معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه:
حاکمیت بر تنگه هرمز را با هر هزینهای اعمال میکنیم/ پاسخ ما به آمریکا باید پشیمانکننده باشد
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه با اشاره به هدف قرار گرفتن مناطقی از کشورمان توسط آمریکا، گفت: آمریکا نمیخواهد ایران حاکمیت مؤثر خود را بر تنگه هرمز اعمال کند، اما ما این حاکمیت را با هر هزینهای اعمال خواهیم کرد.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاعرسانی دولت، کاظم غریبآبادی با حضور در شبکه خبر سیما اظهار کرد: با آنچه اخیراً آمریکا درباره پایان رفع محاصره دریایی اعلام کرد، این کشور تمامی تعهدات خود ذیل تفاهم اسلامآباد را کنار گذاشت و به نوعی این یادداشت تفاهم را متلاشی کرد.
وی با اشاره به نقض تعهدات یادداشت تفاهم اسلامآباد از سوی طرف آمریکایی، افزود: در حال حاضر چیزی به نام تعهدات جاری و لازمالاجرای این یادداشت تفاهم، نه از سوی آمریکا و نه از سوی جمهوری اسلامی ایران وجود ندارد.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه تصریح کرد: بنابراین اگر اکنون از ایران درخواست میشود که تنگه هرمز را برای عبور کشتیها باز کند، این درخواست، بلاوجه است و ما برای آن وجاهتی قائل نیستیم.
غریبآبادی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای رئیسجمهور آمریکا مبنی بر انجام مذاکرات 11 ساعته میان ایران و آمریکا، گفت: گفتوگوهای ما با عمان بود و هیچ گفتوگو یا مذاکرهای با آمریکا نداشتیم. اصولاً توافقی نیز صورت نگرفت.
وی ادامه داد: مواضع ما در عمان کاملاً اصولی بود. ما رفتیم تا مواضع اصولی خود درباره تنگه هرمز را مطرح کنیم؛ اگر طرف مقابل را با این مواضع همراه میکردیم، سناریوی مطلوبی بود و اگر نه، به آنها اعلام میکردیم که باید منتظر تحولات جدید در تنگه هرمز باشند. بنابراین توافقی شکل نگرفت و ادعای ترامپ با واقعیت همخوانی ندارد.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه با بیان اینکه پس از امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد تاکنون هیچ مذاکرهای در چارچوب آن انجام نشده است، خاطرنشان کرد: قرار بود مذاکرات فنی و نشستهای گروههای کاری آغاز شود، اما این مذاکرات اساساً شروع نشد.
غریبآبادی اضافه کرد: پیش از تحولات اخیر، یک دلیل اساسی برای آغاز نشدن این مذاکرات وجود داشت و آن موضوع لبنان بود. ابتدا باید عقبنشینی در لبنان اتفاق میافتاد؛ بنابراین ما هیچ مذاکرهای را پیش از تحولات اخیر با آمریکا آغاز نکردیم و در طول یک ماه اخیر نیز هیچ مذاکرهای با این کشور نداشتیم.
غریبآبادی در پاسخ به پرسشی درباره مدیریت تنگه هرمز، تصریح کرد: زمانی که در شرایط جنگی، امنیت ملی یک کشور به خطر میافتد، طرح موضوع احترام به حقوق بینالملل دیگر وجاهت سابق را ندارد. ما درگیر جنگ هستیم و کسی نباید اکنون به ما احترام به حقوق بینالملل را یادآوری کند؛ چراکه اصول حقوق بینالملل را متجاوزان زیر پا گذاشتند.
وی افزود: برخی مطرح میکنند که تنگه هرمز دو طرف دارد؛ ایران و عمان، و باید به حاکمیت عمان احترام گذاشت. از نظر حقوقی، این موضوع در شرایط عادی و موقت قابل طرح است، اما اکنون در وضعیت جنگی قرار داریم و تنگه هرمز میتواند از سوی متجاوزان برای به خطر انداختن امنیت ملی ایران و تسهیل برخی عملیاتهای نظامی علیه کشور مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه ادامه داد: حتی اگر ما سمت آبهای سرزمینی خود را بهطور مؤثر کنترل کنیم اما بخش دیگر را کنترل نکنیم، امنیت ملی ما همچنان در معرض تهدید قرار میگیرد. این موضوع به هیچ عنوان به معنای زیر سؤال بردن حاکمیت ملی عمان نیست. عمان همسایه خوب ماست و در جریان جنگ نیز مواضع اصولی اتخاذ کرد. ما هیچ قصدی برای تعرض به حاکمیت عمان نداریم.
