وزارت میراث تشریح کرد
ماجرای انتقال اموال هنرهای سنتی به کاخ سعدآباد چیست؟
در پی مطرح شدن ابهامها و واکنشهایی درباره وضعیت اخیر پژوهشکده هنرهای سنتی، مشاور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی توضیحات تازهای درباره اتفاقات این مجموعه ارائه کرد.
درباره صدور مجوز وزارت میراث فرهنگی، درباره انتقال قطعی اموال گروه هنرهای سنتی از ارگ آزادی (ساختمان کنونی این وزارتخانه) به کاخ سعدآباد، و واکنشهایی که به این تصمیم نشان داده شد، معاون میراث فرهنگی در توضیحاتی تاکید کرد: «محل فعلی نگهداری این آثار، واجد تمامی الزامات و استانداردهای مورد نیاز برای نگهداری بلندمدت گنجینههای ارزشمند فرهنگی و هنری نیست؛ از این رو، با هدف ارتقای ضریب حفاظت، کاهش مخاطرات احتمالی و فراهمسازی شرایط مطلوب نگهداری، ساماندهی و انتقال آثار به فضایی برخوردار از زیرساختهای استاندارد موزهای در دستور کار قرار گرفت. همچنین، نهادهای مسئول و مراجع ذیربط در حوزه حفاظت و امنیت، از سال گذشته نیز با مکاتبات رسمی و مکتوب بر ضرورت رعایت الزامات امنیتی و حفاظتی و ساماندهی شرایط نگهداری این آثار تاکید کرده بودند که این موضوع نیز در فرآیند تصمیمگیری مورد توجه قرار گرفته است.»
با این وجود، ابهامهای دیگری مطرح شد؛ از جمله اینکه چگونه از صیانت از هنرهای سنتی سخن گفته شده، در حالی که قرار است پیوند میان آثار، پژوهشگران، هنرمندان و فرآیندهای انتقال دانش در معرض گسست قرار گیرد؟ افزون بر این، ظرفیتهای واقعی مجموعه سعدآباد، وضعیت مخازن، میزان انباشت آثار موجود، امکانات تخصصی و تناسب آن با پذیرش مجموعه جدید و نبود شفافسازی در این مورد، محل پرسش قرار گرفت.
با ادامه این واکنشها، روزبه کردونی، مشاور وزیر و مدیرکل حوزه وزارتی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز در یادداشتی که در سایت این وزارتخانه منتشر شده، ابعاد انتقال امانی بخشی از آثار ارزشمند گروه هنرهای سنتی را تشریح و تاکید کرد: «این اقدام بههیچوجه به معنای تعطیلی یا جابهجایی گروه هنرهای سنتی نیست، بلکه با هدف ارتقای سطح حفاظت و تامین الزامات امنیتی و حفاظتی آثار و پس از بررسیهای تخصصی و مشورت با مسئولان این گروه، موزه ملی ایران بهعنوان مقصد انتقال امانی این آثار انتخاب شده است.»
کردونی در ادامه این نوشتار و با توجه به واکنشها و ابهامهایی که مطرح شده، پرسشهایی را طرح کرده و این چنین پاسخ داده است:
۱-آیا گروه هنرهای سنتی در حال تعطیلی یا انتقال است؟
خیر. نه گروه هنرهای سنتی منحل شده و نه قرار است خود این گروه به سعدآباد یا محل دیگری منتقل شود. آنچه مطرح است، فقط انتقال امانی بخشی از آثار ارزشمند این گروه است که اکنون در سایت مرکزی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نگهداری میشوند.
۲-چرا اصلاً انتقال آثار مطرح شد؟
به دلیل ملاحظات جدی امنیتی و حفاظتی و تأکید نهادهای مرتبط بر ضرورت نگهداری این آثار در شرایط امنتر و استانداردتر. مسئله از ابتدا حفاظت از گنجینه بوده است، نه یک جابهجایی اداری.
۳-آیا قرار بود آثار به سعدآباد منتقل شوند؟
سعدآباد در بررسی اولیه یکی از گزینهها بود، اما تصمیم نهایی نبود. پس از مشورت با مسئولان و متخصصان گروه هنرهای سنتی، به پیشنهاد خود آنان، موزه ملی ایران بهعنوان مقصد مناسبتر انتخاب شد.
