مشارکت دولت و بخش خصوصی برای کاهش ۱.۵ میلیارد دلار ارزبری دارو و تجهیزات پزشکی

حسین افشین، معاون علمی رئیس‌جمهور در آیین امضای تفاهم‌نامه چهارجانبه میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، صندوق نوآوری و شکوفایی و سازمان برنامه و بودجه کشور طی سخنانی گفت: اجرای برنامه‌های تولید انسولین و داروهای مشتق از پلاسما، شیرخشک نوزاد، واکسن‌های پنوموکوک و مننگوکوک، همچنین تولید تجهیزات پزشکی، حاصل تعامل و همکاری نزدیک چهار مجموعه وزارت بهداشت، معاونت علمی، سازمان برنامه و بودجه و صندوق نوآوری و شکوفایی است. این مدل همکاری موفق چهارجانبه می‌تواند در حوزه‌های دیگر نیز انجام شود.

وی تاکید کرد: اجرای پروژه‌هایی از این دست علاوه بر اثربخشی اقتصادی و فناوری، اثربخشی بالایی در اقتدار کشور خواهد داشت. زیرساخت‌‎های خوبی در بخش‌های مختلف داریم، اما برای اینکه نتیجه کار به تولید محصولات منجر شود، نیاز است که شرکت‌های دانش‌بنیان به این بخش‌ها متصل و سرمایه‌گذاری مناسبی انجام شود تا شاهد ثروت‌آفرینی در این حوزه‌ها باشیم.

این مقام مسئول با اشاره به حمایت 1.5 همتی معاونت علمی از تجهیز آزمایشگاه‌های مرجع حوزه علوم پزشکی اظهار کرد: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد نظام علوم پزشکی کشور ظرفیت بالایی برای پیشرفت و دستیابی به جایگاه‌های برتر دارد.

وی افزود: معتقدم منابع باید در بخش‌هایی هزینه شوند که خروجی‌های ملموس و قابل اندازه‌گیری داشته باشند. بر همین اساس، در دوران جنگ 1.5 همت برای تجهیز آزمایشگاه‌های مرجع حوزه علوم پزشکی از سوی معاونت علمی اختصاص داده شد.

وی افزود: نباید فعالیت‌ها به شکل پراکنده انجام شود؛ بلکه باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنیم که در پایان سال بتوان نتایج و دستاوردهای مشخصی را در حوزه‌های مختلف ارائه و ارزیابی کرد.

او با اشاره به اهمیت موضوع بهداشت و نظارت تخصصی در این حوزه گفت: کیفیت تجهیزات پزشکی و محصولات مورد استفاده در مراکز درمانی از موضوعات مهمی است که نیازمند توجه ویژه و همراهی بخش‌های مرتبط است.

وی ادامه داد: در دانشگاه‌ها برنامه‌هایی برای افزایش کیفیت محصولات و تجهیزات پزشکی تعریف شده است تا تجهیزات مورد استفاده از استانداردهای مطلوب‌تری برخوردار شوند و افرادی که در محیط‌های درمانی و پزشکی با این تجهیزات کار می‌کنند، احساس راحتی و رضایت بیشتری داشته باشند.

معاون علمی رئیس‌جمهور تأکید کرد: یکی از اهداف اصلی این برنامه‌ها، بهبود کیفیت محصولاتی است که در حوزه پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ موضوعی که علاوه بر ارتقای سطح فناوری، می‌تواند تجربه کاری پزشکان و متخصصان حوزه سلامت را نیز بهبود بخشد.

وی این روند را اتفاقی مهم و ارزشمند توصیف کرد و گفت: همگرایی میان علوم پزشکی، مهندسی و بخش‌های مرتبط می‌تواند زمینه‌ساز توسعه فناوری‌های سلامت و دستیابی به نتایج مؤثرتر در این حوزه باشد.

جهش زیست‌فناوری ایران با تکیه بر شرکت‌های دانش‌بنیان

رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به امضای تفاهم‌نامه‌ای میان دستگاه‌های اجرایی و نهادهای علمی کشور، از موفقیت یک برنامه دو ساله برای توسعه تولید داخلی داروها و تجهیزات پزشکی پیشرفته خبر داد.