وی تأکید کرد: این تنگه با دو کشور مرتبط است و نباید اجازه داد برای اقداماتی که مغایر امنیت ملی ماست مورد سوءاستفاده قرار گیرد. عبور شناورها در چنین آبراههایی نباید بهگونهای باشد که حاکمیت سرزمینی کشورها را به خطر اندازد. در شرایط جنگی، کنترل ما باید بر کل تنگه باشد، نه صرفاً آبهای سرزمینی خودمان.
غریبآبادی با اشاره به بند 5 یادداشت تفاهم اسلامآباد اظهار کرد: در مدت 60 روز تعیینشده برای مذاکرات، مقرر شده بود ایران برای عبور ایمن، ترتیبات لازم را فراهم کند؛ یعنی مسیرها توسط ایران تعیین شود. در بخش دیگری از این بند نیز آمده است که مینزدایی در تنگه هرمز توسط ایران انجام شود تا عبور و مرور کشتیها برقرار شود.
وی ادامه داد: برخی میگویند عمان عضو این تفاهم نیست. ما با عمان کاری نداریم. 60 سال است توافق کردهایم که مسیر ورودی و خروجی تنگه هرمز از آبهای سرزمینی عمان باشد. در تمام این سالها آیا ما موضوعی را به عمان تحمیل کردیم؟ خیر؛ زیرا با مشکلی مواجه نبودیم.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه افزود: تهدیدی از سمت تنگه هرمز متوجه ما نبود و بنابراین بحث زیر سؤال بردن حاکمیت عمان مطرح نیست. عمانیها قصد داشتند برای مینزدایی در آبهای خود از برخی کشورها دعوت کنند، اما ما مخالفت کردیم؛ زیرا تفاهمی داشتیم که باید دقیق اجرا میشد و مایل نبودیم به بهانه مینزدایی، پای شناورهای نظامی و تجهیزات کشورهای بیگانه به تنگه هرمز باز شود.
وی تصریح کرد: کاری که ما در سه هفته اخیر در تنگه هرمز انجام دادیم این بود که نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مسیر ورودی و خروجی در بخش شمالی تنگه را باز کرد.
غریبآبادی اظهار کرد: مینزدایی انجام شد، مسیر عبور ایمن برای شناورهای تجاری ایجاد شد و این موضوع را به همه کشورها اعلام کردیم که کشتیها طبق بند 5 باید از این مسیر عبور کنند. مسیری که طی 60 سال گذشته مورد استفاده قرار میگرفت، اکنون به دلیل وجود مین کاملاً غیرقابل استفاده است. آنها مسیر جنوبی را باز کردند که تقریباً نزدیک به آبهای داخلی عمان است و حق انجام چنین اقدامی را نداشتند.
وی ادامه داد: درست است که عمان بخشی از تفاهم نبود، اما اقدامات آنها چه در شرایط صلح و چه در شرایط جنگ میتواند پیامدهایی برای منطقه داشته باشد. ما اطلاع داریم که آمریکاییها فشار سنگینی وارد کردند تا مسیر جنوبی بسته نشود. برخی کشتیها با هشدارهای بیسیم سپاه بازمیگشتند تا از مسیر شمالی استفاده کنند، اما هواپیماهای آمریکایی آنها را مجبور میکردند از مسیر جنوبی عبور کنند.
غریبآبادی با اشاره به ادعای آمریکا مبنی بر هدف قرار گرفتن برخی کشتیهای تجاری توسط ایران، گفت: واکنش آمریکا این بود که صدها هدف نظامی، غیرنظامی و زیرساختی ما را مورد حمله قرار داد. ما نزدیک به 20 شهید و 200 مجروح داشتیم. آیا به دلیل اینکه برای دو یا سه شناور در مسیر جنوبی حادثهای رخ داده است، چنین پاسخی قابل توجیه است؟
وی افزود: وقتی در موضوع لبنان تفاهم را نقض کردند و عملیات نظامی را متوقف نکردند، ما چه پاسخی باید میدادیم؟ نوع پاسخ و واکنش خود را باید متناسب با شرایط تنظیم کنیم.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه گفت: حتی معتقدم پاسخ ما نباید صرفاً متناسب با اقدامات آمریکا باشد. اگر آمریکا به بهانه سه کشتی، صدها هدف را مورد حمله قرار داده است، واکنش ما چه باید باشد؟ پاسخ ما به آمریکا باید بازدارنده و پشیمانکننده باشد، چراکه آمریکا برای اقدامات خود حد و مرزی قائل نیست.
وی خاطرنشان کرد: بحث آمریکا اساساً عبور شناورهای تجاری نیست؛ چراکه ما مسیر شمالی را باز کردهایم. آمریکا نمیخواهد ایران حاکمیت مؤثر خود را بر تنگه هرمز اعمال کند و ما این حاکمیت را با هر هزینهای اعمال خواهیم کرد.
