در دیدار وزیر فرهنگ با نوماد تیوی چه گذشت؟ / صالحی: سند مبادلات فرهنگی با قرقیزستان چشماندازهای متعدد دارد
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتوگو به رسانه «نوماد تیوی» قرقیزستان گفت: باید به حوزه فرهنگ دیجیتال بهویژه فرهنگی که در بستر هوش مصنوعی در حال شکلگیری است توجه ویژه داشته باشیم.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دولت، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در ادامه سفر به قرقیزستان و برنامههایی که در حاشیه اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای عضو پیمان شانگهای دارد، با رسانه «نوماد تیوی» گفتوگو کرد.
خبرنگار این رسانه در ابتدا خطاب به سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ کشورمان، گفت: ورود شما را به جمهوری قرقیزستان خوشآمد میگویم؛ ایران و قرقیزستان از طریق جاده بزرگ ابریشم دارای پیوندهای تاریخی هستند، بنابراین از نظر جنابعالی چگونه میتوان این میراث فرهنگی مشترک را توسعه داد و تقویت کرد؟
صالحی: همین نکته پایه اصلی روابط دو ملت ایران و قرقیزستان است؛ بسیار خوشحال هستم که به مناسبت اجلاس وزیران فرهنگ سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان حضور دارم. روابط فرهنگی دو ملت (همانگونه که اشاره کردید) گاهی در حاشیه تجارت بود و گاهی در متن دقیق فرهنگی، اما امروز تنوع بسیار بیشتری برای ارتباط فرهنگی دو ملت وجود دارد، هم از طریق مسیرهای قدیمی مانند زبان و کتاب و از سوی دیگر، عرصههای جدیدی نیز به این ظرفیتها افزوده شده است. یکی از مهمترین این عرصهها، سینما و هنر تصویر است؛ همانطور که میدانید سینما بهعنوان هنر هفتم، ظرفیت بسیار بالایی برای تصویرسازی سریع ملتها نسبت به یکدیگر دارد. خوشبختانه سینمای ایران، در حوزه فیلم کوتاه، مستند و فیلم بلند، فرصت ارزشمندی برای توسعه روابط فرهنگی میان دو کشور ایجاد کرده است. سال گذشته نیز میان سازمان سینمایی وزارت فرهنگ جمهوری اسلامی ایران و همتای قرقیزستانی تفاهمنامهای امضا شد و فرصتهای تازهای برای ارتباطات به وجود آورده است. علاوه بر سینما، حوزههایی مانند بازیهای رایانهای، پویانمایی (انیمیشن)، فضای دیجیتال و هوش مصنوعی نیز بسترهای تازهای برای همکاریهای فرهنگی فراهم کردهاند؛ البته باید در نظر داشت ابزارهای سنتی فرهنگی، همچنان اثرگذار هستند.
خبرنگار: ایران نقش قرقیزستان را بهعنوان میزبان اجلاس وزیران فرهنگ سازمان همکاری شانگهای چگونه ارزیابی میکند؟
صالحی: ملتهایی که دارای پیشینه تاریخی و تمدنی طولانی هستند، طبیعتاً نقش بسیار مهمی در حوزه فرهنگ میتوانند ایفا کنند؛ ویژگی فرهنگ این است که برخلاف بسیاری از فعالیتهای سیاسی یا اقتصادی که کوتاهمدت هستند، دیرپاست و در بلندمدت به ثمر مینشیند. هرچه یک ملت از عمق تاریخی و فرهنگی بیشتری برخوردار باشد، ظرفیت اثرگذاری فرهنگی آن نیز بیشتر خواهد بود. قرقیزستان نیز با برخورداری از سابقه تاریخی و فرهنگی ارزشمند، میتواند نقشی اثرگذار ایفا کند؛ خوشبختانه میزبانی اجلاس وزیران فرهنگ سازمان همکاری شانگهای فرصت مناسبی فراهم کرده تا این ظرفیت تاریخی در خدمت گسترش روابط فرهنگی میان ملتها قرار گیرد.
حماسه ماناس جایگاهی مشابه شاهنامه فردوسی دارد
خبرنگار: جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد چه پروژههای فرهنگی مشترکی را با قرقیزستان اجرا کند؟
صالحی: در سند «برنامه مبادلات فرهنگی و هنری» که با وزیر فرهنگ قرقیزستان امضا کردیم، چشماندازهای متنوعی برای همکاریهای مشترک ترسیم شده است. اما پیشنهاد مشخصی که از دیروز در دیدار با رئیس کتابخانه ملی، رئیس موزه ملی قرقیزستان و امروز نیز در دیدار با وزیر فرهنگ مطرح کردم، مربوط به دو اثر بزرگ هویتی ایران و قرقیزستان بود. شاهنامه فردوسی شناسنامه فرهنگی و هویتی ملت ایران است؛ اثری که نزدیک به هزار سال است ایرانیان با آن ارتباط معرفتی و وجودی دارند و بسیاری از هنرهای ایرانی براساس شاهنامه رواج یافته است. در قرقیزستان نیز حماسه ماناس جایگاه مشابهی دارد. پیشنهاد ما که با استقبال وزیر فرهنگ، رئیس کتابخانه ملی و رئیس موزه ملی قرقیزستان روبهرو شد، این بود که در ذیل «شاهنامه و ماناس» کارهای زیادی میتوانیم انجام دهیم. این همکاری میتواند در حوزههای پژوهشی و هنرهایی که در ایران بر پایه «شاهنامه» و در قرقیزستان بر اساس «ماناس» انجام شده است از قبیل نقالی، نگارگری، موسیقی و ... شکل بگیرد. این پروژه یکی از مؤثرترین برنامههای کوتاهمدت خواهد بود که شناخت دو ملت از یکدیگر را افزایش میدهد و زمینه همکاریهای گستردهتر فرهنگی و هنری را فراهم میکند.
