برندگان «نوبل مضحک» ۲۰۲۶ اعلام شدند

 اعتبار و جایگاه دریافت جایزه نوبل برای پژوهش‌های تحول‌آفرین، همراه با یک مدال طلا و جایزه نقدی معادل حدود یک میلیون دلار آمریکا است. اما نسخه طنزآمیز آن، یعنی جایزه ایگ نوبل (Ig Nobel) که با هدف تجلیل از پژوهش‌هایی طراحی شده است که ابتدا باعث خنده و سپس باعث تفکر می‌شوند، شاید از نظر مالی چندان دست‌ودلباز نباشد، اما شهرت قابل ‌توجهی برای پژوهشگران به همراه دارد.

به گزارش ایسنا، به نقل از نیچر، جوایز ایگ نوبل امسال روز سوم سپتامبر طی مراسمی در شهر زوریخ سوئیس اهدا شدند. برندگان قبلی جوایز ایگ نوبل نیز دست به پژوهش‌های غیرمعمولی زده‌اند؛ از جمله دانشمندانی که ترجیحات غذایی مارمولک‌های رنگین‌کمانی (Agama agama)  در کشور توگو را بررسی کردند، پژوهشگرانی که توانستند قورباغه‌های زنده را با استفاده از آهن‌ربا به حالت معلق درآورند و محققانی که نشان دادند رانندگان تاکسی لندن هیپوکامپ‌های بزرگ‌تری در مغز خود دارند.

جوایز ایگ نوبل در سال‌های ابتدایی فعالیت خود با واکنش‌هایی همراه بود و برخی دریافت آن را توهین‌آمیز می‌دانستند. این جایزه در سال ۱۹۹۱ توسط مارک آبراهامز، سردبیر یک مجله طنز راه‌اندازی شد.

اما اکنون بسیاری از پژوهشگران این جوایز را عاملی برای پیشرفت حرفه‌ای خود می‌دانند.

چانگ‌هونگ کائو، مهندس مکانیک در دانشگاه مک‌گیل کانادا و یکی از اعضای تیم برنده جایزه فناوری امسال، می‌گوید: میزان دیده‌شدن حاصل از این جایزه بسیار زیاد است. این جوایز پژوهش را در معرض دید مخاطبانی قرار می‌دهند که در حالت عادی هرگز با آن روبه‌رو نمی‌شدند.

تیم کائو جایزه فناوری را برای نشان دادن این موضوع دریافت کرد که می‌توان قطعات دهانی پشه را به یک نازل برای چاپ سه‌بعدی با وضوح بالا و هزینه پایین تبدیل کرد؛ فرایندی که «نکروپرینتینگ» (Necroprinting) نام گرفته است.

کائو می‌گوید این پژوهش نشان می‌دهد حتی چیزهایی که مردم از آن‌ها خوششان نمی‌آید یا آن‌ها را ناخوشایند می‌دانند، ممکن است کاربردهای مفیدی داشته باشند؛ گاهی در غیرمنتظره‌ترین شکل ممکن.

نمونه دیگری از استفاده غیرمعمول از چیزهای ناخوشایند، پژوهش فرانتس بندر و مارسل فان در هایدن از دانشگاه زوریخ است که مسئول مطالعه دفن لباس‌ها بودند.

آن‌ها از شهروند-دانشمندانی از بیش از ۲۵ کشور دعوت کردند تا لباس‌هایشان را دفن کنند و دو ماه بعد آن‌ها را از خاک بیرون بیاورند. این کار اطلاعاتی درباره میزان فعالیت زیستی خاک در اختیار پژوهشگران قرار داد.

نگاهی به فهرست کامل برندگان جوایز ایگ نوبل ۲۰۲۶

ایگ نوبل اقتصاد به پل پیف، دنیل استانکاتو، استفان کوت، رودولفو مندوزا-دنتون و داچر کلتنر به دلیل گردآوری شواهدی که نشان می‌دهد افراد ثروتمند نسبت به افراد با درآمد پایین‌تر، بیشتر احتمال دارد رفتارهای غیراخلاقی از خود نشان دهند، اهدا شد.

جایزه ایگ نوبل شیمی به سانچاری بانرجی، نیتن کوزنز، فرانسوا-زاویه گالات، نیتیش ساتیانارایانان، جیاندیام سری‌کانت، کویچیرو یاگی، جیمز گری، استیون توبی، باربارا استی و سابرامانیان راماسوامی به دلیل کشف این موضوع که پروتئین‌های شیر سوسک‌هایی که نوزاد زنده به دنیا می‌آورند، سه برابر پروتئین‌های شیر گاو انرژی دارند، تعلق گرفت.

