الموت از تصویر منطقهای به «روایت جهانی» تبدیل شد/ ثبت ۳۰ اثر تمدنی در یونسکو
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: ثبت جهانی قله الموت این اثر را از محدودیتهای استانی و منطقهای خارج و به یک روایت جهانی تبدیل کرد که باید منطبق با غنای تمدنی و تاریخی آن بازخوانی شود.
سیدرضا صالحی امیری با تبیین نقشه راه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای حفظ و معرفی میراث تمدنی کشور اظهار کرد: ما در حوزه میراث فرهنگی با یک استمرار و تواتر در سه سطح مواجه هستیم؛ سطح نخست ارزش تمدنی آثار است که همچون مخازن طلا در معادن برای کشور اهمیت دارند. سطح دوم شناسایی، صیانت، مرمت و ثبت ملی است تا این آثار در سطح داخلی برجسته و به مردم ایران معرفی شوند و سطح سوم، معرفی این گنجینهها به جهانیان از طریق مسیر ثبت در میراث جهانی یونسکو است.
الموت منطبق با غنای تمدنی و تاریخی آن بازخوانی شود
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به ثبت جهانی مجموعه الموت، این رخداد را بسیار ارزشمند خواند و گفت: الموت بلافاصله پس از ثبت جهانی، از یک تصویر منطقهای و استانی به یک روایت جهانی بدل شده است. از امروز روایتسازی برای الموت باید منطبق با سابقه دیرینه، شخصیت حسن صباح که آنجا زیست میکرده، هفت قلعه با مصالح و ملاتی که در آنجا بهکار رفته، استحکام دژها و معماری خاص آن و همه عناصری که باید به آن توجه شود، صورت گیرد.
صالحیامیری افزود: برای مجموعه الموت که هزار سال قدمت دارد، بیش از ۲۰ سال کار مطالعاتی انجام شده و این پرونده به نحوی در یونسکو ارائه شد که بدون هیچ مشکلی به ثبت رسید.
وی ادامه داد: مجموعه الموت در یک مسیر رسمی یعنی شناخت اثر، مرمت و صیانت، آمادهسازی اثر، ثبت ملی به ثبت جهانی رسید اما آن چیزی که ارزش وجودی دارد ارزش تمدنی است هر میزانی که اثر تاریخی دیرینهتر باشد ارزش تمدنی آن غنیتر خواهد شد و این اثر هزار سال قدمت دارد.
میراث فرهنگی؛ موتور پیشران هویت، نشاط و امید
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با تاکید بر اینکه آثار تاریخی ارزش هویتی دارند، خاطرنشان کرد: وقتی از تمدن صحبت میکنیم، در واقع از تکامل، استمرار حیات و هویت یک ملت در بستر تاریخ سخن میگوییم؛ هویتی که ارزشآفرین، نشاطآفرین و امیدآفرین است و گذشته ایرانیان را به آیندهشان متصل میکند.
وی ادامه داد: در دل این تمدنها، تبارشناسی، تاریخشناسی، فرهنگشناسی و هنرشناسی نهفته است و ما به عنوان وارثان این تمدن بزرگ، موظف به مرمت، حفاظت و انتقال این امانت به نسلهای آینده هستیم.
پیشتازی ایران در ثبت آثار جهانی
صالحیامیری درباره آمار آثار ثبت شده کشورمان در یونسکو گفت: از حدود یکهزار و ۲۴۸ اثر ثبت شده در یونسکو در طول تاریخ، ایران موفق به ثبت ۳۰ اثر شده است که جایگاه بسیار ارزشمندی است. علاوه بر این، ۵۸ اثر نیز در فهرست ثبت موقت قرار دارد. ایران با دارا بودن تمدن بزرگ، فرهنگ غنی و مردمان بافضیلت و مقاوم، نمادی از تاریخ باشکوه در جهان است.
به گزارش ایرنا، پرونده «قلعه الموت و استحکامات وابسته» به عنوان سیامین اثر میراثفرهنگی ملموس ایران در فهرست میراثجهانی یونسکو جای گرفت. چهل و هشتمین اجلاس کمیته میراث فرهنگی یونسکو که در بوسان کره جنوبی برگزار شده است با ثبت «قلعه الموت و استحکامات وابسته» در فهرست میراث جهانی موافقت کرد.
