گام تازه نظام سلامت برای تحقق عدالت درمانی/ پزشکی خانواده وارد فاز دوم شد

   به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، پس از سال‌ها طرح، بررسی و اجرای محدود برنامه پزشکی خانواده در برخی استان‌ها و مناطق کشور، اکنون این برنامه وارد مرحله‌ای تازه از اجرا شده است؛ مرحله‌ای که مسئولان نظام سلامت از آن به عنوان گامی مؤثر در مسیر اصلاح ساختار ارائه خدمات درمانی و تحقق عدالت در دسترسی مردم به خدمات سلامت یاد می‌کنند.

صبح دوشنبه 12 مردادماه، وزارت بهداشت میزبان مراسم آغاز رسمی فاز دوم برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع بود؛ مراسمی که با حضور رئیس‌جمهور پزشکیان، دکتر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، معاونان وزارتخانه، مدیران سازمان‌های بیمه‌گر و رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور برگزار شد و طی آن، نقشه راه ادامه اجرای این برنامه ملی تشریح شد.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، با آغاز این مرحله، 20 شهر جدید به محیط اصلی اجرای برنامه افزوده شده‌اند و بدین ترتیب تعداد شهرهای تحت پوشش به 45 شهر رسیده است. همچنین 19 شهر دیگر نیز وارد مرحله آزمون شده‌اند تا پس از تکمیل ارزیابی‌های فنی، عملیاتی و فرایندی، زمینه اجرای کامل برنامه در مجموع 64 شهر هدف فراهم شود.

در این مراسم، گزارشی از روند اجرای برنامه، میزان پیشرفت، نظام پایش و ارزیابی، اقدامات انجام‌شده و برنامه‌های پیش‌رو به رئیس‌جمهور ارائه شد؛ گزارشی که نشان می‌دهد دولت، استقرار نظام ارجاع و پزشکی خانواده را صرفاً یک پروژه درمانی نمی‌داند، بلکه آن را بخشی از اصلاحات ساختاری در نظام سلامت کشور تلقی می‌کند.

رئیس‌جمهور پزشکیان در سخنان خود، سلامت را محور اصلی حکمرانی دانست و تأکید کرد که نگاه دولت به اداره کشور، نگاهی سلامت‌محور است؛ نگاهی که سلامت را تنها به درمان بیماری محدود نمی‌کند، بلکه ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی امنیتی را در بر می‌گیرد.

رئیس دولت چهاردهم با اشاره به اینکه تحقق چنین رویکردی نیازمند برنامه‌ای منسجم و فراگیر است، اجرای پزشکی خانواده و نظام ارجاع را بستری برای ایجاد عدالت در سلامت، ارتقای کیفیت خدمات، افزایش کارآمدی نظام درمان و کاهش پرداخت از جیب مردم عنوان کرد.

رئیس دولت وفاق ملی با قدردانی از مجموعه وزارت بهداشت، دانشگاه‌های علوم پزشکی و همه دست‌اندرکاران اجرای برنامه، استمرار جلسات منظم و پیگیری‌های مدیریتی را نشانه عزم جدی دولت برای پیشبرد این طرح دانست و تصریح کرد که آغاز اجرای برنامه در 64 شهر، پایان مسیر نیست، بلکه نقطه شروعی برای استقرار آن در سراسر کشور محسوب می‌شود.

دکتر پزشکیان همچنین از مسئولان حوزه سلامت خواست با بازنگری در زمان‌بندی‌های پیش‌بینی‌شده، زمینه اجرای سراسری برنامه را در بازه زمانی کوتاه‌تری فراهم کنند و تأکید کرد که ظرفیت علمی و مدیریتی کشور برای تحقق این هدف وجود دارد.

یکی از محورهای اصلی سخنان رئیس‌جمهور، نقش سرمایه انسانی در موفقیت برنامه بود. دکتر پزشکیان با اشاره به توان علمی پزشکان، پرستاران، کارشناسان، مدیران و نخبگان حوزه سلامت، تأکید کرد که تحقق اهداف این طرح بیش از هر چیز به باور مدیران، هماهنگی دستگاه‌ها و استفاده از ظرفیت نیروهای متخصص وابسته است.