جایزه ایگ نوبل پزشکی به توکوجی اونو، پژوهشگر فقید به دلیل مطالعه‌ای در سال ۱۹۷۷ با عنوان «چگونه فین کنیم که یک مطالعه آیرودینامیکی درباره فین کردن است، تعلق گرفت.

ایگ نوبل زیست‌شناسی به ژوآئو میگل آلوز-نونِش، آدریانو فلونه، سلما ماریا آلمیدا-سانتوس، کارلوس روبرتو ده مدیروس، ایوان سازیما و اوتاویو آگوستو وولو مارکس به دلیل اینکه با فشار دادن آرام بخش‌های مختلف بدن مارها تلاش کردند بفهمند چه عاملی باعث می‌شود یک مار سمی به انسان حمله کند، اهدا شد.

ایگ نوبل فیزیک به رندی هرد، ژائو پان، تاد تراسکات و کاویشان تورایراجا به دلیل تلاش‌های نظری و آزمایشگاهی برای طراحی یک توالت به خصوص اهدا شد.

ایگ نوبل فناوری به جاستین پوما، ژن یانگ، ایوان جانستون، زین ژانگ، شیائویی لان، لینگژی ژانگ، هونگ‌یوی هو، زین هه، علی عفیفی، مگان کریتون، جیانیو لی و چانگ‌هونگ کائو به دلیل پیشگامی در استفاده از خرطوم یا اندام دهانی پشه‌ها به‌عنوان نازل‌های چاپ سه‌بعدی با وضوح بالا؛ فرایندی که «نکروپرینتینگ» نام دارد، تعلق گرفت.

ایگ نوبل بویایی به ایلونا کروی، توماش فراکویاک، توماس هومل و آگنیشکا سورکوفسکا به دلیل گردآوری شواهدی که نشان می‌دهد نوزادان برای والدینشان بوی بسیار خوبی دارند، اما نوجوانان چنین حسی ندارند، تعلق گرفت.

ایگ نوبل صلح به جیمی آرونا کرمز، ربکا هانل-پیترز، لائورئون مری، کیلا ویلیامز و دنیل شنایزر به دلیل مستندسازی این موضوع که افراد برای آن دسته از دوستانشان که با کسانی که آن‌ها دوست ندارند رفتار تند و نامهربانانه‌ای دارند، ارزش بیشتری قائل می‌شوند.

برای نخستین بار در ۳۶ سال تاریخ برگزاری جوایز ایگ نوبل، مراسم اهدای این جوایز خارج از ایالات متحده برگزار شد؛ دلیل آن نیز سخت‌گیری‌های آمریکا در زمینه صدور روادید و سیاست‌های مهاجرتی این کشور بود.

آبراهامز، بنیان‌گذار این جایزه، اوایل سال جاری در وب‌سایت این رقابت توضیح داده بود: ما نمی‌توانیم با وجدان آسوده از برندگان جدید یا خبرنگاران بین‌المللی که این رویداد را پوشش می‌دهند بخواهیم به آمریکا سفر کنند. سفر مهمانان ما به این کشور ناامن شده است.

با وجود تغییر محل برگزاری، فضای شاد و متفاوت مراسم از بین نرفت.

در این مراسم، مطابق سنت همیشگی، هواپیماهای کاغذی در سالن پرتاب شدند و برندگان، جوایزی به شکل قارچ‌های غول‌پیکر را از دست برندگان جایزه نوبل دریافت کردند.

از جمله برندگان نوبل حاضر در مراسم می‌توان به اقتصاددانان استر دوفلو و آبهیجیت بانرجی اشاره کرد.

ژائو پان می‌گوید: من عاشق جوایز ایگ نوبل هستم. بسیاری از پروژه‌هایی که این جایزه را دریافت می‌کنند، از یک پرسش خوب و تفکر واقعا خارج از چارچوب شکل می‌گیرند، نه از تجهیزات گران‌قیمت، منابع عظیم یا روش‌های پیچیده.

او در پایان می‌گوید: آن‌ها سرگرم‌کننده‌اند و مهم‌تر از آن، مردم را به تفکر وا می‌دارند و باعث می‌شوند چیزهای جدید یاد بگیرند.