پرونده ثبتشده شامل مجموعهای زنجیرهای از هفت قلعه و استحکام تاریخی شامل الموت، لمبسر، نویذرشاه، شمسکلایه، قسطینلار، شیرکوه و ایلان است. این شبکه دفاعی در درههای الموت شرقی و غربی و دامنههای جنوبی البرز قرار دارد.
سازههای یادشده در سدههای یازدهم تا سیزدهم میلادی با تکیه بر شناخت دقیق جغرافیا، مدیریت منابع آب، مسیرهای ارتباطی، معماری دفاعی و سازمان فضایی شکل گرفتهاند. این مجموعه تاریخی علاوه بر نقش سیاسی و نظامی، یکی از مراکز علمی عصر خود بوده و نام اندیشمندانی مانند خواجه نصیرالدین طوسی با آن پیوند خورده است.
آشیانه عقاب ایران
به گزارش ایرنا، الموت به معنای آشیانه عقاب است، این قلعه مجموعهای زنجیرهای از هفت قلعه و استحکام تاریخی شامل الموت، لمبسر، نویذرشاه، شمسکلایه، قسطینلار، شیرکوه و ایلان است. این شبکه دفاعی در درههای الموت شرقی و غربی و دامنههای جنوبی البرز قرار دارد.
سازههای یادشده در سدههای یازدهم تا سیزدهم میلادی با تکیه بر شناخت دقیق جغرافیا، مدیریت منابع آب، مسیرهای ارتباطی، معماری دفاعی و سازمان فضایی شکل گرفتهاند. این مجموعه تاریخی علاوه بر نقش سیاسی و نظامی، یکی از مراکز علمی عصر خود بوده و نام اندیشمندانی مانند خواجه نصیرالدین طوسی با آن پیوند خورده است.
قلعه الموت که در منطقه الموت استان قزوین واقع شده است، یکی از برجستهترین نمونههای معماری نظامی و استراتژیک در تاریخ ایران به شمار میرود. این دژ تاریخی در فاصله تقریبی ۱۰۵ کیلومتری شهر قزوین و در شمال شرقی روستای «گازرخان» بنا شده است.
موقعیت جغرافیایی و ویژگیهای معماری
این قلعه بر فراز صخرهای در ارتفاع ۲ هزار و ۱۶۳ متری از سطح دریا قرار گرفته که ارتفاع صخره از اراضی پیرامون خود حدود ۲۰۰ متر است. گستره این دژ بیش از ۲۰ هزار مترمربع برآورد میشود؛ ساختاری که به گفته عطاملک جوینی، به شکل «شتر خوابیده» است. ویژگی بارز این موقعیت، وجود شیبهای تند و پرتگاههای عمیق و غیرقابل دسترس است که به عنوان بخشی از سیستم دفاعی و استحکامات طبیعی قلعه عمل کرده و دسترسی به آن را برای دشمنان بسیار دشوار میسازد.
اهمیت استراتژیک و تاریخی
قلعه الموت به دلیل قرارگیری در یک منطقه کوهستانی و استراتژیک، مشرف به مسیر ارتباطی میان قزوین و مازندران بود، این موقعیت باعث میشد که با کنترل قلعه، جادههای حیاتی میان عراق عجم و مازندران تحت نظارت و کنترل باشد.
این قلعه مقر اصلی حسن صباح بنیانگذار اسماعیلیان و رهبر حشاشین بود. بر اساس روایات تاریخی، حسن صباح پس از سال ۴۸۵ هجری قمری، در دوران نزاعهای داخلی سلجوقیان، الموت را به شکلی فوقالعاده مهندسی و سازماندهی کرد. او با توسعه استحکامات قلعه و حفر انبارهای عظیم آذوقه در دل کوه، قلعه را به ساختاری تسخیرناپذیر تبدیل کرد که در برابر محاصرههای طولانیمدت مقاوم بود. همچنین با ایجاد سیستمهای آبیاری در مزارع مجاور، خودکفایی قلعه را تضمین کرد.
این توانمندی دفاعی باعث شد تا پس از حملات سپاه سلجوقی به فرماندهی امیر یورنتاش، اسماعیلیان ایران وارد مبارزات طولانی و سرنوشتسازی با سلجوقیان شوند.
انتهای پیام/