طرح «ثبات» نقطه آغاز حمایت از نخبگان است

  به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، در نشست با نخبگان طرح «ثبات» با اشاره به شرایط جنوب کشور، گفت: درست است که اکنون در مرکز و پایتخت کشور هستیم و شاید شب‌ها صدای انفجار را نشنویم، اما دل و فکر ما با مردمی است که گوشه‌ای از کشورشان مورد تجاوز قرار گرفته و نسبت به این موضوع غمگین و پیگیر هستیم.

وی با ابراز خرسندی از حضور نخبگانی که پس از کسب تجربه در خارج از کشور به ایران بازگشته‌اند، اظهار کرد: همواره در خانه نخبگان تأکید کرده‌ایم که رفتن افراد برای کسب دانش و تجربه در دانشگاه‌های دیگر دنیا، اتفاقی مثبت است و نباید مانع آن شد. آنچه اهمیت دارد، نرخ بازگشت نخبگان است، نه صرفاً تعداد افرادی که از کشور خارج می‌شوند.

معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: ادبیات این حوزه باید تغییر کند. اینکه افراد به کشورهای دیگر بروند، با محیط‌های جدید و فناوری‌های نوظهور آشنا شوند و تجربه کسب کنند، بسیار مفید است، اما باید مسیر بازگشت آنان به کشور نیز فراهم شود.

افشین با اشاره به نرخ بازگشت نخبگان در جهان گفت: در دنیا بین هفت تا 10 درصد افرادی که برای تحصیل و فعالیت علمی از کشور خود خارج می‌شوند، بازمی‌گردند. این نرخ در ایران پایین است و باید برای افزایش آن برنامه‌ریزی کنیم.

وی ادامه داد: دنیای امروز، دنیای ارتباطات است. ممکن است برخی نخبگان حضور فیزیکی در کشور نداشته باشند، اما باید بتوانیم از دانش، تجربه و ارتباطات آنان در قالب شبکه‌های علمی برای پیشرفت کشور استفاده کنیم. امروز مرزهای علمی مانند گذشته معنا ندارد و باید خود را برای بهره‌گیری از ظرفیت ایرانیان خارج از کشور، حتی اگر امکان حضور فیزیکی نداشته باشند، آماده کنیم.

افشین با تأکید بر ضرورت تسهیل مسیر فعالیت نخبگان بازگشته به کشور تصریح کرد: نباید صرفاً در مرحله استقبال از آنان فعال باشیم و پس از آن، حتی حمایت‌هایی در سطح نخبگان داخل کشور نیز از آنان صورت نگیرد. به همین دلیل، طرح «ثبات» را به‌عنوان نقطه آغاز تعریف کرده‌ایم، نه پایان مسیر.

وی درباره همکاری نهادهای مختلف در اجرای این طرح توضیح داد: در طرح ثبات، بنیاد ملی علم، بنیاد ملی نخبگان و معاونت علمی هر کدام بخشی از حمایت‌ها را بر عهده دارند. برخی از طرح‌ها میان این نهادها هم‌پوشانی دارند و این موضوع آگاهانه طراحی شده است.

معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: ثبت‌نام در گرنت «سرآغاز» هیچ منافاتی با حضور در طرح «ثبات» ندارد. همچنین اگر طرحی در هر دو برنامه ارائه شود، مشکلی ایجاد نمی‌کند. همه اطلاعات طرح ثبات برای ثبت سوابق به بنیاد ملی علم ارسال می‌شود، هرچند فرآیند داوری آن به‌صورت مستقل انجام خواهد شد.

وی ادامه داد: در طرح «کاظمی آشتیانی» نیز از استادانی که به‌تازگی وارد دانشگاه شده‌اند برای تأمین تجهیزات حمایت می‌شود و این موضوع نیز با طرح ثبات هم‌پوشانی دارد. طرح ثبات در سازمان تعاملات مستقر شده تا نشان دهد رویکرد ما تسهیل‌گری است.

افشین با اشاره به تفاوت سازوکار رقابت در طرح ثبات و بنیاد ملی علم گفت: در بنیاد ملی علم، طرح‌ها در رقابت با همه متقاضیان کشور ارزیابی می‌شوند، اما در طرح ثبات، رقابت تنها میان افرادی است که از طریق برنامه «کانکت» وارد کشور شده‌اند. این تفاوت، آگاهانه طراحی شده و نشان می‌دهد که هر یک از این برنامه‌ها مأموریت مشخصی دارند.

وی با اشاره به سایر برنامه‌های حمایتی معاونت علمی اظهار کرد: برای استادانی که شرکت دانش‌بنیان دارند، طرح حمایت از پژوهشگران پسادکتری فناورانه یا «پاپ» اجرا می‌شود. در این طرح، اگر عضو هیات علمی در یک شرکت دانش‌بنیان حضور داشته باشد، می‌تواند پژوهشگر پسادکتری جذب کند؛ به‌گونه‌ای که 80 درصد هزینه توسط معاونت علمی و 20 درصد توسط شرکت پرداخت می‌شود. اگر پژوهشگر عضو بنیاد ملی نخبگان باشد، کل هزینه از سوی معاونت علمی تأمین خواهد شد.

معاون علمی رئیس‌جمهور افزود: همچنین از استادان جوان و مشمولان طرح «جهت» برای جذب پژوهشگر پسادکتری حمایت می‌کنیم. اگر دانشگاهی به دلیل ضوابط موجود، صرفاً دانشیاران و استادان را مجاز به جذب پژوهشگر پسادکتری بداند، با رؤسای دانشگاه‌ها مذاکره خواهیم کرد تا این محدودیت برای نخبگان و مشمولان این طرح‌ها برداشته شود.

وی گفت: برگزیدگان جوایز بنیاد ملی علم نیز از این ظرفیت‌ها بهره‌مند خواهند شد و هدف ما این است که شبکه‌سازی میان نخبگان تقویت شود و تجربه‌های موفقی از بازگشت نخبگان به کشور شکل بگیرد.

افشین تأکید کرد: هدف ما این نیست که افراد را به کشور دعوت کنیم و پس از آن رها شوند. اگر لازم باشد، در کنار طرح ثبات، برنامه‌های حمایتی جدید نیز تعریف خواهیم کرد و از پیشنهادهای نخبگان در این زمینه استقبال می‌کنیم تا زمینه رشد آنان فراهم شود.

وی افزود: به‌دنبال سفارش و انتصاب افراد نیستیم، بلکه می‌خواهیم بستر رشد طبیعی آنان را فراهم کنیم. نمونه‌های موفقی وجود دارد که افرادی از طریق برنامه «کانکت» به کشور بازگشته‌اند و بدون وابستگی سیاسی یا توصیه، صرفاً بر اساس شایستگی و تخصص، مسئولیت‌های مهمی از جمله وزارت را بر عهده گرفته‌اند. این افراد با فعالیت علمی، برگزاری نشست‌ها و ایجاد زمینه معرفی توانمندی‌های خود، شرایطی را فراهم کردند که نظام تصمیم‌گیری آنان را برای مسئولیت‌های اجرایی انتخاب کرد. این موارد مستند و کاملاً روشن است؛ یکی از این افراد هم‌اکنون در مسئولیت وزارت فعالیت می‌کند و دیگری پس از پایان مسئولیت، فعالیت علمی خود را ادامه می‌دهد.

ادامه دارد…