ایران و هوش مصنوعی؛ از توسعه ظرفیتهای ملی تا مشارکت در حکمرانی جهانی
جهان امروز در آستانه تحولی بزرگ در حوزه فناوری قرار دارد. هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه در حال دگرگون ساختن الگوهای اقتصادی، علمی، صنعتی و اجتماعی است و بیتردید به یکی از مؤلفههای اصلی قدرت و پیشرفت در قرن بیستویکم تبدیل شده است.
«عبدالرضا رحمانی فضلی» سفیر جمهوری اسلامی ایران در چین: در چنین شرایطی، آینده کشورها بیش از هر زمان دیگری به میزان توانایی آنها در شناخت عمیق این فناوری، توسعه ظرفیتهای بومی و حضور مؤثر در زنجیره تولید، نوآوری و حکمرانی آن وابسته خواهد بود. بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی تنها یکی از ابعاد این تحول است، اما مسئله اساسی، توانمندی کشورها برای مشارکت در خلق دانش، توسعه فناوری و شکلدهی به آینده این عرصه راهبردی است.
عضویت جمهوری اسلامی ایران در سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی (WAICO)، فرصت ارزشمندی برای حضور فعالتر کشور در گفتوگوهای بینالمللی، تبادل تجربیات، توسعه همکاریهای علمی و مشارکت در شکلدهی به آینده حکمرانی این فناوری استجمهوری اسلامی ایران با درک اهمیت این تحول، توسعه هوش مصنوعی و تقویت جایگاه کشور در زنجیره دانش و فناوری مرتبط با آن را در شمار اولویتهای علمی و فناورانه خود قرار داده است. همانگونه که رهبر شهید انقلاب اسلامی تأکید داشتند؛ در حوزه هوش مصنوعی صرفاً بهرهبردار بودن یک امتیاز محسوب نمیشود، بلکه کشورها باید برای تسلط بر لایههای عمیق این فناوری و دستیابی به توانمندیهای راهبردی آن تلاش کنند. این نگاه، ضرورت حرکت از مصرف فناوری به سوی تولید دانش، توسعه زیرساختها، تربیت نیروی انسانی متخصص و شکلدهی به زیستبوم نوآوری را بیش از پیش آشکار میسازد.
ایران با برخورداری از سرمایه انسانی توانمند، دانشگاهها و مراکز پژوهشی معتبر، شرکتهای دانشبنیان پویا و ظرفیتهای روبهرشد در حوزههای مختلف هوش مصنوعی، میتواند علاوه بر بهرهگیری از تجارب جهانی، در تولید دانش، توسعه کاربردهای نوآورانه و ارائه دیدگاههای خود درباره توسعه مسئولانه و اخلاقمحور هوش مصنوعی نیز نقشآفرین باشد. حضور مؤثر در این سازوکار بینالمللی، نیازمند انسجام سیاستی برای بهرهبرداری از فرصت یادگیری متقابل، انتقال دانش، گسترش همکاریهای فناورانه و تقویت مشارکت ایران در شکلدهی به آینده هوش مصنوعی در سطح جهانی است.
هوش مصنوعی زمانی میتواند به موتور محرک توسعه پایدار تبدیل شود که در خدمت رفاه عمومی، رشد اقتصادی، ارتقای کیفیت زندگی مردم و کاهش شکافهای فناورانه میان کشورها قرار گیرد. جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که همکاریهای بینالمللی در این حوزه باید بر پایه احترام متقابل، مشارکت برابر، تبادل دانش، دسترسی عادلانه به فرصتهای فناوری و بهرهمندی مشترک از دستاوردهای آن استوار باشد. توسعه هوش مصنوعی، مسئولیتی مشترک برای جامعه جهانی است و حکمرانی این فناوری نیز زمانی اثربخش خواهد بود که همه کشورها، در سازوکاری چندجانبه، متناسب با ظرفیتها و توانمندیهای خود، امکان مشارکت در آن را داشته باشند.
در این مسیر، جمهوری خلق چین بهعنوان یکی از کشورهای پیشرو در توسعه هوش مصنوعی، تجربههای ارزشمندی در زمینه توسعه زیرساختهای فناورانه، حمایت از نوآوری، کاربردهای صنعتی و پیوند میان علم و صنعت به دست آورده است. روابط مشارکت جامع راهبردی ایران و چین که بر پایه منافع متقابل، همکاری برد-برد و احترام متقابل استوار است، ظرفیتهای گستردهای برای گسترش همکاریهای علمی و فناورانه میان دو کشور فراهم کرده است. همکاری در حوزه هوش مصنوعی میتواند به یکی از عرصههای نوین و آیندهمحور روابط دو کشور تبدیل شود؛ همکاریهایی که بر انتقال متقابل تجربه، اجرای پروژههای مشترک پژوهشی، تربیت نیروی انسانی، توسعه فناوری و تقویت توانمندیهای نوآورانه استوار باشد و منافع مشترک دو ملت را تأمین کند.
ایران و چین با برخورداری از پیشینه تمدنی غنی، نیروی انسانی متخصص، ظرفیتهای علمی و اراده مشترک برای توسعه، میتوانند در کنار یکدیگر الگویی موفق از همکاری فناورانه میان کشورهای در حال توسعه ارائه دهند؛ الگویی که بر نوآوری، یادگیری متقابل، توسعه مشترک و استفاده مسئولانه از فناوری استوار باشد. جمهوری اسلامی ایران با نگاهی آیندهنگر، آمادگی دارد ضمن بهرهگیری از ظرفیتهای همکاری بینالمللی، دانش، تجربه و توانمندیهای خود را نیز در خدمت پیشرفت جمعی قرار دهد و در کنار دیگر کشورها، سهمی سازنده در شکلدهی به آیندهای ایفا کند که هوش مصنوعی در آن در خدمت صلح، توسعه و رفاه همه ملتها باشد./ایرنا
انتهای پیام/