پورمحمدی با بیان اینکه این اقدام با همکاری وزارت بهداشت، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، صندوق نوآوری و شکوفایی، شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی به نتیجه رسیده است، اظهار کرد: امروز اتفاق مبارکی رقم خورد و بخش مهمی از برنامه‌ای که از دو سال پیش آغاز شده بود، به ثمر نشست. در همین راستا، تفاهم‌نامه‌ای برای ادامه مسیر و گسترش همکاری‌ها به امضا رسید.

وی گفت: تجربه نشان داده است که در برخی شرایط سخت، به‌ویژه در دوران تحریم، محاصره یا بحران‌های بین‌المللی، دسترسی کشور به برخی کالاهای راهبردی از جمله داروها و تجهیزات پزشکی با دشواری مواجه می‌شود. از این رو، دستگاه‌های مرتبط تصمیم گرفتند نیازهای کشور، به‌ویژه در حوزه فناوری‌های پیچیده پزشکی و دارویی، با اتکا به توان شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی تأمین شود.

رئیس سازمان برنامه و بودجه افزود: طی دو سال گذشته، فعالیت‌های گسترده‌ای در حوزه‌هایی همچون تولید واکسن، فرآورده‌های پلاسمایی، داروهای شخصی‌سازی‌شده و سایر محصولات پیشرفته زیست‌فناوری انجام شده و نتایج آن نشان داده است که بخش وسیعی از نیازهای کشور در این حوزه‌ها قابلیت تولید داخلی دارد.

وی ادامه داد: برای تحقق این هدف، حدود 27 هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری انجام شده که نزدیک به 10 هزار میلیارد تومان آن از سوی دولت و از طریق معاونت علمی و فناوری و صندوق نوآوری و شکوفایی تأمین شده است. بخش باقی‌مانده نیز با مشارکت بخش خصوصی سرمایه‌گذاری شده است.

او یکی دیگر از دستاوردهای این برنامه را کاهش وابستگی کشور به تأمین‌کنندگان خارجی عنوان کرد و گفت: در شرایطی که تحریم‌ها یا بحران‌های بین‌المللی می‌تواند دسترسی به دارو و تجهیزات حیاتی را محدود کند، تولید داخلی این محصولات مانع از ایجاد مشکل برای بیماران و نظام سلامت کشور خواهد شد.

پورمحمدی همچنین به ارتقای جایگاه علمی ایران در حوزه زیست‌فناوری اشاره کرد و افزود: این اقدامات موجب ارتقای قابل توجه جایگاه علمی کشور در حوزه پزشکی بازساختی و زیست‌فناوری شده است؛ به‌گونه‌ای که رتبه ایران در حوزه پزشکی بازساختی از جایگاه چهاردهم جهان به رتبه چهارم ارتقا یافته است.

وی خاطرنشان کرد: برنامه‌ریزی‌ها بر این اساس است که با تداوم فعالیت‌ها و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، جایگاه چهارم جهانی کشور در این حوزه تثبیت شود.

رئیس سازمان برنامه و بودجه در پایان ضمن قدردانی از همه دستگاه‌ها و نهادهای مشارکت‌کننده، این موفقیت را به همکاران خود در دولت و مردم ایران تبریک گفت و ابراز امیدواری کرد که این الگوی موفق همکاری میان دولت، بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان در سایر حوزه‌های راهبردی کشور نیز تکرار شود.

حرکت بخش سلامت و پزشکی کشور در لبه‌های علم

 محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در این مراسم ضمن تقدیر از تلاش‌ها و همکاری معاونت علمی، سازمان برنامه و بودجه و صندوق نوآوری و شکوفایی گفت: کارهای ارزشمندی در همکاری و تعامل میان چهار نهاد صورت گرفته است که اکنون به ثمردهی رسیده و باید آنها را به مردم معرفی کنیم. با وجود شرایط جنگ (و تحریم)، بخش سلامت و پزشکی کشور در لبه‌های علم درحال حرکت و پیشرفت است و روش‌های نوین درمانی که برخی از آنها در دنیا بی‌رقیب هستند، توسط پژوهشگران کشور به ثمر رسیده است.