غریبآبادی با اشاره به مأموریت هیأت ایرانی در عمان اظهار کرد: مأموریت ما این بود که به دوستان عمانی اعلام کنیم قصد نقض حاکمیت ملی آنها را نداریم. درخواست ما این بود که مسیر جنوب بسته شود. پیشنهاد مناسبی را در آنجا مطرح کردیم و مسیر جدیدی برای ورود و خروج شناورها پیشنهاد دادیم تا از بروز درگیریها جلوگیری شود. ما نهایت حسن نیت خود را نشان دادیم.
غریبآبادی تأکید کرد: ما بهصراحت اعلام کردهایم که مسیر جنوب را تحت هیچ شرایطی نمیپذیریم. برداشت من این است که اگر دوستان عمانی تنها تصمیمگیرنده بودند، احتمالاً میتوانستیم به تفاهم برسیم.
غریبآبادی با بیان اینکه پس از جنگ 40 روزه، تنگه هرمز بخشی از امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود، اظهار کرد: ما کشوری هستیم که دشمنان بسیاری داریم و باید ظرفیتهای خود را برای دفاع از کشور توسعه دهیم. پس از این جنگ، به ظرفیتهای جدیدی پی بردیم و جمهوری اسلامی ایران از این ظرفیتها برای پیشبرد منافع خود در عرصه منطقهای و بینالمللی استفاده خواهد کرد.
وی افزود: آمریکا عملاً از روز گذشته با تکمیل حلقه محاصره دریایی در جنوب، اعلام کرد که یادداشت تفاهم اسلامآباد را کنار گذاشته است. عملیات نظامی در جنگ 40 روزه علیه ایران بسیار گسترده بود و طبق آمار هلال احمر، بیش از 150 هزار هدف، عمدتاً غیرنظامی، مورد هدف قرار گرفت، اما به نتیجهای دست نیافتند. پاسخهای جمهوری اسلامی ایران نیز بسیار کوبنده بود.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه ادامه داد: پس از آن، آنها به سراغ محاصره دریایی رفتند. آیا در این زمینه نیز به نتیجه رسیدند؟ خیر. در بخش نظامی شکست سنگینی متحمل شدند و در بخش اقتصادی نیز با کشوری مواجه بودند که چهار دهه تحت تحریم قرار داشته و همچنان مقاومت کرده است.
غریبآبادی با بیان اینکه حدود 40 روز محاصره دریایی علیه ایران اعمال شد، گفت: آنها دیدند ایران عقبنشینی نمیکند و مجبور شدند به سمت آتشبس، امضای یادداشت تفاهم و رفع محاصره دریایی حرکت کنند. بنابراین این ابزار برای آمریکا کارآمد نیست.
وی افزود: ترامپ اعلام کرده است که اقدام ترکیبی علیه ایران انجام خواهد داد. اگر آنها بخواهند همزمان با محاصره اقتصادی، اقدامات نظامی علیه ایران را دنبال کنند، پاسخ جمهوری اسلامی ایران نیز متفاوت خواهد بود و ایران صرفاً به بستن تنگه هرمز اکتفا نخواهد کرد. محاصره اقتصادی با تحریم تفاوت دارد؛ محاصره اقتصادی نوعی جنگ و ابزار جنگی محسوب میشود.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه تصریح کرد: هدف آمریکا این است که ایران اعلام کند از اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز صرفنظر خواهد کرد و به میز مذاکره بازمیگردد. بازگشت به میز مذاکره، درخواستی است که محقق نخواهد شد و جمهوری اسلامی ایران با این اقدامات آمریکا، تقاضای مذاکره با این کشور را نخواهد داشت.
وی ادامه داد: اگر آمریکا تصور میکند میتواند با فشار، مسیر تنگه هرمز را تغییر دهد، اشتباه میکند. این دو اتفاق رخ نخواهد داد. اگر آمریکا پس از 20 روز اعلام کند که خواهان آغاز مذاکرات است، ما بازیچه آمریکا نیستیم؛ چراکه رویکرد، راهبرد و مطالبات آمریکا متفاوت خواهد بود. اگر آمریکا قصد اقدامی علیه ایران دارد، باید به این مسائل فکر کند؛ زیرا این مسیر، شکست دیگری برای آمریکا رقم خواهد زد.
غریبآبادی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران کاملاً برای دفاع قاطعانه و ارائه پاسخ پشیمانکننده آماده است، گفت: برخی اقداماتی که نیروهای مسلح ما در جنگ 40 روزه میتوانستند انجام دهند، اگر آمریکا پای خود را فراتر بگذارد، زمان اجرای آن فرا خواهد رسید و نیروهای مسلح ما بر اساس سناریوهای خود عمل خواهند کرد.
