آسیب‌پذیری اجتماعی می‌شود؛ از این رو، تقویت تاب‌آوری محیط‌زیستی، یکی از پیش‌نیازهای مهم تاب‌آوری اقتصادی و اجتماعی کشور است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به نقش مشارکت مردمی در حل مسائل محیط‌زیستی اظهار داشت: محیط زیست می‌تواند بستر مناسبی برای تقویت و ترمیم سرمایه اجتماعی باشد و با جلب مشارکت عمومی و همکاری مردم، بسیاری از مشکلات این حوزه قابل کاهش خواهد بود.

وی ضمن قدردانی از رویکرد محیط‌زیستی اتاق بازرگانی تهران و برگزاری نشست‌های تخصصی در این حوزه، خاطرنشان کرد: توسعه صنایع بازیافت، کاهش مصرف پلاستیک و محصولات یک‌بار مصرف، گسترش گردشگری مسئولانه و جلب مشارکت مردم در حفاظت از محیط زیست، از جمله محورهایی است که سازمان حفاظت محیط زیست آمادگی دارد در همکاری نزدیک با بخش خصوصی و نهادهای تخصصی دنبال کند.

در این نشست، حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، صدیقه ترابی، معاون محیط زیست انسانی، و علی‌محمد طهماسبی بیرگانی، مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و مسئول بازرسی، ارزیابی عملکرد و رسیدگی به شکایات سازمان، درباره آسیب‌های محیط‌زیستی در جنگ و اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست در زمینه تعیین خسارت‌ها و اقدامات حقوقی و بین‌المللی گزارش‌هایی ارائه کردند.

همچنین پیمان فلسفی، عضو هیأت رئیسه کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، محمود نجفی عرب، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، سعید تاجیک، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، سعید ترکمان، رئیس انجمن ملی صنایع پلیمر ایران، و توحید صدرنژاد، رئیس کمیسیون توسعه پایدار اتاق بازرگانی تهران نیز سخنرانی کردند و در پایان معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به پرسش‌های برخی از حاضران پاسخ داد.