وی تاکید کرد: اکثر این دستاوردها با موفقیت تکمیل شده‌اند. به عنوان مثال، در حوزه پزشکی بازساختی جزو 5 کشور نخست دنیا محسوب می‌شویم و محصولات متنوعی در حوزه ژن‌درمانی، سلول‌درمانی و درمان بافتی در کشور تولید شده‌اند.

ظفرقندی افزود: در حوزه پلاسما که حوزه بسیار ارزشمندی برای کشور محسوب می‌شود، در زمینه تأمین نیازهای بیماران و کمک به صرفه‌جویی ارزی، همچنین تولید محصولات مشتق از پلاسما مانند ایمونوگلوبولین (IVIG ) و آلبومین که محصولات رده بعدی پلاسما هستند، دستاوردهای بسیار خوبی حاصل شده است.

وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خاطرنشان کرد: علاوه بر موفقیت در حوزه تولید دارو‌ها، مواد اولیه دارویی و تولید واکسن‌های پنوموکوک و مننگوکوک، در حوزه تولید تجهیزات پزشکی، عملکرد بسیار خوبی داشته‌ایم و کیفیت محصولات تولیدی در این بخش‌ها بسیار بالا است و این دستاوردها، حاصل همکاری جمعی وزارت بهداشت، معاونت علمی، سازمان برنامه و بودجه و صندوق نوآوری و شکوفایی است.

ظفرقندی افزود: مجموعه این اقدامات و دستاوردها، نشانگر حرکت رو به جلوی کشور در رده‌های بالای علمی دنیا است و امیدواریم با خوداتکایی و خودباوری به توان داخلی، شاهد رشد و پیشرفت هرچه بیشتر کشور در عرصه‌های مختلف بخصوص در حوزه سلامت و پزشکی باشیم.

اعتبار مالیاتی پیشران اجرایی‌شدن پروژه‌های حوزه سلامت

 اصغر نوراله‌زاده رییس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی نیز در این مراسم ضمن تقدیر از همراهی وزارت بهداشت، معاونت علمی و سازمان برنامه و بودجه گفت: صندوق نوآوری و شکوفایی در سال 1404 بالغ بر 2.9 همت سرمایه‌گذاری و 2.7 همت تسهیلات (مجموعا نزدیک به 5 همت) در حوزه تولید داروها (انسولین، پلاسما و داروهای مشتق از پلاسما، شیرخشک) و تجهیزات پزشکی انجام داد.

وی افزود: در فراخوان شیرخشک نوزاد 12 شرکت انتخاب شدند که قرارداد با تعدادی از این شرکت‌ها منعقد شده است و قراردادهای باقی‌‌مانده نیز امسال منعقد خواهند شد. در حوزه تولید انسولین و داروهای مشتق از پلاسما، بخشی از سرمایه‌گذاری توسط صندوق نوآوری و شکوفایی در شرکت‌های منتخب انجام شده است و متناسب با پیشرفت پروژه‌ها، بخش‌های بعدی منابع به شرکت‌ها تزریق خواهند شد.

رییس هیئت عامل صندوق نوآوری و شکوفایی تأکید کرد: اجرای موفق برنامه‌های تولید انسولین و داروهای مشتق از پلاسما، واکسن‌ها، تولید شیرخشک نوزاد، تولید تجهیزات پزشکی، حاصل همکاری و تعامل نزدیک میان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، صندوق نوآوری و شکوفایی، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، سازمان برنامه و بودجه کشور است.

وی افزود: یکی از موفق‌ترین برنامه‌هایی که در کشور انجام شده است، اجرای پروژه‌های تولید انسولین و داروهای مشتق از پلاسما، واکسن‌ها (پنوموکوک و مننگوکوک)، تولید شیرخشک نوزاد و تولید تجهیزات پزشکی است.

نوراله‌زاده خاطرنشان کرد: استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی کمک بسیار مهمی در پیشبرد و سرعت‌بخشیدن به اجرای این پروژه‌های مهم در حوزه سلامت کشور محسوب می‌شود.