وی افزود: دستگاه سیاست خارجی بخشی از نظام جمهوری اسلامی است و امنیت ملی و منافع ملی برای ما اهمیت دارد. اظهارات من، دیدگاه وزیر امور خارجه، دستگاه سیاست خارجی و رئیس هیأت مذاکرهکننده است. وقتی در شرایط جنگی قرار داریم، باید خود را با میدان تنظیم کنیم. درست است که برخی جنگها باید با دیپلماسی پایان یابد، اما در زمان جنگ، دیپلماسی نیز باید متناسب با میدان حرکت کند.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: هیچ اقدامی نبوده که بدون مشورت با میدان و تصمیمگیری مشترک با آن انجام شده باشد. ممکن است در برخی جریانهای سیاسی تفاوت دیدگاههایی وجود داشته باشد، اما دستگاه سیاست خارجی همواره به دنبال تقویت منافع ملی است.
وی ادامه داد: ما دوشادوش نیروهای مسلح هستیم و ظرفیت دستگاه دیپلماسی در کنار میدان، برای ارتقای منافع ملی به کار گرفته میشود. طرح برخی اتهامات علیه این دستگاه و تیم مذاکرهکننده، بیانصافی است. ما منت نمیگذاریم که بگوییم اقدامات نیروهای مسلح را توجیه میکنیم یا هزینههای آن را کاهش میدهیم؛ بلکه با افتخار از اقدامات نیروهای مسلح خود دفاع میکنیم. این وظیفه ماست و آن را مسئولیت خود در دستگاه سیاست خارجی میدانیم.
غریبآبادی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اقدام برخی کشورهای عربی همسایه در اختیار قرار دادن قلمرو سرزمینی خود به آمریکا، گفت: ما نمیتوانیم درباره امنیت ملی خود کوتاه بیاییم. تقریباً تمامی کشورهای همسایه به جز عمان، قلمرو خود را در اختیار آمریکا قرار دادند. آیا میتوانیم در برابر این موضوع سکوت کنیم؟
وی افزود: همین کشورها در جریان جنگ 40 روزه، در مجامع بینالمللی اعلام کردند که ایران علیه آنها تجاوز کرده است. ما در حقوق بینالملل، قطعنامهای درباره تعریف جرم تجاوز داریم که تصریح میکند اگر کشوری قلمرو خود را در اختیار کشور دیگری برای حمله به کشور ثالث قرار دهد، این اقدام میتواند به منزله تجاوز تلقی شود.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه تصریح کرد: بر این اساس، کشورهایی که چنین اقدامی انجام دادهاند، در معرض مسئولیت قرار میگیرند. اکنون نیز برخی کشورها از جنگ 40 روزه درس نگرفتهاند و همچنان قلمرو خود را در اختیار آمریکا قرار میدهند.
وی ادامه داد: حضور آمریکا در منطقه برای شما امنیت ایجاد نکرده است. امیدوارم دامنه درگیریها گسترش پیدا نکند، چراکه این کشورها بیشترین آسیب را خواهند دید. ما چارهای جز دفاع از مردم خود نداریم و اجازه نمیدهیم کشورهای کوچک در کنار آمریکا و در مجاورت مرزهای ما، علیه امنیت ملی ایران اقدام کنند.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات انجامشده برای رساندن صدای مظلومیت ایران به افکار عمومی جهان، گفت: وزارت امور خارجه در حوزه تبیین و اطلاعرسانی اقدامات بسیار خوبی انجام داده است. بیش از 50 گزارش درباره اقدامات ناقض حقوق بینالملل به مجامع بینالمللی و کشورهای مختلف ارسال کردهایم و برای هرکدام پرونده سیاسی و دیپلماتیک تشکیل دادهایم.
غریبآبادی افزود: بیش از 120 یادداشت دیپلماتیک را مستند کردهایم که در آن مشخص شده هر موشک از چه مبدأ و قلمرویی به سمت ایران شلیک شده است. تمامی این موارد ثبت و مستندسازی شده است؛ چراکه لازمه پیگیری حقوقی، برخورداری از مستندات دقیق و حقوقی است.
وی ادامه داد: دستگاههای مسئول بر اساس مصوبه دولت و شورای عالی امنیت ملی موظف شدند خسارات ناشی از تجاوز را در حوزههای دولتی، عمومی و خصوصی جمعآوری کرده و در اختیار دستگاههای ذیربط برای طرح شکایت در خارج از کشور قرار دهند.
معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه خاطرنشان کرد: در قوه قضائیه نیز پروندههای مختلفی تشکیل شده و ما چندین گزارش برای این قوه ارسال کردهایم تا درباره برخی موضوعات، پروندههای ویژه تشکیل و پیگیریهای لازم انجام شود.
غریبآبادی با بیان اینکه اقدامات حقوقی معمولاً فرآیندی زمانبر است، گفت: این روند بهخوبی در حال انجام است و پس از دریافت کامل مستندات، اقدامات گستردهای را در خارج از کشور از منظر حقوقی دنبال خواهیم کرد.
انتهای پیام/