رئیس قوه مجریه همچنین مشارکت مردم را حلقه‌ای اساسی در موفقیت برنامه دانست و گفت: ظرفیت محلات، شوراهای محلی، مساجد و سایر نهادهای اجتماعی می‌تواند در ارتقای فرهنگ سلامت، پیشگیری از بیماری‌ها و افزایش مشارکت عمومی نقش‌آفرینی کند. موضوعی که به اعتقاد رئیس‌جمهور، در کنار تقویت سرمایه اجتماعی، تاب‌آوری جامعه را نیز افزایش خواهد داد.

رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شرایط منطقه و تهدیدهای پیش‌روی کشور، تأکید کرد جمهوری اسلامی ایران خواهان تنش و ناامنی نیست، اما در دفاع از امنیت، منافع ملی و تمامیت ارضی کشور با تمام توان عمل خواهد کرد و در همین حال، ارتقای سلامت عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی را از مؤلفه‌های مهم اقتدار ملی برشمرد.

رئیس‌جمهور همچنین بر توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، هوشمندسازی خدمات سلامت، تکمیل سامانه‌های الکترونیکی و توسعه آموزش‌های تخصصی تأکید کرد و این موارد را از الزامات موفقیت برنامه ملی پزشکی خانواده دانست.

در ادامه این مراسم، وزیر بهداشت نیز از آغاز فاز دوم برنامه به عنوان نتیجه ماه‌ها برنامه‌ریزی، هماهنگی و کار کارشناسی یاد کرد و گفت: اجرای این برنامه حتی در دشوارترین شرایط نیز متوقف نشده و مجموعه نظام سلامت با وجود محدودیت‌ها، مسیر اجرای آن را ادامه داده است.

دکتر محمدرضا ظفرقندی با قدردانی از همکاری دانشگاه‌های علوم پزشکی، مدیران، اعضای تیم ملی سلامت و پیشکسوتان این حوزه اظهار داشت که برای رسیدن به این مرحله، صدها ساعت کار کارشناسی، جلسات تخصصی و هماهنگی‌های گسترده میان بخش‌های مختلف انجام شده است.

وی با اشاره به اینکه اجرای پزشکی خانواده صرفاً وظیفه وزارت بهداشت نیست، بر ضرورت مشارکت استانداران، فرمانداران، دستگاه‌های اجرایی و سایر نهادهای مرتبط تأکید کرد و گفت: موفقیت این برنامه در گرو همکاری همه بخش‌ها و همراهی مردم خواهد بود.

وزیر بهداشت همچنین دانشگاه‌های علوم پزشکی را پیشران توسعه کشور توصیف کرد و افزود: حل مسائل کشور، از جمله اصلاح نظام سلامت، بدون حضور فعال دانشگاه‌ها، نخبگان و مراکز علمی امکان‌پذیر نیست.

به گفته وزیر بهداشت، اجرای برنامه پزشکی خانواده می‌تواند ساختار ارائه خدمات سلامت را منظم‌تر کرده، دسترسی مردم به خدمات بهداشتی و درمانی را عادلانه‌تر سازد و از مراجعات غیرضروری به سطوح تخصصی جلوگیری کند؛ موضوعی که در نهایت به افزایش بهره‌وری نظام سلامت و مدیریت بهتر منابع محدود درمانی منجر خواهد شد.

برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع از جمله برنامه‌هایی است که سال‌ها در اسناد بالادستی حوزه سلامت مورد تأکید قرار داشته و اکنون دولت چهاردهم اجرای آن را به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی خود دنبال می‌کند. کاهش پرداخت مستقیم مردم، افزایش کیفیت خدمات، مدیریت منطقی مسیر درمان، توزیع عادلانه امکانات و تقویت خدمات سطح اول از مهم‌ترین اهداف این برنامه به شمار می‌رود.

اکنون با آغاز فاز دوم و گسترش دامنه اجرای آن، نظام سلامت وارد مرحله‌ای تازه از اصلاحات شده است؛ مرحله‌ای که موفقیت آن، علاوه بر تأمین زیرساخت‌های فنی و منابع مالی، به همراهی دانشگاه‌ها، مشارکت مردم، هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و استمرار حمایت‌های مدیریتی وابسته خواهد بود.

اگر این الزامات به‌طور کامل محقق شود، برنامه ملی پزشکی خانواده و نظام ارجاع می‌تواند در سال‌های آینده به یکی از مهم‌ترین پایه‌های تحقق عدالت در سلامت، افزایش رضایت مردم، کاهش هزینه‌های درمان و ارتقای کارآمدی نظام بهداشت و درمان کشور تبدیل شود.