۴-چرا موزه ملی ایران؟
به دلیل برخورداری از زیرساختهای تخصصی حفاظت و مرمت و امکان اجرای دقیقتر ضوابط امنیتی، حفاظتی و امیناموالی.
۵-آیا متخصصان هنرهای سنتی در این فرایند حضور دارند؟
بله. بازدید میدانی توسط رییس موزه ملی و مسئول گروه هنرهای سنتی انجام شده و آمادهسازی، بستهبندی، انتقال و جانمایی آثار با همراهی مسئولان گروه هنرهای سنتی و زیر نظر متخصصان حفاظت و مرمت انجام خواهد شد.
۶-آیا این ماجرا شبیه جابهجاییهای گذشته یا پرونده آثار مفقودشده سعدآباد است؟
نگرانی ناشی از تجربههای گذشته قابل درک است، اما شباهت در واژه «جابهجایی» به معنای یکسان بودن دو اتفاق نیست. در این پرونده مقصد نهایی سعدآباد نیست، انتقال امانی است و فرایند با ثبت امیناموالی و نظارت تخصصی انجام میشود.
پروندههای گذشته باید مستقلاً بررسی و درباره آنها پاسخ داده شود، اما نمیتوان نتیجه آن پروندهها را از پیش به این تصمیم تعمیم داد.
۷-چه چیزی اتفاق نیفتاده است؟
نه گروه هنرهای سنتی تعطیل شده، نه «پژوهشکدهای» منتقل شده، نه آثار به سعدآباد سپرده شدهاند، نه واگذاری دائمی صورت گرفته و نه انتقالی پنهانی و بدون نظارت تخصصی در جریان است.
۸-پس چه اتفاقی افتاده است؟
بخشی از آثار ارزشمند هنرهای سنتی که در سایت مرکزی وزارتخانه نگهداری میشوند، به دلیل ملاحظات امنیتی و حفاظتی نیازمند شرایط مناسبتری تشخیص داده شدهاند. پس از مشورت تخصصی نیز، با پیشنهاد و همراهی خود مسئولان هنرهای سنتی، موزه ملی ایران برای انتقال امانی و حفاظت از این آثار انتخاب شده است.
ماجرا در یک جمله: نه انتقال هنرهای سنتی، بلکه انتقال امانی آثار برای حفاظت از هنرهای سنتی.»
همچنین، جبرئیل نوکنده، رئیسکل موزه ملی ایران نیز از انتقال امانی بخشی از آثار گروه هنرهای ملی (هنرهای سنتی) پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به موزه ملی ایران خبر داد و در توضیحاتی گفت: پس از بررسیهای کارشناسی و مشورت با مسئولان گروه هنرهای ملی، مقرر شد این گنجینه ارزشمند بهصورت امانی و با رعایت کامل استانداردهای فنی و حفاظتی به موزه ملی ایران منتقل شود.
او با بیان اینکه تاکید مقام عالی وزارت میراث فرهنگی، خروج این آثار از شرایط نگهداری اداری و انبارداری است، افزود: این مجموعه ارزشمند باید متناسب با شأن و جایگاه موزهای خود، در محیطی ایمن، استاندارد و مجهز به الزامات حفاظتی نگهداری شود تا از هرگونه آسیب احتمالی مصون بماند.
نوکنده با اشاره به بازدید میدانی انجامشده از آثار، اظهار کرد: تمامی مراحل آمادهسازی، بستهبندی، انتقال و جانمایی آثار با نظارت متخصصان حفاظت و مرمت، رعایت کامل ضوابط امیناموالی و بر اساس استانداردهای حرفهای موزهداری انجام خواهد شد.
رئیسکل موزه ملی ایران همچنین با تاکید بر ضرورت رعایت ملاحظات امنیتی، خاطرنشان کرد: در شرایط ویژه، اجرای دقیق پروتکلهای حفاظتی و امنیتی برای صیانت از این گنجینه ملی ضرورتی اجتنابناپذیر است و این تصمیم نیز در راستای حفاظت شایسته از آثار و با تاکید مکتوب نهادهای نظارتی و امنیتی بر انتقال آنها از سایت مرکزی وزارتخانه اتخاذ شده است.
انتهای پیام/