خبرنگار: به پروژه مشترک شاهنامه و ماناس اشاره کردید؛ علاوه بر این طرح درباره چه موضوعات دیگری گفتوگو شد و مردم دو کشور در آینده منتظر اجرای چه برنامههای فرهنگی باشند؟
صالحی: در سند مبادلات فرهنگی حوزههای متنوعی برای همکاری پیشبینی شده است؛ طبیعی است که همه این برنامهها بهصورت همزمان آغاز نخواهند شد، اما زمینههای همکاری بسیار گسترده است. از جمله این حوزهها میتوان به فرهنگ ملی دو کشور، کتاب و کتابداری، هنرهای تجسمی، هنرهای نمایشی، موسیقی، سینما، موزهها و ... اشاره کرد و برنامههای مختلفی ذیل این حوزهها اجرایی خواهد شد. گفتوگوهای کارشناسی ادامه خواهد یافت و پروژههای اولویتدار را مشخص کرده و مراحل اجرایی آنها را دنبال خواهند کرد. پروژه مشترک شاهنامه و ماناس نیز صرفاً به مطالعات پژوهشی محدود نمیشود، بلکه در حوزههای هنری، فرهنگی، آموزشی و پژوهشی میتوان بر پایه این دو اثر کارهای بزرگی انجام داد.
خبرنگار: چه ظرفیتهای فرهنگی دیگری میتواند برای مخاطبان ایرانی جذاب باشد و متقابلاً مورد توجه مردم قرقیزستان قرار گیرد؟
صالحی: به چند حوزه به صورت خاص میتوان در مورد همکاریها تأکید کرد؛ مورد اول موسیقی مقامی و آیینی است که در دو کشور وجود دارد. ایران به دلیل تنوع گسترده اقلیمی از موسیقیهای محلی گستردهای برخوردار است و اطمینان دارم که قرقیزستان نیز اینگونه است. در زمینه موسیقیهای سنتی، محلی و مقامی، امکان اجرای پروژههای مشترک فراوانی وجود دارد؛ هنرهای نمایشی نیز میتواند جذابیتهای خاص خود را داشته باشد از جمله هنرهای نمایشی عروسکی، در ایران هنرهای نمایشی عروسکی پیشرفتهای داریم و در قرقیزستان نیز احتمالاً چنین ظرفیتی وجود دارد و میتوانیم تجربههایمان را در این حوزه به یکدیگر منتقل کنیم.
باید به فرهنگ دیجیتال توجه ویژه داشته باشیم
خبرنگار: جمهوری اسلامی ایران در چارچوب دستورکار فرهنگی سازمان همکاری شانگهای چه ابتکارهایی را پیشنهاد میکند؟
صالحی: همانگونه که پیشتر اشاره کردم، در گذشته بخش مهمی از همکاریهای فرهنگی ملتهای این منطقه بر پایه جاده ابریشم شکل گرفته بود؛ اما امروز اگر بخواهیم ارتباطی عمیقتر و پایدارتری ایجاد کنیم باید به حوزه فرهنگ دیجیتال و بهویژه فرهنگی که در بستر هوش مصنوعی در حال شکلگیری است توجه ویژه داشته باشیم. پرسش اساسی این است که چگونه میتوانیم در عصر دیجیتال و هوش مصنوعی، ضمن بهرهگیری از فناوریهای نوین، از فرهنگ شرقی خود نیز صیانت کنیم؛ باید به سمت کنوانسیون جدیتری برای فرهنگ شرقی دیجیتال حرکت کنیم.
خبرنگار: در چارچوب سند مبادلات فرهنگی میان ایران و قرقیزستان چه سازوکاری برای اجرای این برنامهها پیشبینی شده است؟
صالحی: آنچه در سند مبادله دنبال شده، صرفاً تعیین افقهای همکاری و مشخص کردن تعهدات دو طرف نیست؛ بلکه تأکید اصلی ما در جمهوری اسلامی ایران بر این است که مردم و بخش خصوصی نقش اصلی را در اجرای این برنامهها ایفا کنند و دولتها بیشتر نقش تسهیلگر و پشتیبان داشته باشند. در ایران مجموعهای از اتحادیههای صنفی و تشکلهایی داریم که (حتماً موارد مشابه در قرقیزستان هم وجود دارد) ارتباط میان این بخشها موجب اجرای پایدارتر این سند میشود و آن را به عملکرد دولتها محدود نمیکند.
خبرنگار: بار دیگر حضور شما در کشورمان را خوشآمد میگویم.
صالحی: در پایان بار دیگر از حضور در این سرزمین زیبا، در میان مردم فرهنگدوست، مهماننواز و خونگرم قرقیزستان ابراز خرسندی میکنم. از گفتوگو با شما نیز بسیار خرسند هستم.
گفتنی است، دیدار، گفتوگو و ضیافت شام با ایرانشناسان، اساتید زبان فارسی و اساتید دانشگاه قرقیزستان و ملاقاتهای دوجانبه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با وزرای فرهنگ کشورهای شرکتکننده از دیگر برنامههای این سفر 4 روزه بهشمار میرود.
همچنین حضور در افتتاحیه بیست و سومین نشست وزاری فرهنگ کشورهای عضو سازمان همکاریهای شانگهای، آیین اهدا جوایز برگزیدگان جشنواره بینالمللی فیلم کشورهای عضو همکاریهای شانگهای و ضیافت رسمی شام به میزبانی وزیر فرهنگ قرقیزستان نیز از دیگر برنامههای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این سفر است.
انتهای پیام/